Tarafsız Ve Bağımsız Bir Mahkeme Önünde Yargılanma Hakkı

İstanbul Barosu Adil Yargılanma Takip Merkezince düzenlenen Adil Yargılanma Hakkı (İHAS Madde 6) seminerlerinin beşincisinde ‘Tarafsız ve Bağımsız Bir Mahkeme Önünde Yargılanma Hakkı’ ele alındı. Seminer, 6 Mayıs 2014 Salı günü saat 15.00’da Çağlayan Adliyesi 3. Kat Konferans Salonunda yapıldı.

Açılışta konuşan Adil Yargılanma Takip Merkezi Yürütme Kurulu Üyesi Av. Aykut Önal, idarenin mahkeme kararlarını uygulamamasının mahkemenin tarafsızlığına gölge düşüreceğini söyledi. Önal, hukuk devletinde kuvvetler ayrılığı ilkesinin yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığının anayasal temelini oluşturduğunu, mahkeme bu tarafsız duruşunu yargılamanın her aşamasında sürdürmesi gerektiğini bildirdi.

Seminer oturumunu yöneten Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hamide Zafer de mahkemelerin tarafsız ve bağımsız yargılama yapabilmesinde adil yargılamanın temel oluşturduğunu söyledi. Hâkimlerin tarafsız ve bağımsız olabilmesinin ise ona tanınan güvencelerle gerçekleşebileceğinin altını çizen Zafer, bu güvencelerin siyasal etkiden ve idarenin müdahalesinden uzak bir kurum tarafından gerçekleştirilebileceğini bildirdi. Hâkimlerin tarafsızlıklarının korunabilmesi için davanın taraflarından biriyle aynı kürsüde bulunmamaları gerektiğine vurgu yapan Zafer, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin aldığı bir kararı örnek göstererek, hâkim ve iddia makamının birleşmiş gibi bir görüntü vermesinin tarafsızlığı zedeleyici görüldüğüne işaret etti.

Seminerde, Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Demirhan Burak Çelik, ‘Tarafsız ve Bağımsız Bir Mahkeme Önünde Yargılanma Hakkı’ konulu bir sunum yaptı.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. Maddesiyle düzenlenen adil yargılanma hakkının sözleşmeyi imzalayan Türkiye için de uyulması gereken hükümlerden olduğuna dikkat çeken Çelik, bu işlevi bireysel başvuru hakkı tanınan Anayasa Mahkemesinin üstlendiğini bildirdi.

Adil yargılama yapacak mahkemelerin yasayla kurulma şartının bulunduğunu belirten Çelik, yargılama yapacak hâkimlerin de tarafsızlığı ve bağımsızlığının sağlanabilmesi için bağımsız bir kurum aracılığıyla bir taktım güvencelere kavuşturulması gerektiğini anlattı.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin sözleşmenin 6. Maddesinin ihlaline ilişkin çeşitli ülkelere ait kararları hatırlatan Demirhan Burak Çelik, uluslar arası mahkemenin en çok önem verdiği ölçütün mahkemenin bağımsızlığı konusu olduğunu belirtti.

AİHM’e ve AYM’ye göre ‘tarafsız mahkeme’ olgusu üzerinde duran Çelik, yargıçların dış ve iç etkilerden korunması gerektiğini, çünkü ancak yargıcın bağımsız ve tarafsız olmasıyla mahkemenin tarafsızlığının sağlanabileceğini sözlerine ekledi.

Seminer soru-cevap bölümüyle sona erdi.