İstanbul Barosu Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. Yılı Etkinlikleri kapsamında İstanbul Barosu Cumhuriyet Araştırmaları Merkezi’nin (CUMER) düzenlediği “Atatürk ve Laik Cumhuriyet Hukuku” konulu etkinlik 27 Ekim 2023 Cuma günü gerçekleştirildi.

Etkinliğin sunumunu CUMER Üyesi Av. Cansu KESKİN yaptı.

Etkinlik, İstanbul Barosu Binası 6. Katta Cumhuriyet çınarı Sümerolog Muazzez İlmiye ÇIĞ’ın CUMER’e gönderdiği Cumhuriyet Bayramı kutlama mesajının okunması ile başladı. Ardından İstanbul Barosu Oda Orkestrası Üyesi ve CUMER Üyesi Av. Yalçın SEZER dinleyicilere Cumhuriyet Bayramına özel keman dinletisi sundu. Bozkırın Sesi, Selanik Türküsü, Fikrimin İnce Gülü, İzmir Marşı ve 10. Yıl Marşı, Av. Yalçın SEZER’in icrasıyla dinleyicilerle buluştu. Dinletiden sonra İstanbul Barosu Konferans Salonuna geçildi.

Etkinliğin İstanbul Barosu Konferans Salonundaki bölümüne, Cumhuriyetimizin kurucusu ulu önder Mustafa Kemal Atatürk, Millî Mücadele kahramanları ve ebediyete intikal eden meslektaşlarımız için bir dakikalık saygı duruşu ve ardından İstiklal Marşının hep birlikte okunması ile başlandı.

Açılış konuşmasını İstanbul Barosu Başkanı Av. Filiz SARAÇ yaptı. İstanbul Barosu Başkanı Av. Filiz Saraç yaptığı konuşmada,
"Büyük Önderimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde Milli Mücadele'yle kurulan Cumhuriyetimizin 100. yılını kutlamanın onurunu ve coşkusunu yaşıyoruz. Cumhuriyet; hepimizin geleceğidir. Özgür bir yurttaş olmak, bağımsız, demokratik, laik bir ülkede yaşamaktır. Cumhuriyet aynı zamanda bir kadın devrimidir. Kadınların ve tüm yurttaşların her alanda eşit olmasıdır. Atatürk, aklı ve bilimi rehber edinen ve toplumu da Cumhuriyet’in temel ilkeleri ile şekillendirmiş bir önderdir. Türkiye'nin ilk kadın avukatı Süreyya Ağaoğlu gibi rol model kadınların yetişmesini desteklemiştir. Cumhuriyetimizin kazanımları bugün geriye götürülmüş olsa da, yargı bağımsızlığı büyük yara alsa da, yaşamın her alanında gericilik etkisini arttırsa da; Cumhuriyetimizi kuranlara, bağımsız, demokratik ve laik Türkiye mücadelesini sürdürenlere sözümüz var; o kuşakların bizlere bıraktığı ilkeler ve değerler, bugün mesleğimiz olan savunma mücadelemizde, Cumhuriyetimize ve Atatürk İlke ve Devrimlerine sahip çıkma mücadelemizde yolumuza ışık tutuyor.
İstanbul Barosu, Cumhuriyetimizin 100. yılında da bağımsız, laik, demokratik hukuk devleti, hukukun üstünlüğü, yargı bağımsızlığı, mesleğimiz ve meslektaşlarımız için adalet yolunda yılmadan çalışmayı sürdürecektir. Cumhuriyetimiz sonsuza kadar yaşayacaktır. 29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun" dedi.

İstanbul Barosu Başkanı Av. Filiz SARAÇ’ın konuşmasından sonra kürsüye gelen İstanbul Barosu Hukuk Tarihi Araştırmaları Merkezi Sözcüsü ve aynı zamanda İstanbul Barosu 100. Yıl Hazırlık Komisyonu Sözcüsü Av. Ömür DEDEOĞLU, İstanbul Barosu Tarihi isimli Kitabın tanıtımını yaptı. İstanbul Barosu Hukuk Tarihi Araştırmaları Merkezi’nin ve 100. Yıl Hazırlık Komisyonu’nun çalışmalarını anlatan DEDEOĞLU, İstanbul Barosu’nun 145 yıllık tarihinin yedi yıl süren çalışmayla yedi yüz sayfalık kapsamlı bir kitaba dönüştüğünü ve Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. Yılında yayınlandığını vurguladı.

Av. Ömür DEDEOĞLU’NUN konuşmasından ardından söz alan İstanbul Barosu Yayın Kurulu Üyesi Av. Humral TAN, İstanbul Barosu Dergisi 100. Yıl Özel Sayısının tanıtımını yaptı. Av. Humral TAN konuşmasında “Yayın Kurulu olarak Cumhuriyetimizin 100. yılında bu özel sayı için bir kapak çalışması yapıp kırmızı zemin üzerine ay yıldızlı bir kapak seçtik. Bu kapağı bir yıl boyunca kullanma kararı aldık. Özel sayımız için Sayın Baro Başkanımız Filiz Saraç bizimle 100. yıla özel bir yazı paylaştı. Cumhuriyetin 100. yılına özel makale çağrısı yapıldı. İstanbul Barosu’nda ‘Atatürk ve Laik Cumhuriyet Hukuku Makale Yarışması Düzenleme Komitesi’ tarafından düzenlenen makale yarışması sonucu gelen makaleler arasından yayınlanmaya değer görülen makaleleri bu özel sayıda yayınladık. İstanbul Barosu Dergisi’nin bu özel sayısı, bizler için 100. yılın anlam ve önemini kavramayı kolaylaştıran kalıcı bir kaynak olacaktır” dedi.

Sunumu yöneten CUMER Üyesi Av. Cansu KESKİN, “İstanbul Barosu Atatürk ve Laik Cumhuriyet Hukuku Makale Yarışmasının çok değerli Jüri Üyeleri;  Av. Tamer ŞAHİN, Prof. Dr. Rıdvan AKIN, Prof. Dr. Sultan TAHMAZOĞLU ÜZELTÜRK, Prof. Dr. Hüseyin Barış DOSTER ve Prof. Dr. Emrehan İNAL’A Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. Yılı Etkinliğimizde Jüri üyeliği görevini üstlendikleri ve büyük özveriyle yerine getirdikleri için içtenlikle teşekkür ediyoruz, kendileri Onur Konuklarımızdır” diyerek teşekkür etti ve bilgilendirmede bulundu.

Ardından moderatörlüğünü İstanbul Barosu Baro Meclisi Başkanı Av. Tamer ŞAHİN’in yaptığı Atatürk ve Laik Cumhuriyet Hukuku konulu konuşmalara geçildi.

Bu bölümde Gazeteci Yazar Zülal KALKANDELEN ile İstanbul Barosu Atatürk ve Laik Cumhuriyet Hukuku Makale Yarışmasına katılan ve makaleleri yayınlanmaya değer görülen meslektaşlarımız Av. Emre Can ÖZKARA, Av. Ezgi Sena YASSIBAŞ, Stj. Av. Fulya ÖKTEM ve Av. Kerem Ali VAHAP birer konuşma yaptılar.

İstanbul Barosu Üyesi Av. Emre Can ÖZKARA “Osmanlıda Çok Hukukluluk ve Adli Kapitülasyonlar” konulu bir sunum yaptı. Av. Emre Can ÖZKARA yaptığı konuşmada, Osmanlı İslam hukukunun çok hukukluluk ve adli kapitülasyonları öngördüğünü, böyle bir hukuk sisteminin modern bir devlet ve toplum düzeniyle bağdaşmayacağını belirterek, özgürlük ve eşitliğin ancak laik hukuk düzeninde olduğunu örnekleriyle anlattı. Türk Hukuk Devrimi'nin önderi Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve devrin bütün hukuk ve siyaset makamlarına teşekkür ederek, "yaşasın Cumhuriyet, yaşasın hürriyet" sözleriyle konuşmasını tamamladı.

İstanbul Barosu Üyesi Av. Ezgi Sena YASSIBAŞ, “Çok Hukukluluktan Hukuk Birliğine Geçiş Süreci” konulu bir sunum yaptı. Av. Ezgi Sena YASSIBAŞ, “Varoluş mücadelesi veren Türkiye Cumhuriyeti’nin, sağlam temellerle kurulmuş çağdaş bir hukuk devleti olma yolunda çok hukukluluktan hukuk birliğine geçmesi elzem hale gelmiştir. Bu doğrultuda laik hukuk sistemine uygun olarak gerçekleştirilen resepsiyon hareketlerinin zaruri bir ihtiyaçtan doğduğu kesindir. Zira devlet, kendi ülkesindeki egemenlik hakkını ve yetkisini hiçbir yabancı devletin etkisi altında olmaksızın kullanmak zorundadır. Devlet, devamlılığını sürdürebilmek için bağımsız yargı gücüne değer vermek zorundadır” dedi.

İstanbul Barosu Üyesi Stj. Av. Fulya ÖKTEM, “Saltanatın Kaldırılmasından Halifeliğin Kaldırılmasına” konulu bir sunum yaptı. Stj. Av. Fulya ÖKTEM, “ Tarih boyunca görülmüştür ki, dine alet olan siyaset sadece yoksulluk ve sıkıntı getirmiştir. Cumhuriyeti ilan ettikten sonra halifelik makamını bırakmak, bir gün halifenin tekrar saltanata gelmesini bekleyecekleri yüreklendirecektir çünkü tarihte hükümetsiz halife yoktur. Hilafetin kaldırılmasıyla karşı devrimcilerin istismar edebilecekleri Osmanlı'dan kalan son siyasi makam da tarihe karışmıştır" dedi.

İstanbul Barosu Üyesi Av. Kerem Ali VAHAP, “Türk Hukuk Devriminin Omurgası: 1924 Anayasası” konulu bir sunum yaptı. Av Kerem Ali VAHAP, “ Türk Devrimi'ni, bir insanın doğuşu ve tekamülü olarak ifade edersek, Hukuk Devrimi'ni, o insanın ayakta kalmasını sağlayan iskelet sistemi, 1924 Anayasası'nı ise omurgası olarak tasvir edebiliriz. Bir insanın organları ve tüm biyolojik yapısı için iskelet sistemi ne kadar vazgeçilmez ise, Hukuk Devrimi de Türk Devrimi'nin olmazsa olmazıdır. Türk Devrimi'nin tüm radikalliği ve dönüştürücülüğü içinde toplumsal yaşama ve geleceğe en çok dokunan dalı kuşkusuz Hukuk Devrimi'dir” dedi.

Gazeteci – Yazar Zülal KALKANDELEN, “Cumhuriyet Devrimi Açısından Laiklik ve Karşı Devrim Süreci” konulu sunum yaptı. Gazeteci Yazar Zülal KALKANDELEN, laikliğin sadece din ve vicdan özgürlüğü demek olmadığını, laikliğin ortaya çıkış sürecinin inancı farklı olanların ve inanmayanların toplumda egemen olan inancın baskısından korunması amacı taşıdığını anlatarak laikliğin, toplumun referansını dinden almayan yasalarla yönetilmesi demek olduğunu vurguladı. Etkinlik için İstanbul Barosu’na teşekkür etti ve Atatürk’ün kurduğu laik Cumhuriyetin antitezinin güçlenme sürecine ilişkin ayrıntılı bir konuşma yaptı.

Konuşmaların ardından Atatürk ve Laik Cumhuriyet Hukuku Makale Yarışması Ödül Töreni gerçekleştirildi ve Konuşmacılara teşekkür belgeleri takdim edildi.

Teşekkür belgelerini sahiplerine İstanbul Barosu Başkanı Av. Filiz SARAÇ ve CUMER Koordinatörü ve İstanbul Barosu Yönetim Kurulu Üyesi Av. Gülderen KAVAK YILDIRIM sundu.  Törene ayrıca İstanbul Barosu Yönetim Kurulu Üyeleri Av. Bahar ÜNLÜER ÖZTÜRK, Av. Sinan NAİPOĞLU ve Av. Hüseyin KÖPRÜLÜ katıldı.

Öncelikle İstanbul Barosu Atatürk ve Laik Cumhuriyet Hukuku Makale Yarışması Jüri Üyelerine teşekkür belgeleri sunuldu. Av. Tamer ŞAHİN, Prof. Dr. Sultan TAHMAZOĞLU ÜZELTÜRK ve Prof. Dr. Emrehan İNAL etkinliğe katılırken Prof. Dr. Rıdvan AKIN ve Prof. Dr. Hüseyin Barış DOSTER mazeretleri nedeniyle etkinliğe katılamayarak iyi dileklerini ilettiler.  

Açıklanan sonuçlara göre, İstanbul Barosu Atatürk ve Laik Cumhuriyet Hukuku Makale Yarışması’nın üçüncüsü, Atatürk ve Laik Cumhuriyet Hukuku başlıklı makalenin yazarı Av. Doğukan ALTUĞ, ikincisi, Türk Devriminin Teminatı Olarak Cumhuriyet Hukuku başlıklı makalenin yazarı Av. Kerem Ali VAHAP ve birincisi, Bir Medeniyet Mücadelesi: Türk Hukuk Devrimi başlıklı makalenin yazarı Av. Emre Can ÖZKARA oldu.

Daha sonra Konuşmacılardan Gazeteci Yazar Zülal KALKANDELEN’e ve İstanbul Barosu Atatürk ve Laik Cumhuriyet Hukuku Makale Yarışmasına gönderdikleri makaleleri yayınlanmaya değer görülen ve etkinlikte birer konuşma yapan Av. Ezgi Sena YASSIBAŞ ile Stj. Av. Fulya ÖKTEM’e teşekkür belgeleri sunuldu.

Etkinlik, İstanbul Barosu Atatürk ve Laik Cumhuriyet Hukuku Makale Yarışması Düzenleme Komitesini oluşturan CUMER Yürütme Kurulu ve İstanbul Barosu 100. Yıl Hazırlık Komisyonu Üyesi Av. Ramazan ÇAKMAKCI ile etkinliğe katılan Dinleyicilerin sahneye davet edilmesi ve hep birlikte fotoğraf çekilmesi ile sona erdi.