Toplumsal Olaylara Müdahalelerde İnsan Hakları Ve Sağlık Hakları İhlalleri

İstanbul Barosu İnsan Hakları Merkezi ve Sağlık Hukuk Merkezince ortaklaşa düzenlenen ‘Toplumsal Olaylara Müdahalelerde İnsan Hakları ve Sağlık Hakları İhlalleri’ konulu panel, 29 Kasım 2014 Cumartesi günü saat 10.00’da Baro Konferans Salonunda yapıldı.

Panelin açılışında konuşan İstanbul Barosu Genel sekreteri Av. Hüseyin Özbek, ülkemizde yaşanan toplumsal olaylarda kolluğun orantısız güç kullandığını söyledi. Toplumsal olayları önlemek için yasalardaki yetkileri yeterli görmeyen idarenin yeni güvenlik paketi hazırladığını belirten Özbek, paketle kolluğa daha geniş yetkiler verildiğini ve bunun şiddeti daha da artıracağını bildirdi. Özbek, demokrasi kültürü açısından bunun ciddi bir sorun olduğuna işaret etti.

Açılışta konuşan İstanbul Barosu Yönetim Kurulu Üyesi Av. Süreyya Turan da, gezi olaylarında ağırlıklı olarak kolluğun gereksiz şiddet uygulamaları yüzünden kötü bir süreç yaşandığını, pek çok hakkın ihlal edildiğini kaydetti. Bir şeyin hukuki olması için adalet duygusuna uygun olması gerektiğinin altını çizen Turan, TBMM’ye sunulan güvenlik paketini de çeşitli açılardan eleştirdi ve paketin yasalaşması halinde sorunun daha da derinleşeceğinin altını çizdi.

Açılış konuşmalarından sonra panele geçildi. İlk oturumumu, İnsan Hakları Merkezi Yürütme Kurulu Üyesi Av. Enver Aksakal yönetti. Bu oturumda konuşan Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Tolga Şirin, toplantı ve gösteri yürüyüşleri özgürlüğünün insan hakları hukukundaki yerini anlattı. Konuşmasında İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, AİHM kararları, Anayasa ve yasalarımızdaki hükümlere atıfta bulunan Şirin, uygulamalardaki yanlışlıklara da dikkat çekti.

İnsan Hakları Merkezi Başkan Yardımcısı Av. Kemal Polat da, çeşitli toplumsal olaylardan derlenen görsellerle toplumsal olaylarda kolluğun yaptığı yanlışlara dikkat çekti.

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Serdar Talas, konuşmasında toplumsal olaylarda cezai sorumluluk konusunu anlattı. Hükümetin hazırladığı güvenlik paketini de eleştiren Talas, bu tasarıyla özgürlük ve güvenlik dengesinin bozulduğunu bildirdi. Talas, toplumsal olaylarda cezai sorumluluğa ilişkin Yargıtay ve AİHM kararlarından örnekler sundu.

Panelin öğleden sonraki bölümünde, İnsan Hakları Merkezi Başkanı Av. Bedia Ayşegül Tansen’in yönettiği bir konferans gerçekleştirildi. Tehlikeli Maddeler Güvenlik Uzmanı Aras Atak konferansında ‘Birleşmiş Milletler Mevzuatı ve Uygulamaları Çerçevesinde Kimyasal Maddelerin Nitelikleri, Olası Etkileri, Ticareti ve İlk Yardım’ konusu üzerinde durdu.

Panelin ikinci oturumunu Sağlık Hukuku Merkezi Başkanı Av. Ümit Erdem yönetti. Bu oturumda konuşan Acil hekimi, Hastane ve Sağlık Kurumları Yöneticisi Dr. Pelin Taşkıran, ‘Toplumsal Olaylarda Acil Müdahalenin Önemi ve Sağlık Hakkı’ konusunu ele aldı. Taşkıran gezi olaylarında yaşanan toplumsal olaylarda yaralananlara yapılan acil müdahaleler konusunda bilgi ve konuya ilişkin rakamlar verdi. Taşkıran, konuya ilişkin bir görsel sunum yaptı.

Adli Tıp Uzmanları Derneği Eski Başkanı ve Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ümit Biçer, konuşmasında toplumsal olayların tanımını yaptı ve bu olayların kanunsuz eylem ve korsan gösterilerle karıştırıldığını belirtti. Kolluğun müdahale ve zor kullanma yetkisinin sınırları bulunduğunu belirten Biçer, direnmeyi etkisiz hale getirmek için kolluğun müdahalesinin kademeli olarak artabileceğini, ancak uygulamada olduğu gibi orantısız güç kullanımının hukuka uygun olmadığını bildirdi. Biçer, kimyasal silah sözleşmesine aykırı kullanımların hukuk dışı kullanım haline gelmemesi gerektiğini vurguladı.

İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tunçalp Demir gösteri kontrol araçları konusunda bilgi verdi. Demir, biber gazının sağlık üzerindeki etkilerini görsel bir sunumla anlattı. Emniyet Genel Müdürlüğünün, gezi olaylarında kullanılan biber gazı miktarının 12 katını stokladığını belirten Demir, toplumsal olaylarda daha pek çok biber gazı yüzünden sağlık sorunlarının yaşanabileceğine dikkat çekti ve biber gazı kullanımının yasaklanmasını istedi.

Oturum sonlarında soru-cevap bölümü uygulandı. Panel sonunda konuşmacılara birer Teşekkür Belgesi verildi.