TBMM’nin üçüncü döneminde kabul edilen 1 Kasım 1928 tarihli ve 1353 sayılı Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun, büyük önder Atatürk’ün millî kültürü yükseltme mücadelesiyle açtığı kültürel bağımsızlık yolunun en önemli devrimidir. Bu Kanunla, o zamana kadar Türkçeyi yazmak için kullanılan Arap harfleri yerine Latin esasından alınan Türk harfleri kabul edilmiş, bütün okulların Türkçe öğretiminde Türk harflerinin kullanılması zorunlu hale getirilmiştir.

Büyük önder Atatürk, 1 Kasım 1928 tarihli TBMM konuşmasında Harf Devrimine ilişkin olarak şunları söylemiştir:

“Değerli Arkadaşlarım; her şeyden önce her gelişmenin ilk yapı taşı olan soruna temas etmek isterim. Her araçtan önce büyük Türk milletine onun bütün emeklerini verimsiz yapan zor yolun dışında kolay bir okuma yazma anahtarı vermek lazımdır. Büyük Türk milleti cehaletten az emekle kısa yoldan ancak kendi güzel ve asil diline kolay uyan böyle bir araç ile sıyrılabilir. Bu okuma yazma anahtarı ancak Latin esasından alınan Türk alfabesidir.(..)”

“Büyük Millet Meclisi‘nin kararı ile Türk harflerinin kesinlik ve kanuniyet kazanması, bu memleketin yükselme mücadelesinde başlı başına bir geçit olacaktır.”

Büyük önder Atatürk 1 Kasım 1929 tarihli TBMM konuşmasında ise Türk harflerinin uygulamasını anlatarak millet mekteplerinin önemini vurgulamıştır:

“Meclisimizin en büyük eseri olan Türk harfleri, memleketin genel hayatına tam anlamıyla uygulanmıştır. İlk zorluk, milletin amaca ulaşma isteği ve uygarlığa olan sevgisi sayesinde kolaylıkla yenilmiştir. Millet okulları normal öğretim dışında kadın ve erkek yüz binlerce vatandaşın aydınlanmasına hizmet etti. Bu okulların daha fazla bir çaba ve istekle sürdürülmesi gereklidir.”

Cumhuriyet aydınlanmasının en büyük eseri ve kültürel bağımsızlık yolunun en önemli devrimi olan Türk harflerinin kabulünün 95. yıl dönümünde büyük önder Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşlarını saygı ve minnetle anıyoruz.

İstanbul Barosu

Cumhuriyet Araştırmaları Merkezi