Türkiye Barolar Birliği Başkanlığı

TÜRKİYE BAROLAR BİRLİĞİ
Yönetim Kurulu Kararı

KARAR NO:3342-5

KARAR TARİHİ:13.03.2004

Balıkesir Barosunun 19.02.2004 tarih ve 150 sayılı yazılarında, Balıkesir Adliyesinde, Adalet Bakanlığı Müfettişlerinin görüşleri doğrultusunda yetki belgelerinden suret harcı alındığını, bu uygulamanın Avukatlık Kanunun 56/5 maddesine aykırı olması; Avukatlık Yönetmeliği gereği yetki belgesi düzenleme görevinin Türkiye Barolar Birliğine ait olduğundan konuya açıklık getirilmesi istenmektedir.

1136 Sayılı Avukatlık Kanunun 56/5 maddesi "Avukatlar veya avukatlık ortaklığı başkasını tevkil etme yetkisini haiz oldukları bütün vekaletnamelerini kapsayacak şekilde bir başka avukata veya avukatlık ortaklığına vekaletname yerine geçen yetki belgesi verebilir. Bu yetki belgesi vekaletname hükmündedir." hükmünü içermektedir.

1136 Sayılı Kanun 56 maddesinin ilk üç fıkrasındaki konular vergi ve resme tabi olmadığı sadece dördüncü fıkra hükmünün harca tabi olduğu tartışılamaz. 5.inci fıkranın harca tabi olabilmesi için harcı doğuran işlemler ile Harçlar Kanunun irdelenmesi gerekir.

492 sayılı Harçlar Kanunun Mükellef başlıklı 11.maddesinde "genel olarak yargı harçlarının davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir." hükmü bulunmaktadır.
Bu hükümden de anlaşılacağı gibi bir işlemin veya belgenin harca tabi olabilmesi için öncelikle yapılacak bir Kamu Hizmetinin bulunması ve bu hizmeti yapacak bir Kamu Kurumunun (Kamu kurumu sayılan kuruluşlar dahil- Noterler gibi) bulunması gerekir.

Bu hususu teyit eden diğer bir hukuki açıklama ise 492 Sayılı Harçlar Kanununun yürürlüğe girmesi ile ilgili 06.10.1964 tarihinde yayınlanan I.seri nolu Genel Tebliğin açıklanan bölümünün 5. maddesinde sıralanmış, yapılacak işlem ve bu işlemlerle ilgili tarafın kamu kurumu olması öngörülmüştür.

Harcı doğuran olay yapılan bir kamu hizmetidir.Bu hizmetin harç konusu olabilmesi için ;
a- Ferdin bir kamu müessesesinden faydalanması,
b- Ferde kamu eliyle özel bir menfaatin sağlanması,
c- Kamu idaresinin ferdin bir işiyle uğraşması gerekir.

Harç, fertlerin, özel menfaatlerine ilişkin olarak, kamu müesseseleri ve hizmetlerinden faydalanmaları karşılığında yapılan ödemelerdir. Harcın temel öğesi "masraf karşılama" ve "faydalanma" esasına dayanır.

Yukarıda belirtilen unsurların hiçbirisi yetki belgesinde bulunmadığı gibi Kanunun 56 maddesinde sadece 4.fıkrasındaki işlemlerin harca tabi olduğu belirtilmiş bu işlemlerin dışında kalanlar ise harca tabi tutulmamıştır.

Bu belirlemelerden sonra vekaletname yerine geçmek üzere verilen yetki belgesinin harca tabi bulunmadığı, hiçbir duraksamaya yer bırakmayacak şekilde ortaya çıkmaktadır.