TUTUKLAMA, PEŞİN CEZALANDIRMA ARACI DEĞİLDİR!

Baromuz üyesi Av. İlker ATAMER, sosyal medya paylaşımları gerekçe gösterilerek 20 Kasım 2026 tarihinde sabaha karşı konutundan gözaltına alınmış, aynı gün İstanbul 4. Sulh Ceza Hâkimliğince tutuklanmıştır.
Meslektaşımızın paylaşımlarında kullandığı üslubu benimsemiyoruz. Ancak bu durumun, gözaltı ve tutuklama gibi sıkı şartlara bağlı ve istisnai nitelikteki tedbirleri gerektirip gerektirmediği, kullanılan üsluptan ve fiilin hukuki nitelemesinden ayrı olarak değerlendirilmelidir.
Gerçekten de bir kişinin kullandığı ifadelerden ve üsluptan bağımsız olarak özgürlüğünün kısıtlanması, ancak somut olayın özellikleri karşısında hukukun öngördüğü koşulların varlığı hâlinde mümkündür.
Gerek gözaltı gerekse tutuklama, bir cezalandırma yöntemi değil, istisnai nitelikte koruma tedbirleridir. Hiç kimse, henüz yargılama sonucunda hakkında kesin bir hüküm verilmeden peşinen cezalandırılamaz. Tutuklama; amacı ve hukuki gereklilikleri göz ardı edilerek toplumsal veya kolektif tepkileri yatıştırmak, ibret vermek, kamuoyuna mesaj iletmek, gözdağı vermek ya da bir davranışın karşılığı olarak peşinen ceza vermek amacıyla kullanılamaz.
Eklemek gerekir ki hukuk devletinde, hukuki, ahlaki ve etik sınırlara uymak kaydıyla hiçbir kişi, makam, işlem, faaliyet veya meslek grubu eleştiriden muaf değildir.
CMK'nin 100 ve 101. maddeleri uyarınca tutuklama nedenlerinin somut olgulara dayanması, tutuklamanın neden gerekli olduğunun ve adli kontrol tedbirlerinin neden yetersiz kalacağının açıkça gerekçelendirilmesi zorunludur. Kişi güvenliği ve özgürlüğü, bireylerin onur, şeref ve saygınlığından daha az önemli değildir. Dolayısıyla kişi özgürlüğünü doğrudan sınırlayan bu tedbirin gerekliliği ve ölçülülüğü her somut olayda titizlikle değerlendirilmeli; çifte standart ve sübjektif yaklaşımlardan kaçınılarak hukuk kurallarının herkese eşit ve adil uygulanmasına özen gösterilmelidir.
Avukatlık mesleğinin niteliği ve savunma hakkı içindeki yeri nedeniyle avukatlar hakkında yürütülen soruşturmalarda bu titizlik daha da önem kazanmaktadır. Bu nedenle söz konusu soruşturmalarda ayrıca hassasiyet gösterilmelidir. Çünkü 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 58 ve 59. maddelerinde düzenlenen güvenceler, avukatlara tanınmış kişisel ayrıcalıklar olmayıp yurttaşların hak arama özgürlüğünün, savunmanın bağımsızlığının ve adil yargılanma hakkının teminatıdır. Bu nedenle avukata yönelik her temelsiz ve hukuka aykırı işlem ve tedbir, hak arama hürriyetine ve savunma hakkına yönelik bir sınırlandırma ve endişe kaynağı olacaktır.
Bu ilkeler karşısında İstanbul Barosu olarak, meslektaşımız Av. İlker ATAMER hakkında verilen tutuklama kararının hukuki gereklilik, ölçülülük ve kişi özgürlüğü çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor; söz konusu kararın gereklilikten uzak ve ölçüsüz olduğunu düşünüyoruz.
Hukuk devletinde hiç kimse peşinen cezalandırılamaz. Tutuklama, hiç kimse bakımından, özellikle de savunmaya yönelik olarak, bir gözdağı, “mesaj” veya cezalandırma aracı hâline getirilemez.
Bu çerçevede savunmanın bağımsızlığını ve itibarını, kişi özgürlüğünü ve hukukun üstünlüğünü koruma konusundaki kararlılığımızı kamuoyuna saygıyla duyururuz.
İSTANBUL BAROSU


