Sivilleri Korumak, Başta Çatışmaya Taraf Devletler İçin Bir Yükümlülüktür

Filistin ve İsrail topraklarında başlayan silahlı çatışmalar ve yükselen savaş çığlıkları arasında yaşanan sivil ölümler dünya kamuoyu tarafından endişe ile takip edilmektedir. Silahlı çatışmalar, kasten sivilleri hedef almakta ve çocuk, kadın ayrımı gözetmeden sivil ölümlerinin yaşanmasına neden olmaktadır.

Dünya kamuoyunun gözü önünde sivillerin yoğun olarak yaşadığı yerleşim yerleri hedef alınmakta, insanlar ikametlerinden çıkarılmakta veya çıkmak zorunda bırakılmaktalar. Bu koşullar altında yaşayan sivillerin sayısının giderek arttığına, yerleşim yerlerinin zarar gördüğüne tanık olunmakta, ambargo ve ablukalar ile temel insani ihtiyaçların dahi karşılanmadığı bir aşamaya gidilmektedir. 

Bölgedeki sivillerin barınacak yer, temiz suya erişim, beslenme, ilaca ve sağlık gibi en temel ihtiyaçlara erişim haklarına yönelik insancıl hukuka aykırı ciddi bir tehdidin var olduğu görülmektedir.

Gelinen noktada devletlerin politikalarının yetersiz kaldığı ve uluslararası hukukun işletilmediği açıktır. 

Oysa insanlık, bu gibi halleri sıradanlaştıramaz.

Uluslararası hukuk açısından, silahlı çatışmaya maruz kalan insanların yaşamlarını, haysiyet ve haklarını koruyan ve tüm dünya devletleri tarafından imzalanmış ve bağlayıcı olduğu kabul edilen 1949 Cenevre Sözleşmelerinden Harp Zamanında Sivillerin Korunmasına İlişkin Cenevre Sözleşmesi, savaş veya silahlı çatışmalar sırasında sivillerin yaşam haklarını, beden bütünlüklerini, güvenliğini korumayı ve temel insani ihtiyaçlarının giderilmesini ilgili tüm dünya devletleri için asli bir görev ve yükümlülük olarak düzenlemektedir. 

Gerek İsrail’in gerekse Filistin’in IV numaralı Cenevre Sözleşmesi ile bağlı olduğunu hatırlatmak isteriz. Bu açından öncelikle sivillerin yaşam haklarının, beslenme, barınma, ilaca, sağlık hizmetlerine ve temiz suya erişim haklarının çatışma veya savaş durumlarında dahi korunması çatışan veya savaşan devletlerin yükümlülüğüdür. Bu yükümlülük bugünün dünyasında değil, neredeyse binlerce yıldır uygulama zorunluluğu taşıyan insani bir kuraldır.   

Tüm dünya kamuoyunun paylaştığı endişelerimizi tekrar ediyor, başta çocuklar ve kadınlar olmak üzere, sivillere yönelik ölümcül müdahalelerin durdurularak, sözleşme / insanlığın temel kuralları uyarınca, çocuk ve kadınların, hasta ve yaralılar ile birlikte bölgeden tahliyelerinin sağlanmasını ve bilhassa sivilleri hedef alan temel ihtiyaçlardan mahrum olacaklarına dair söylemlerin son bulmasını, fakat hepsinden öte, savaşın olmadığı bir dünya talep ediyoruz.

İstanbul Barosu İnsan Hakları Merkezi