KURULUŞ, AMAÇ VE İŞLEYİŞİ

1 – KURULUŞ
Avukat Hakları Merkezi, savunmanın yargı içerisinde kurucu unsur olarak yerini alması ve savunmanın yargı için vazgeçilmez olduğu bilincinin yerleştirilmesi; avukatın savunmayı temsil işlevini yerine getirebilmesi için sahip olması gereken haklara ulaşması ve bu hakları özgürce kullanılabilmesi; avukatlık mesleğini yerine getirirken ve/veya avukatlık sıfatı nedeni ile bir sorunla karşılaşan avukatların başvuracağı bir yapı olması hedefi ile 1998 yılında kurularak çalışmalarına başlamıştır.

2- HUKUKİ DAYANAK
Bu yönerge, 19.3.1969 tarih ve 1136 Sayılı Avukatlık Kanunu’nun 95. Maddesi ve 4.11.1999 tarihli İstanbul Barosu Avukat Hakları Merkezi Yönetmeliği’ne dayanılarak hazırlanmıştır.

3– AMAÇ
Avukat Hakları Merkezi’nin kuruluşu, örgütlenmesi, görev, yetki ve çalışma usul ve esaslarının düzenlendiği Yönetmeliğin 4. maddesinde amaç ve ilkeler şöyle belirlenmiştir:
“Hukukun üstünlüğünü ve savunmanın bağımsızlığını göz önünde tutarak, ulusal ve ulusalüstü hukuk çerçevesinde avukat haklarının tanınması, uygulanması, geliştirilmesi ve savunulması amacıyla mesleki, akademik ve uygulamaya yönelik tespitler, araştırmalar ve çalışmalar yapmak ve Baro Yönetim Kuruluna bu yönde yardımcı olmaktır.”

4– İŞLEYİŞ
Avukatların görevlerini yaparken ve/veya avukat sıfatlarından dolayı karşılaştıkları her türlü fiili ve hukuki saldırıda; olay Baroya veya Avukat Hakları Merkezi’ne iletildiği anda müdahale edilmektedir. Avukatlara yönelik saldırılarda Merkez çalışanları, Merkez üyeleri, Baro Bölge Temsilcileri ve müdahale ekipleri aracılığı ile olay yerine gidilmekte ve hukuki işlemlerin yürütülmesinin yanı sıra mesleki dayanışma sağlanmaktadır. Avukatlık Kanunu’nda yapılan değişiklikten sonra 95/4 maddesi gereğince Baro Yönetim Kurulu’na “mesleğe ve meslek mensuplarına yönelik hak ihlallerine karşı avukatlık mesleğini ve meslektaşlarını savunmak, bu konularda her türlü yasal ve idari girişimlerde bulunmak” görevi verilmiş bulunmaktadır. Bu hükme dayanarak saldırıya uğrayan avukatların davalarında Baro adına müdahale talep edilmekte ve davalar müdahil / katılan sıfatıyla takip edilmektedir. Hakkında mesleki faaliyetleri nedeniyle haksız ve hukuka aykırı olacak şekilde ceza davası açılan avukatların da savunmanlığını yapmaktadır.

Avukat olmadıkları halde avukatlara yönelik hak ve yetkileri kullanan ve böylelikle de avukatlık meslek tekeline ve Avukatlık Kanunu’nun 63. maddesine muhalefet eden kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulmakta ve açılan davalarda müdahil / katılan sıfatı ile yer alınmaktadır.

5 – AVUKAT HAKLARI MERKEZİ‘NİN (AHM) YAPILANMASI
 A- AHM Genel Kurulu,

 B-AHM’denSorumlu Yönetim Kurulu üyesi (Koordinatör)

 C- AHM Yürütme Kurulu

 D-AHM Üyeleri

AHM Genel Kurulu, merkez üyelerinden oluşur. AHM’den sorumlu Yönetim Kurulu üyesi (Koordinatör), Baro Yönetim Kurulu tarafından belirlenir. AHM Yürütme Kurulu, yapılacak seçimle belirlenecek yirmi dokuz (29) asil ve on üç (13) yedek üyeden oluşur. Sorumlu Yönetim Kurulu üyesi de, Avukat Hakları Merkezinin doğal üyesidir. İsteyen her avukat ve stajyer avukat, belirlenen ve duyurusu yapılan takvimde Merkez üyeliği için başvuru yapma hakkına sahiptir. Ancak, stajyer avukatların Genel Kurulda seçme ve seçilme hakları yoktur.

Yürütme Kurulu üyelerinin, kurul toplantılarına katılımı zorunludur. Altı ay içinde mazeretsiz olarak üç toplantıya katılmayanYürütme Kurulu üyesinin üyeliği kendiliğinden sona erer ve yedek üyelerden sıradaki kişi yürütme kurulunun yapacağı ilk toplantıya yazılı olarak davet edilir. Yedek üye, yerine geldiği üyenin görev süresini tamamlar. Yürütme Kurulu üyelerinden birinin istifası halinde de işbu fıkrada belirtilen kural uygulanır.

Yürütme kurulunun istifa veya diğer nedenlerle on beş kişinin altına düşmesi halinde, boşalan Yürütme Kurulu üyelikleri için aynı usullerle ve mevcut tüm üyelerle yeniden seçimli genel üye toplantısı yapılır.

Yürütme Kurulu, üyeleri arasından Başkan ve Sekreter seçer. Ayrıca kendi içinde iş ve görev paylaşımı yapar.

Başkan, Avukat Hakları Merkezi’ni temsil eder. Merkez bünyesinde oluşturulacak çalışma gruplarının ve diğer kurulların koordinasyonunu, gruplararası eşgüdümü sağlar.

Sekreter; genel üye toplantısı hazirun listesi hazırlanması, alınan kararların tutanağa bağlanması işlerinden ve yazışmalardan sorumludur.

Merkez Başkanı ve Sekreteri’nin istifası yahut başkaca nedenlerle görevini sürdüremeyecek olması durumunda, Yürütme Kurulu’nca, kendi üyeleri arasından yenisi seçilir. Yeni seçilen Başkan ve Sekreter, öncekinin görev süresini tamamlar.

Avukat Hakları Merkezi’nde görev alan Yürütme Kurulu üyesinin başkan, sekreter ve sair sıfatları; kartvizit ve başkaca yollarla meslektaşlar arası haksız rekabet yaratacak şekilde Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği ve Meslek İlke ve Kuralları’na aykırı olarak kullanılamaz. Yürütme Kurulu’nda görev yapan herkes eşit derecede hak ve yetkiye sahiptirler. Ayrıca, Yürütme Kurulu üyesinin Başkan, Sekreter ve sair sıfatları, hiçbir şekilde Yürütme Kurulu içerisinde hiyerarşik bir bağ gibi yorumlanamaz.

6- AVUKAT HAKLARI MERKEZ YÜRÜTME KURULU’NUN SEÇİMLERİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR

Yürütme Kurulu üyeleri gizli oy ve açık sayım esasına göre seçilir.

Seçim takvimi İstanbul Barosu Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.

Yürütme Kurulu’na aday olacak kişiler, seçim takviminde belirlenecek günün mesai saati bitimine kadar adaylık başvurularını İstanbul Barosu Avukat Hakları Merkezi’nin ahm@istanbulbarosu.org.tr adresine mail yolu ile gönderecekleri bir dilekçe ile yapmaları gerekir.

Seçim işlerini yapmak üzere Genel Kurulda üç kişilik bir Divan Kurulu belirlenir. Divan Başkanı, Avukat Hakları Merkezi’nden sorumlu koordinatör üye olur. Divan Yönetimi için belirlenecek iki üye de yapılacak önerilen üzerine Genel Kurul tarafından seçilir. 

Oylamada çarşaf liste usulü benimsenir. Adayların adı, soyadı, sicil numarası, başında kutucuk olacak şekilde ve ad soyad esasına göre alfabetik olarak sıralanır. Üyeler, oy verecekleri adayların isminin başındaki kutucuğu işaretlemek suretiyle oylarını kullanır.

Oy pusulasına seçilecek asıl üye tam sayısının yarısından çok ismin işaretlenmesi zorunludur. Yarıdan az isim işaretlenmiş oy pusulaları geçersiz sayılır.

Oy pusulasına seçilecek asıl ve yedek üye toplam sayısından daha çok ad işaretlendiği takdirde de oy pusulası geçersiz sayılır.

Oy kullanma işlemi, seçim takviminde belirlenen saatte sona erer ve sayım işlemlerine başlanır. Ancak, seçmen listesinde yer alan kişilerin tamamı seçimin biteceği saat gelmeden oy kullanmış iseseçim sona erer ve derhal sayım işlemlerine başlanır.

Oy sandıkları, oy kullanma işleminin sona ermesinin ardından Divan Başkanı tarafından herkesin görebileceği bir yere kapalı olarak getirilir.

Divan Başkanı’nın kendisi veya gerekli görmesi halinde görevlendirme yapacağı kişiler, öncelikle sandıkları açarak zarfları sayar ve listelerdeki imza sayısını karşılaştırır. Zarf sayısının imza sayısından çok olması halinde fazla olan miktarda zarf rastgele alınarak açılmadan yok edilir. Zarf sayısının imza sayısı ile eşit veya imza sayısından az olması durumunda sayıma geçilir.

Bütünlüğünün bozulmuş olması veya oy kullanmak için pusulaya konulmuş işaretler dışında işaret bulunması veya yazı yazılmış olması pusulasını geçersiz kılar.

Pusulalar sırasıyla herkese gösterilerek kimlerin oy aldığı duyurulur. Divan Başkanı tarafından görevlendirilecek iki kişi bu sırada çetelenin ilgili bölümüne oy alan adayı işaretler.

Sayım işleminin sona ermesinden sonra tutulan çeteleler karşılaştırılır. Sonuçların eşit olması halinde sayıma son verilir. Sonuçların farklı olması halinde çeteleler eşit çıkana kadar sayım tekrarlanır.

Adaylar aldıkları oy sayısına göre sıralanır. Bu sıralamada kadınların eşit temsilinin sağlanmaması halinde en çok oy alan kadından başlayarak, kadın lehine fermuar sistemi uygulanmak suretiyle kadınların eşit temsili sağlanır. Oylarda eşitlik halinde meslek kıdemi fazla olan aday seçilmiş sayılır.

Sayımın sona ermesinden sonra, Divan Başkanı tarafından seçim sonuçları toplantıda hazır bulunanlara duyurulur.

Seçimlerde hiç ya da yeteri kadar Yürütme Kurulu adayı bulunmaması halinde, durum sorumlu yönetim kurulu üyesince bir tutanakla Baro Yönetim Kurulu’na bildirilir. Baro Yönetim Kurulu’nun alacağı karar doğrultusunda yeni işlemler tesis edilir.

Baro Yönetim Kurulu seçim sonuçlarını Baronun internet sitesi ile sosyal medya hesaplarından duyurur. 

7– AVUKAT HAKLARI MERKEZİ’NİN ÇALIŞMA ŞEKLİ
Yürütme Kurulu ilk toplantısından itibaren avukatlara yönelik saldırılara özel önem verir ve bu konuda bir yöntem oluşturmaya çalışır. Avukatların uğradığı saldırılar veya karşılaştığı sorunlar hakkında Baroya veya AHM ’ye yapılan başvurular Yürütme Kurulu’nun gündemine alınarak başvuru konusu ile ilgili rapor hazırlanarak Baro Yönetim Kurulu’na sunulmak üzere Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesine veya üyelerinden birine gönderilir. Raporların hazırlanıp Yönetim Kurulu’na sunulması için Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesine veya üyelerinden birine gönderilmesi hiçbir şekilde iki haftayı geçemez. Şayet iki hafta içinde raporlar hazırlanıp Yönetim Kurulu’na sunulmak üzere Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesine veya üyelerinden birine gönderilmez ise, yapılan başvuruların değerlendirilmesi için dosya, rapor hazırlanmaksızın Yönetim Kurulu’na sunulmak üzere Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesine veya üyelerinden birine gönderilir.

Yürütme Kurulu, iki haftada bir Pazartesi günleri olağan olarak toplanır. Yürütme Kurulu; avukatın, avukat kimliği nedeniyle uğradığı her türlü saldırıya karşı çalışmalar yapmanın yanı sıra, Avukat Hakları Merkezi’nin amacının gerekli kıldığı çalışma programlarını, Genel Kurul’un tavsiyelerini de dikkate alarak hazırlanması ve yürütülmesi, Merkezin amaçlarının gerekli kıldığı çalışma gruplarını oluşturması ve bu grupların eşgüdümünü sağlanması gibi çalışmaları da yürütür.

Kurul üyelerinden en az on üç kişinin yazılı başvurusu ile Yürütme Kurulu’nu olağanüstü toplantıya çağırabilir. Yürütme Kurulu, başvuru tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde bu talebi yerine getirmek zorundadır.

A - Olay Anında Müdahale
Saldırıya uğrayan meslektaşlarımız olay anında telefonla başvuru yapmış ise, olaya anında müdahale açısından olay yerine yakın bir AHM üyesi ile Müdahale Ekibi’nden üyelerin ve Baro Bölge Temsilcilerinden de en az bir kişinin olaya anında müdahale edilebilmesi temel amaçtır. Bu aşamada da, Merkezden Sorumlu Baro Yönetim Kurulu üyesi veya üyelerinden biri bilgilendirilmekte ve bu şekilde Yönetim Kurulu’nun da olayla ilgili gerekli girişimlerde bulunması sağlanmaktadır.

Avukatlık görevini ifa ettiği sırada, avukatlık sıfatı nedeniyle fiziki ya da sözlü saldırıya uğrayan meslektaşlarımız, İstanbul Barosu Avukat Hakları Merkezi’nce ilan edilen telefonu arayarak başvuruda bulunabilirler

B - Dava Aşamasında Müdahale
Başvuru Baromuza ulaştığında henüz bir dava açılmamış ise ve Baro Yönetim Kurulu olayın takip edilmesine karar vermiş ise; Avukatlık Kanunu md. 95/4 uyarınca suç duyurusunda bulunulmaktadır.

Dava aşamasında; meslektaşımızın müşteki olduğu durumlarda Avukatlık Kanunu md. 95/4 uyarınca müdahale talep edilmekte ve dava müdahil sıfatıyla takip edilmektedir. Meslektaşımız sanık ise, müdafilik hizmeti verilmektedir.

Fiziki ya da sözlü saldırı sonrasında Avukat Hakları Merkezi‘nin hukuki ve idari girişimlerde bulunabilmesi için meslektaşlarımızın İstanbul Barosu Başkanlığına hitaben yazacakları dilekçeyle birlikte soruşturma ya da kovuşturma aşamasındaki bilgi ve belgelerin eklenmesi gerekmektedir.

C- Müdahale Ekiplerinin Oluşturulması
Avukat Hakları Merkezi, her ilçede en az yirmişer kişilik Müdahale Ekibi kurulması için çalışma yürütür. Müdahale Ekipleri, meslektaşlarımızın kendi ilçesinde yaşayacağı olumsuz durumlara karşı en az beş üyenin belirlenerek, ilgili yere gidip yaşanan olaya gerekli müdahaleyi yapmak ve gerekli tutanakları tutmakla yükümlü olacaklardır. Böylelikle, yaşanan sıkıntılara anında ve çok sayıda avukatla müdahale edilmiş olacak ve sorunların çözümü daha kolay sağlanacaktır.

D- Başvurucu Avukata Bilgi Verme
Avukat Hakları Merkezi’nden destek isteyen başvurucu avukat, tüm gelişmeler hakkında derhal bilgilendirilir. Bilgilendirme, Baroda kayıtlı olan telefon veya e-mail veya sms veya Whatsapp mesajı üzerinden yapılır.

8- GELİRLER
AHM’nin gelirleri, AHM için yapılan bağışlar, yayın ve diğer etkinliklerden elde edilen gelirler ile Baro bütçesinden ayrılan paydan oluşur.

9- GİDERLERİN KARŞILANMASI
Avukat Hakları Merkezi’nin çalışmalarının ve etkinliklerinin giderleri, Baro Yönetimince karşılanır. Bu giderlerin tahakkukunda ve ödenmesinde Baro yönetiminin tabii olduğu esaslar uygulanır.

10- Bu yönergede hüküm bulunmayan hallerde 1136 sayılı Avukatlık Yasası, Avukatlık Yasası Yönetmeliği ve Avukat Hakları Merkezi Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

11-YÜRÜRLÜK
İstanbul Barosu Avukat Hakları Merkezi Yönergesi, 27.01.2025 tarih ve 13/3 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile kabul edilerek yürürlüğe girmiş olup işbu tarih öncesi yürürlükte bulunan Yönerge ilga edilmiştir.

12- YÜRÜTME
Bu Yönerge hükümlerini İstanbul Barosu Yönetim Kurulu yürütür.