Türk Ceza Adalet Sisteminin Etkinliğinin Geliştirilmesi

Avrupa Konseyi tarafından yürütülmekte olan Türk Ceza Adalet Sisteminin Etkinliğinin Geliştirilmesi Ortak Projesi çerçevesinde avukatlara yönelik bölgesel seminer, 6-7 Haziran 2014 tarihleri arasında İstanbul/Çağlayan Adalet Sarayında gerçekleşti.

Proje kapsamında ceza alanında çalışan avukatların pratik bilgilere ulaşmaları amacıyla Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihatları ile desteklenmiş ‘Adli Yardım’, ‘Avukatın Soru Sorması’, ‘Savunma Etiği’, ‘Savunma Stratejisi’ ve ‘Dilekçe yazma’ konulu dört kitapçığın tanıtılması ve bu konularda avukatlara bilgi aktarılması sağlandı.

Seminerin açılışında konuşan İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Hadi Salihoğlu, ceza adalet sisteminin geliştirilmesine ve caza adaletinde çalışan avukatları bilgilendirmeye yönelik seminerlerden bir yenisinin İstanbul’da yapıldığını, bu seminere ev sahipliği yapmaktan memnun olduklarını, değerli uzmanların vereceği bilgilerin ceza adaletine önemli katkılar sağlayacağını söyledi.

Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü Tetkik Hâkimi Ramazan Gürkan, proje kapsamında üç önemli bileşen bulunduğunu, bunlardan birinde Türk ceza adalet sisteminde AB standartlarının yakalanması için Türkiye’de çeşitli ziyaretler yapıldığını, bu çalışmalar sonunda ‘ihtiyaç analiz raporunun’ hazırlandığını, ikinci bileşen olarak Adalet Akademisinde uygulanmak üzere eğitim modüllerinin hazırlandığını ve 300 hâkim ve savcının eğitildiğini, üçüncü bileşen olarak da Uluslararası ceza alanında ‘Adli Yardımlaşma Kanununun’ çıkarılması gereği Adalet Bakanlığınca yasa taslağı hazırlandığını ve Kanunlar Genel Müdürlüğüne sunulduğunu bildirdi. Gürkan, projeye ayrıca dördüncü bileşen olarak avukatların mesleki etkinliklerinin artırılmasının eklendiğini ve yargının üç temel unsurundan biri olan savunmanın projede daha etkin olarak yer almasının sağlanacağını belirtti.

Açılışta konuşan İstanbul Barosu Başkanı Av. Doç. Dr. Ümit Kocasakal da, Türk Ceza Adalet sisteminin etkinliğinin artırılmasının kanun çıkararak sağlanamayacağını, eğer bir ülkede yargıya güven yoksa yargısı bağımsız değilse burada bir şeyler konuşmanın bir anlamının bulunmadığını söyledi. Herkesin güvenliği için gerekli olanın yargının bağımsız olması ve teknik hukuku uygulaması olduğunun altını çizen Kocasakal, teknik ceza hukukunun içersine hiçbir ideolojinin giremeyeceğini, teknik hukuk neyi gerektiriyorsa onun yapılacağını bildirdi. Türkiye’de bir başka sorunun yasaların sık sık değiştirilmesi olduğuna dikkat çeken Kocasakal, Türk Ceza Kanununun neredeyse %50’sinin değiştirildiğini, bu kadar sık kanun değiştirmekle ceza adaletinin sağlanamayacağını vurguladı.

Türk ceza adalet sisteminin etkinliğinin artırılabilmesi için herkesin kendi rolünü oynaması ve kimseden rol çalmaması gerektiğini belirten Ümit Kocasakal, şöyle konuştu: “Bundan şunu kastediyorum. Yargının üç kurucu unsuru var. Bu anlamda eğer polis savcı ya da hâkim olmaya soyunursa, bu işin içinden çıkamayız. Kimse avukatı hasım olarak görmemeli. Polis ceza adalet sisteminin kurucu unsuru değil. İnsanların hak ve özgürlüklerinin korunması bakımından bu rollerin iyi bilinmesi ve buna göre hareket edilmesi gerekiyor. Burada savcılara önemli görevler düşüyor. Eğer şiddeti önlemek istiyorsak savcılarımızın, bunu kim yaparsa yapsın etkin bir şekilde soruşturması ve bizlerin de buna yardımcı olması gerekiyor”.

Türk Ceza Adalet Sistemini Etkinleştirme projesinin en önemli ayağının adli yardım olduğunu kaydeden Kocasakal,  adli yardımı ceza adaletinin halka dönük bir kısmı ve kılcal damarları olarak niteledi. Kocasakal, “Adli Yardım, adalete erişimde vatandaşın zorlandığı bir durumda bizler tarafından onun kucaklanması alanıdır. Bizim İstanbul Barosu olarak zorunlu müdafii görevlendirmemiz yüz binin üzerindedir. Bu ciddi bir rakamdır. Bunun yarıya yakını çocuklara yardım olarak yapılmıştır” dedi.

Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Av. Sabri Çepik ise, “Ben Türkiye’de ceza adalet sisteminin çok etkin olduğunu düşünüyorum ve ceza adalet sisteminin çok etkin olduğu bir bölge olan Güneydoğu Anadolu’dan geliyorum” dedi. Aslında bu projenin adının ‘ceza adalet sistemine güvenin arttırılması’ olması gerektiğinin altını çizen Çepik, Türkiye’de adalet sisteminin neredeyse dibe vurduğu bir dönemden geçildiğini, bunun içinde iddia, hüküm ve savunmanın da bulunduğunu, hiç kimsenin bu sorumluluktan ayrı tutulamayacağını bildirdi. Yargılama faaliyetini teknik bir faaliyet olarak niteleyen Çepik, “Yargılayan insan, yargılanan insan, suçlayan insan, savunan insandan bahsediyoruz. Adalet sarayına adım atan her insan burada adaleti bulabileceği inancına ve güvenine varabilmelidir” dedi.

Açılış konuşmalarının tamamlanmasından sonra Avrupa Konseyi Ankara Program Ofisi, Kıdemli Proje Yöneticisi Ceren Güven Güres ve Türkiye Barolar Birliği Uluslararası İlişkiler ve AB Merkezi Sorumlusu Uzm. Murat Yalkın projeye ilişkin birer sunum yaptılar. Daha sonra iki gün devam edecek seminerde uzmanlarca kitapçıkların tanıtımına geçildi.

Av. Zeynep Pelin Ataman, ‘Savunma Etiği’ kitapçığı, Av. Naim Karakaya, ‘Avukatın Soru Sorması’ Kitapçığı, Askeri Yargıtay Onursal Başkanı Fahrettin Demirağ, ‘Savunma Stratejisinin Belirlenmesi ve Dilekçe Yazma’ Kitapçığı, Av. Aynur Tuncel Yazgan ‘Adli Yardım’ Kitapçığı hakkında sunum yaptı.

Seminer sonunda katılımcılara birer sertifika verildi.