Büyük önder Atatürk, 23 Ağustos 1921-13 Eylül 1921 tarihleri arasında yirmi iki gün süren ve TBMM ordusunun zaferiyle sonuçlanan Sakarya Meydan Muharebesi’nden hemen sonra 14 Eylül 1921 günü Savaş Karargâhında yazdığı Beyannamede, Ankara’ya gelmek ve bağımsızlığımızın fedakâr muhafızı ordumuzu yok etmek isteyen Yunan ordusunun mağlup edildiğini Türk ulusuna açıklamış ve şu sonucu beyan etmiştir:

“Hududu milliyemiz dahilinde müdahelei ecnebiyeden azade olarak her medeni millet gibi hür yaşamaktan başka bir gayesi olmayan Türk milletinin hakkı meşruu nihayet alemi insaniyet ve medeniyet tarafından teslim olunacaktır.”

19 Eylül 1921 günü büyük öndere Türkiye büyük Millet Meclisi tarafından Gazilik unvanı ve Mareşallik rütbesi verilmiştir. Atatürk, bu tarihte yaptığı TBMM konuşmasında da ayrıntılı bilgiler vermiş, düşmanların Türk ulusunu yok etme amacını ve konu hakkındaki son bilgiyi şöyle anlatmıştır:

“Saygıdeğer Arkadaşlarım!

“Milletimizi yok etmek kastında bulunan düşmanlarımız, Harb-i Umumide dâhil bulunduğumuz zümrenin mağlûbiyetinden yararlanarak maksatlarını seri bir surette gerçekleştirme girişimlerinde bulundular. Herkesçe bilinir ki Mütareke zamanında memleket ve milletin hayatını müdafaa etmek için elimizde mevcut olan bütün araçları almak hususunda teşebbüs etmedikleri hiçbir yol kalmamıştır. Gerçekten ordumuz dağıtılmış ve elimizde silahımız, topumuz hemen yok denecek bir hale getirilmişti, işte böyle bir zamanda idi ki; düşmanlar maksatlarını tamamen temin etmek için Yunan ordusunu memleketimize saldırttılar. Bu sırada düşman karşısına çıkabilenler yalnız kalp ve vicdanları hürriyet ve haysiyet ateşiyle dolu millet fertleri olmuştu.”

“Efendiler! Askerî harekâtımız hakkında son bilgiyi ve son sözü söylemiş olmak için arz ederim ki: Ordumuz, vatanımız içinde bir tek düşman askeri bırakmayıncaya kadar takip, baskı ve taarruzuna devam edecektir.”

Türk tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri olan Sakarya Zaferi’ni izleyen uluslararası gelişmelerin en önemlileri, 13 Ekim 1921 tarihli Kars Antlaşması ile 20 Ekim 1921 tarihli Ankara Antlaşması olmuştur.  

TBMM Başkanı ve Başkumandan Mustafa Kemal’in “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır, o satıh bütün vatandır” emrini verdiği Sakarya Meydan Muharebesi’nin 102. yıl dönümünde, büyük önder Mustafa Kemal Atatürk ve Millî Mücadele kahramanlarını saygı ve minnetle anıyoruz.

Sakarya Zaferi kutlu olsun!

İstanbul Barosu

Cumhuriyet Araştırmaları Merkezi