Türk Tarih Kurumu, büyük önder Mustafa Kemal Atatürk’ün talimatıyla, “Türk tarih ve medeniyetini ilmî surette tetkik ve tetebbu eylemek [araştırmak] vazifesiyle mükellef olmak üzere” oluşturulan Türk Tarihi Tetkik Heyeti’nin 15 Nisan 1931 tarihinde “Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti” adı altında örgütlenmesiyle kurulmuştur.

İlk kurulan Heyet, Umumi Türk Tarihinin Ana Hatları adlı çalışmayı gerçekleştirmiştir. Heyetin “Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti” adı altında örgütlenmesinden sonra Kurum, tarih öğretimindeki boşluğu gidermek için dört cilt halinde hazırladığı eseri okullarda okutulmak üzere Maarif Vekaleti’ne hediye etmiştir.

Kurum, 1932 yılında, Birinci Türk Tarih Kongresi: Konferanslar, Müzakere Zabıtları adlı eseri yayınlamıştır. Bu eseri Pîrî Reis Haritası Hakkında İzahname, Kitâb-ı Bahriye ve Alacahöyük Kazı Raporları takip etmiş, 1937 yılından itibaren de Belleten yayınlanmaya başlamıştır.

Atatürk, Kurumun çalışmalarına büyük önem vermiş, vasiyetnamesi ile Türkiye İş Bankası’ndaki hisselerinin gelirinin yarısını Türk Tarih Kurumu’na bağışlamıştır.

Büyük önder Atatürk 25 Ocak 1933 tarihinde Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti Reisi Yusuf Akçura’ya çektiği telgrafta şöyle söylemiştir: “Yalnız Eskişehir’de değil, gezdiğim diğer yerlerde de feyizli mesainizin parlak semerelerini sevinçle görmekteyim. Cemiyetinizin bu yolda millete ifa etmekte olduğu ve edeceği hizmet ölçülemeyecek kadar büyüktür.”

Türk Tarih Kurumu bugün Atatürk Kültür Dil ve Tarih Kurumu bünyesinde faaliyetlerini sürdürmektedir.

“Türk tarih ve medeniyetini ilmî surette tetkik ve tetebbu eylemek [araştırmak] vazifesi” ile kurulmuş Türk Tarih Kurumunun 92. kuruluş yıl dönümü kutlu olsun.

İstanbul Barosu

Cumhuriyet Araştırmaları Merkezi