Ukrayna’ya Karşı Gerçekleştirilen Uluslararası Hukuka Aykırı Saldırı Sonucunda Ukrayna’dan Ayrılmak Zorunda Kalan Mültecilerin Yanındayız ve Savaşa Hayır Diyoruz

Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik olarak 23 Şubat 2022 gecesi başlayan ve hala devam eden saldırısı başta yaşam hakkı olmak üzere insan haklarını ve uluslararası insancıl hukuku ağır bir şekilde ihlal etmesinin yanı sıra, Birleşmiş Milletler Şartı’nın kuvvet kullanma yasağını düzenleyen m.2/4 hükmüne de aykırı niteliktedir. Uluslararası hukukun açık bir ihlali olan bu eylemin, Birleşmiş Milletler’in uluslararası barış ve güvenliği korumakla görevli organı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimî üyesi olan bir devlet tarafından gerçekleştirilmiş olması ise ayrıca kabul edilemez bir durumdur.

Birleşmiş Milletler İnsani Yardım Koordinasyon Ofisinin (The United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs, OCHA) 2 Mart 2022’de yayınladığı rapora göre Ukrayna’dan şu ana kadar 874.000 kişi savaş sebebiyle başka ülkelere göç etmek durumunda kalmıştır ve 100.000 kişi ülke içinde yerinden edilmiştir. Hatırlatmak isteriz ki, uluslararası koruma hukukunun temel ilkesi olan ve insan hakları hukukunun tamamlayıcı koruma sağladığı geri göndermeme ilkesi ile bağlantılı etkili başvuru hakkı ve ayrımcılık yasağı uyarınca ülkelerin, savaş ve ayrımsız şiddet sebebiyle ülkelerinden ayrılan ve geri dönemeyen kişileri uyruk, ırk, din, dil, cinsiyet kimliği, cinsel yönelim ya da başkaca bir ayrım yapmaksızın sınırdan kabul etme ve korumaya ihtiyacı olup olmadığını tespit etme yükümlülükleri bulunmaktadır. Bu bağlamda, Ukrayna’dan ayrılmak zorunda kalan kişilere uluslararası ilkeler rehberliğinde ilgili devletler tarafından koruma sağlanmalıdır. Ayrıca bu saldırılar öncesinde Ukrayna’yı terk eden ve geri dönemeyenler için yerinde mültecilik söz konusudur.

Türkiye’deki ulusal mevzuat uyarınca, Ukrayna’dan savaş nedeniyle Türkiye’ye gelen ve sığınma ihtiyacı içinde olan kişilere ve halihazırda Türkiye’de bulunan ve Ukrayna’ya geri dönemeyen kişilere uluslararası korumanın sağlanması gerekmektedir. İstanbul Barosu Mülteci ve Göçmen Hakları Merkezi olarak, bu konuda uluslararası koordinasyonu sağlamak adına çalışmalar yürüten Avrupa Barolar Federasyonu (Fédération des Barreaux d'Europe) ile de iş birliği içinde Ukrayna’daki ayrımsız şiddet ortamından kaçan ve Ukrayna’ya geri dönemeyen kişilere sağlanacak hak ve hizmetlerin takipçisi olacağımızı kamuoyuna saygıyla duyururuz.

İstanbul Barosu Mülteci ve Göçmen Hakları Merkezi