İstanbul Barosu Kadın Hakları Merkezi 

İstanbul Kadın Kuruluşları Birliği 

Basın Açıklaması

5 Aralık 1934

 Kadınların Siyasette Eşit Temsili 

Demokrasinin Temel Kriteri

5 Aralık 1934 tarihi, Türkiye’de 1924 Anayasası ile sadece erkeklere tanınmış olanmilletvekili seçme ve seçilme hakkının kadınlara da tanındığı gündür. 

Anayasanın 10. ve 11. maddelerinde yapılan değişiklik çerçevesinde İntibah-ı Mebusan Kanunu (Milletvekili Seçimi Kanunu)’nda da aynı tarihte değişiklik yapılmış ve kadınların seçme seçilme hakkı uygulamaya geçirilmiştir. 

1935 yılında yapılan genel seçimde 18 kadın milletvekili seçilmiş ve Türkiye “kadın milletvekili ile” Dünya’da ikinci sırada yer almıştır. 

Ancak ne yazık ki, bu doğru başlangıç sürdürülmemiş, 87 yıl içinde bir arpa boyu yol alınamamış, günümüzde kadın milletvekili oranı %17,2’de kalmıştır. 

Ülkemizde 1 milyon 68o bin kadın okuma yazma bilmiyor, kadın nüfusunun dörtte üçü ilköğretimden sonra eğitim fırsatına sahip olamamış; kadın istihdamı giderek azalıyor; her üç kadından biri ailede, iş yerinde, sokakta veya metroda şiddete uğruyor. 

Kadınların karar verici konumlarda ve siyasette yeterli sayıda temsil edilmemesi,yaşamın her alanında cinsiyet ayrımcılığının giderek kökleşmesine yol açmakta ve gerçek demokrasinin yaşama geçirilmesinin önünde engel oluşturmaktadır.

Anayasamızın 10. Maddesi hükmüyle, yaşamın her alanında kadın erkek eşitliğini sağlama yükümlülüğü devlete verilmiştir. Seçim Kanununda temsilde kadın erkek eşitliğinin sağlanması için bir düzenleme yapılması ve devletin bu eşitliği sağlamak amacıyla  özel tedbirler alması gerektiğini, bunun eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanmayacağını bir kez daha hatırlatmak isteriz. 

Nüfusun yarısını oluşturan kadınlarınkarar alma süreçlerine eşit sayıda katılamaması, siyasette eşit oranda temsil edilememesi, her şeyden önce bir demokrasi meselesidir. 

İstanbul Barosu Kadın Hakları Merkezi ve İstanbul Kadın Kuruluşları Birliği olarak, Mustafa Kemal Atatürk’ün öncülüğünde kurulan Cumhuriyetimizin, kuruluş felsefesi olan “kadın erkek eşitliğinin” siyasette ve her alanda yaşama geçirilmesini istiyoruz.

Gerçek demokrasiye ulaşana dek mücadeleye devam diyoruz.