Sürücüsüz Araçlar ve Hukuk

İstanbul Barosu Bilişim Hukuku Komisyonunca düzenlenen “Sürücüsüz Araçlar ve Hukuk “ konulu panel, 10 Kasım 2018 Cumartesi günü saat 13.00’da Baromuz Merkez Bina Konferans Salonunda gerçekleştirildi.

Bilişim Hukuku Komisyonu Başkanı Av. Sertel Şıracı, toplantının içeriği hakkında açıklamalarda bulundu. Şıracı, bugüne kadar bilişim hukukunu ilgilendiren paneller yaptıklarını, bu kez uygulamaya dönük bir toplantı gerçekleştirmeyi planladıklarını ve sürücüsüz araçlar konusunu ele almak istediklerini söyledi.

Sertel Şıracı, daha sonra günün özelliği ve önemi nedeniyle salondaki katılımcıları Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk ve şehitlerimiz için saygı duruşunda bulanmaya ve İstiklal Marşımızı söylemeye davet etti.

Açılışta konuşan İstanbul Barosu Başkanı Av. Mehmet Durakoğlu, 80 yıl önce bugün kaybettiğimiz Aziz Atatürk’ün değerlerinin hangi noktaya varmış olduğunu anlayabileceğimiz bir 80 yılı geride bıraktığımızı söyledi.  

Bugün tartışılacak konunun bile belki de Atatürk ilkelerinin, bizi getirdiği yerle ilgili olduğunu belirten Durakoğlu, “Özellikle ekranda yer alan Atatürk’ün “Eğer bir gün benim sözlerim bilimle ters düşerse, bilimi seçin” sözünün bizim ne kadar üstün bir değere sahip olduğumuzu anlatması bakımından önemlidir” dedi.

Yaşamakta olduğumuz sürece gelecek öngörüsü bakımından bakıldığında bile dünyanın çok ciddi bir dönemeç noktasında olduğunu düğünü ifade eden Mehmet Durakoğlu, Endüstri 4.0, yapay zeka ve dijitalleşme ile şimdi başlayan ve gelişen bir başka süreci ifade edeceğini ve dünyanın bambaşka bir tabloyla karşı karşıya kalacağını bildirdi.

Durakoğlu şöyle devam etti: “Bunu ön görebilmeliyiz ve yaşam tarzımızı buna göre biçimlendirmeliyiz diye düşünüyorum. Bunu öngörebilenler geleceği biçimlendirme hakkını elde etmiş olacaklardır. Çocuklarımızı ona göre yetiştirmeliyiz. Bunları yapamazsak sıradanlaşacağımızı görebilmeliyiz”.

Hukukun tutucu bir yanının bulunduğunu, çok da çabuk şekillenemediğini, özellikle böyle bilimsel gerçeklikler karşısında onun hak kavramı noktasını şekillendirebilecek hukukun hep arkadan geldiğini, zaman zaman da geciktiğinin altını çizen Durakoğlu, böylesine bir teknik gerçeklik karşısında onun hukukunu belirlemek gibi bir mecburiyet karşısında bulunduğumuzu sözlerine ekledi.  

Durakoğlu, böylesine önemli konuları gündeme getirdiği için Bilişim Hukuku Komisyonuna teşekkür etti.

Açılış konuşmalarından sora sunumlara geçildi. İlk sunumu İstanbul Aydın Üniversitesi Bilgisayar Programcılığı Bölüm Başkanı ve Deep Learning Türkiye Üyesi Öğretim Görevlisi Başak Buluz gerçekleştirdi. Buluz, sunumunda, hukuk için yapay zekâ, yapay Zekâ için hukuk konusuna odaklandı. Yapay zekânın insan karşıtı değil, insana yardımcı olduğuna ilişkin eğitimlerin yapıldığını belirten Buluz, yapay zekâ uygulamalarından örnekler sundu. Gelecekte gerçek ve tüzel kişinin yanına elektronik kişinin de ekleneceğini hatırlatan Başak Buluz, Assimov yasaları, robotlar, robotların hakları ve zafiyetler konusunda açıklamalarda bulundu.

Teknik Müdür ve Deep Learning Türkiye Üyesi Samet Kütük, sürücüsüz araçlarda yapay zekâ konulu teknik bir sunum yaptı. Sürücüsüz araç kaza yaparsa ne olur konusunda açıklamalarda bulunan Kütük, araç tipleri, ileri sürüş destek sistemleri, otonom sürüşün başlangıcı, otonom sürüşün çalışması ile harita ve lokasyonlar üzerine görsel anlatımlarda bulundu.

Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat Volkan Dülger,  sürücüsüz araçlarda ceza hukuku açısından sorumluluk konusu üzerinde durdu. Yapay zekâ kusurlarının cezalandırılabilmesi için her şeyden önce yapay zekânın otonom kişi olarak kabul edilmesi gerektiğini belirten Dülger, uluslararası sözleşmelerin ışığında önce Anayasada, sonra idare hukukunda, medeni hukuk ve caza hukukunda, bu da yetmez tüm hukuk mevzuatında değişiklikler yapılması gerektiğini vurguladı. Dülger, “Yapay zekâ konusunda kafalarda çok soru var, ancak bu soruların henüz yeteri kadar cevabı yok” dedi.

Türk Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mesut S. Çekin de özel hukuk açısından sürücüsüz araçlar konusunu değerlendirdi. Çekin sunumunda, driver only, asistanlı sürüş, kısmen otomatik ileri derecede sürüş, tam otomatik sürüş ve sürücüsüz araç konularına açıklık getirdi. Çekin, özel hukuk açısından değerlendirmelerde bulunurken sensörlerden kaynaklanan sorunlar, yazılımdan kaynaklanan sorunlar, özellikle yapay zekâ kapsamında yanlış öğrenmeye dayanan hatalar, kusur sorumluluğu, üretici ürün sorumluğu ve gelişim riskinin kime yükleneceği konuları üzerinde durdu.

Veri Koruma Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Av. Burak Özdağıstanlı da sürücüsüz araçlarda mahremiyet konusunu ele aldı. Özdağıstanlı, araç tiplerine göre işlenen veriler çerçevesinde standart araçlarda, bağlı araçlarda ve akıllı araçlarda mahremiyet konusu hakkında bilgilendirme yaptı. Özdağıstanlı sürücüsüz araçlarda işlenen veriler çerçevesinde mahremiyetle ilgili sorunları şöyle sıraladı: Sisteme izinsiz erişim, profilleme, araç içi reklam, sağlık verileri, sigorta şirketleriyle ilgili veri paylaşımı.

Sunumların tamlanmasından sonra soru/cevap bölümüne geçildi ve sunum yapanlara birer Teşekkür Belgesi verildi.