Tüketici Kanunu Değişiklik Tasarısının Değerlendirilmesi Ve Güncel Sorunlar

İstanbul Barosu Tüketici Hakları ve Rekabet Hukuku Merkezince “Tüketici Kanunu Değişiklik Tasarısının Değerlendirilmesi ve Güncel Sorunlar” konulu bir panel 15 Haziran 2009 Pazartesi günü saat 16.00 – 20.00 arasında Orhan Apaydın Konferans Salonunda yapıldı.

İstanbul Barosu Başkanı Av. Muammer Aydın panelin açılışında yaptığı konuşmada, tüketicinin korunup kollanması için 1995 yılında yürürlüğe giren 4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 2003 yılında kapsamlı olarak değiştirildiğini, o tarihten bu yana AB ye uyum yasaları çerçevesinde Avrupa Birliğiyle ilgili mevzuatlardan kaynaklı değişikliklerin yapılması zaruretinin ortaya çıktığını söyledi.

Tüketici Yasasının değiştirilmesi için hazırlanan taslak metnin 24 Nisan 2009 tarihinde Başbakanlığa sevk edildiğini belirten Aydın, Taslağın 33 çerçeve maddeden oluştuğunu ve önemli oranda da yenilikler getirdiğini, önceki Kanun'da daha önce düzenlenmemiş olan finansal hizmetler, haksız ticari uygulamalar, indirimli satış, ihtiyari garanti gibi hususların taslak metin ile mevzuatımıza dâhil edileceğini bildirdi.

Taslakta, bunların yanı sıra imalatçının sorumluluğu, paket tur, devre tatil, tüketici kredileri gibi pek çok konuda kapsamlı değişiklikler öngörüldüğünü hatırlatan Muammer Aydın, “Taslakta, uygulamada sıklıkla tartışılan eser sözleşmelerine ilişkin düzenlemelere yer verildiğini ve Hakem Heyeti kararlarına ilişkin kesinlik ve görev sınırlarının da yeniden belirlendiğini görmekteyiz” dedi.   

İstanbul Barosu Tüketici Hakları ve Rekabet Hukuku Merkezi Başkanı Av. Kutlu Oytaç da Avrupa Birliğinin tüketiciler içir strateji politikasını tek pazarda güçlendirme çalıştığını, bunun için 2008 yılında “AB Tüketici Hukuku Müktesebatı Veri Tabanı Güncelleme Projesi” oluşturulduğunu bildirdi.

Oytaç, 2008 yılında yasal mevzuattaki yaklaşık 6000 veri tanımının güncellendiğini, 130 yasa ve 340 ulusal mevzuata AB yönergelerinin aktarıldığını söyledi.

Daha sonra panele geçildi.   

Paneli yöneten İstanbul Barosu Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Dr. Selçuk Demirbulak, bir iki noktaya temas ettikten sonra panelistlere söz vereceğini belirterek şunları söyledi:

“1974 yılında Dünya Ticaret Örgütü’nün kurucularından olan Ülkemiz TRİP’S anlaşması nedeniyle sadece malların değil hizmet ticaretinin de evrende artırılabilmesi için engellerin ortadan kaldırılmasını benimsemiştir. 1995 yılında da 1/95 sayılı Gümrük Birliği Kararının oluşturulabilmesi amacıyla marka, tasarım, patent, tüketici hakları ile ilgili AB mevzuatından mevzuatımıza muhtelif aktarımlarda bulunulmuştur. Süreç içinde aktarım, toplumsal realiteler göz önüne alınarak muhtelif değişiklikler yapılarak iktibasa dönüşmüştür. 17 trilyon dolar GSMH’sı dolayısıyla fert başına 34.000 $ geliri olan AB’nin kendi ekonomik gerçekleri karşısında oluşturduğu mevzuatın fert başına 10.436 dolar milli geliri olan Ülkemizde aynen benimsenmesi toplumsal gerçeklerle bağdaşmamaktadır.

Tüketici Kanunu Değişiklik Tasarısında yeni ihdas edilen Haksız Ticari Uygulamalar Kurulunda her örgütten temsilci olmasına karşın barolar her nedense unutulmuş. Ticari ilan ve reklâmlarla ilgili Reklâm Kurulunda da maalesef avukatlar temsil edilmemektedir”.

 İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Baki İlkay Engin, tasarıda yeni kavramlarla karşılaşıldığını, AB tüketici hukukundaki son gelişmelere yer verildiğini, tasarıyı olumlu bulduğunu söyledi. Engin, ayıba karşı doğan sorumluluklar, tüketici kredisi konusundaki tümden değişiklikler ve haksız şarta ilişkin açıklamaların yerinde bulunduğunu ve yönetmelikle düzenlenecek konuların yasaya ayrıntılı olarak konulduğunu bildirdi.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Tüketici ve Rekabetin Korunması Genel Müdür Yardımcısı Ozan Güler, tüketici ve rekabet hukukunu ilgilendiren yasal gelişim sürecini anlattı. 4077 sayılı yasanın hazırlanışında da bulunduğunu belirten Güler, 2003 yılında bu yasada değişiklikler yapıldığını ancak AB sürecinde yeniden gözden geçirilerek çağdaş bir yasa taslağı hazırladıklarını bildirdi. Güler, yeni taslakta tüzel kişilerin taslaktan çıkarıldığını sadece kişilerin muhatap alındığını ve Hakem Heyetleri’ne ilişkin önemli düzenlemeler yapıldığını kaydetti.

İstanbul 5. Tüketici Mahkemesi Hâkimi Sevtap Kaya, konuşmasında uygulamaya ilişkin bilgiler verdi ve örnekler sundu. İstanbul’da Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde 6 Tüketici Mahkemesinin görev yaptığını, öngörülmeyen bir yoğunluk yaşandığını, mahkemelerin sık sık görev konularının değiştirilmesinin rahatsızlık yarattığını belirten Kaya, Hakem Heyetlerinin görevlerinin yönetmelikle sınırlandırılması gerektiğini, buradan gelen görevsizlik kararlarının mahkemeleri zora soktuğunu bildirdi.

TÜKODER Temsilcisi Av. Serhat Akın, Tasarıda icra takiplerinde avukatın ücretinden indirim yapılmasının kabul edilemez olduğunu, konut ya da bireyselde dövize endeksli kredi alma olanaklarının tüketicilerin elinden alındığını, hakem heyetlerinde hukuk nosyonu olan kişilerin bulunması gerektiğini söyledi. Akın, Hakem Heyetlerinin güç koşullarda çalıştığını, heyetlerin bir bütçesinin bulunmadığını, heyet üyelerinin huzur hakkı alamadıklarını, tebligat giderlerini karşılayamadıklarını bildirdi.

Ankara 2. Tüketici Mahkemesi Emekli Hâkimi-Bilirkişi Av. Naci Özdamar,  tüketici hakları konusunda adli yargıyı ilgilendiren konular üzerinde durdu. Tasarı’da tüketicinin kişi olarak tanımlanmasını olumlu bulan Özdamar, Tasarıda bazı maddelerin Yargıtay içtihatlarına göre düzenlenmiş olduğunun görüldüğünü, finansal kiralama sözleşmesinin, sigorta konusunun kapsama alınmasının yerinde olduğunu bildirdi.

Mersin Milletvekili, TBMM Anayasa Komisyonu Üyesi İsa Gök, Tasarının iyi yönlerinin bulunduğunu, Tasarı TBMM Komisyonuna geldiğinde, komisyon çalışmalarında, panelde ortaya çıkan görüş ve eleştirilerden yararlanacağını, panele katılmasının asıl nedeninin de bu olduğunu söyledi.  Tasarının hazırlığının 2 yıllık bir çalışmayı içerdiğini belirten Gök, hukuk ve meslek örgütlerinden gelen görüş ve önerileri değerlendireceklerini, Tasarı’da yer alan avukatın ücretinin belirlenmesi şekline de karşı çıkacaklarını sözlerine ekledi.

Panelistlerin konuşmalarından sonra soru – cevap bölümüne geçildi.

Geç saatlere kadar devam eden panelin bitiminde, İstanbul Barosu Başkanı Av. Muammer Aydın, panelin konuşmacılarına birer teşekkür belgesi verdi.