24.07.2023 günü sosyal medyada paylaşılan ve aynı gün içerisinde Demirören Haber Ajansı tarafından yapılan haber ile İstanbul ilinin Büyükçekmece ilçesinde yer alan bakımevinde kalan engelli kişilere, bakımevi çalışanları tarafından eziyet çektirildiğine dair video içeriği, kamuoyunu dehşete sürüklemiştir.

Görüntülerden, kendini koruma yetisi tipik bir biçimde gelişmemiş engelli bir kişinin çalışan tarafından hakarete uğradığı ve yoğun bir şiddet gördüğü anlaşılmaktadır.

04.11.2016 günlü Resmi Gazete’de yayımlanan Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği’nin 3. maddesi bağlamında “Engellilik sınıflandırmasına göre engelliler için sağlık kurulu raporu ile ağır engelli olduğu belgelendirilenlerden günlük hayatın alışılmış, tekrar eden gereklerini önemli ölçüde yerine getirememesi nedeniyle hayatını başkasının yardımı ve bakımı olmadan devam ettiremeyecek durumda olduğu sosyal inceleme raporu ile belirlenen ve 2828 sayılı Kanunun ek 7’nci maddesine göre ücreti Bakanlık tarafından karşılanan kişi” olan bakıma ihtiyacı olan engellileri hedef göstererek, engelinden dolayı eziyete ve kötü muameleye layık olduğunun iddia edilmesi, bir engellinin kriz geçirdiği iddiasıyla şiddete konu edilmesinin kabul edilmesi mümkün değildir.

Anayasamızın 17. maddesinin 3. fıkrası uyarınca “Kimseye işkence ve eziyet yapılamaz; kimse insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamaz.”

Anayasamızın 56. maddesinin 1. fıkrası uyarınca “Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir.”

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 3. Maddesi uyarınca “Hiç kimse işkenceye veya insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz.”

Birleşmiş Milletler Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme’nin 16. Maddesi uyarınca

1. Taraf Devletler engellilerin ev içinde ve dışında sömürüye uğramasının, şiddete ve istismara maruz kalmasının, bu tutumların cinsiyete dayalı hali dahil her biçiminden korumak için uygun yasal, idari, sosyal, eğitsel ve diğer tüm tedbirleri alır.
2. Taraf Devletler engellilere, ailelerine, onların bakımını sağlayanlara cinsiyetlerine ve yaşlarına uygun yardım ve desteği sağlayarak sömürü, şiddet ve istismar vakalarının nasıl önleneceğine, tespit edileceğine ve bildirileceğine dair bilgi ve eğitim vererek sömürünün, şiddetin ve istismarın her biçimini önleyici uygun tüm tedbirleri alır. Taraf Devletler koruma hizmetlerinin yaş, cinsiyet ve engellilik konularına duyarlı olmalarını sağlar.
3. Taraf Devletler sömürünün, şiddetin ve istismarın her biçimini önlemek için engellilere hizmet etmeye yönelik tüm tesislerin ve programların bağımsız merciler tarafından etkin bir şekilde denetlenmesini sağlar.
4. Taraf Devletler koruyucu hizmetlerin sunulması sırasında meydana gelenler de dahil olmak üzere sömürünün, şiddetin veya istismarın herhangi bir biçiminin mağduru olan engellilerin fiziksel, zihinsel ve psikolojik olarak tedavisi, rehabilitasyonu ve sosyal açıdan yeniden bütünleşmesini sağlayıcı uygun tüm tedbirleri alır. Söz konusu iyileşme ve yeniden bütünleşme, kişinin sağlığına, öz saygısına, onuruna, özerkliğine kavuşmasını sağlar ve yaş ve cinsiyetiyle bağlantılı özel ihtiyaçlarını dikkate alır.
5. Taraf Devletler engellilere karşı sömürü, şiddet ve istismar vakalarının tespiti, soruşturulması ve gerekli hallerde kovuşturulmasını sağlamak için kadın ve çocuk merkezli yasa ve politikalar dahil etkili yasa ve politikaları yürürlüğe koyar.

5237 s. Türk Ceza Kanunu’nun 96. maddesinin 1. Fıkrasının (c) bendi kapsamında eziyet suçunun Çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı işlenmesi halinde, kişi 3 yıldan 8 yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

Her aşamasıyla insan onuruna tamamen aykırı bu eylemleri gerçekleştiren ve buna göz yuman kişilerin yargı önünde hesap vermesi 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca avukatlığın amacı gereği mesleki yükümlülüğümüzdür.

Yargılamanın çekişmeli bir şekilde sürdürülmesini ve tüm faillerin cezalandırılmasını, suça konu kurumun yaptırıma tabi tutulmasını ve engelli kişilerin bakım gördüğü tüm kurumların açık kapı prensibiyle denetime tabi tutulmasını İstanbul Barosu olarak talep ettiğimizi, yargılamayı aktif olarak takip edeceğimizi saygı ile bildiririz.

İSTANBUL BAROSU ENGELLİ HAKLARI MERKEZİ

İSTANBUL BAROSU SAĞLIK HUKUKU MERKEZİ