Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), Sigorta Tahkim Komisyonu’nun Yapısını Bozmaktan Vazgeçmelidir
Sigorta Tahkim Komisyonu, sigorta şirketlerine karşı uyuşmazlıkların çözümü amacıyla yasa ile kurulmuş, kararları itiraz hakem heyeti ve Yargıtay denetimine tabi olan, bağımsız yargılama yapan önemli bir alternatif uyuşmazlık kurumudur.
Uyuşmazlıkların çözümü için, 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu ile kurulmuş ve temel çalışma usul ve esasları ile Hakem olacaklara ilişkin kriterler de Kanunla düzenlenmiştir.
Ancak, 07.06.2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te, düzenleme yapan Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun kanuna aykırı birçok düzenleme yaptığı görülmüştür.
Sigorta Hakemliği, sigorta hukukuna ve Sigortacılığa hakim ve yasanın öngördüğü yeterli deneyime sahip olanların yapması gereken ve yapabileceği bir görev olup, 5684 Sayılı Kanunun 30. Maddesinde buna ilişkin kurallar açıkça belirlenmiş iken, değişiklikle yasal koşulları taşımayan kişilerin hakem yapılmaya çalışıldığı görülmektedir. Sigorta Tahkim Komisyonu’nun ve Sigorta Hakemlerinin yargılama faaliyeti yaptığı adeta göz ardı edilerek, hakemlerin mesleğe kabulünde deneyimden sayılmasına imkân olmayan muhasebe, fiyatlandırma, aktüerya ve risk kabul gibi çeşitli görevlerin deneyim koşulu için uygun kabul edilmeye çalışılması anlaşılır nitelikte değildir. Yapılan bu düzenlemenin yasanın amacına ve kamu yararına uygun olmadığı, bugüne kadar sigorta uyuşmazlıklarını başarı ile ve kısa sürede çözen Tahkim müessesinin zedelenmesi sonucunu doğuracağı anlaşılmaktadır.
Hakem olmak için Kanunda Sigortacılar için 10 yıl, Sigorta Hukukçuları için 5 yıl deneyim şartı konulmasına rağmen, yapılan yönetmelikle SEDDK Başkan ve Üyelerinin hukukçu olmasalar bile, yasada sadece hukukçular için öngörülmüş olan 5 yıllık deneyim şartına tabi tutulması da, açıkça kanuna aykırıdır.
Diğer yandan, Sigortacılık Kanunu’na göre Sigorta Tahkime dışarıdan doğrudan itiraz hakemi alınması hukuken mümkün olmamasına rağmen, Sigorta Tahkim yargılaması bakımından istinaf mahkemesinin karşılığı niteliğinde olan İtiraz Hakemliği ayrı bir unvan ve meslek gibi düzenleme yapılarak, SEDDK yöneticileri ile Yargıtay Üyelerinin itiraz hakemi olarak doğrudan kabul edilmeleri, açıkça hukuka ve yasanın amacına aykırıdır.
Yine SEDDK Başkan ve Üyeleri için hakem olabilme koşulu olarak Yönetmelikte yer alan en az 2 yıl görevde kalma şartının da 6 aya düşürüldüğü görülmektedir. Tahkim kurumunun amacına ve çalışmasına hizmet etmeyen, yalnızca düzenlemeyi yapan kişilerin böyle bir değişikliği yapması hukuk kuralları içinde izahı mümkün değildir.
Başvuru yoğunluğu nedeniyle Sigorta Tahkim Komisyonu’nda hakeme iletilmeyi bekleyen binlerce dosya mevcut iken, Yönetmelikle hakem başına 70 dosya sınırlaması getirilmesinin de amacı anlaşılamamıştır. Tahkim sisteminin tarafsız, bağımsız şekilde sorunsuz olarak işlemesi için düzenleme yapmakla görevli SEDDK’nın, yargılamanın gecikmesine neden olacak nitelikte bu tarzda düzenleme yapmasının da uyuşmazlığın çözümü için bekleyen taraflara zarar vereceği düşünülmektedir.
Son olarak Hakemlerin yargı faaliyetinde esas olan hukukçuların yapmasıdır. Buna rağmen değişiklikle hukukçuların daha önce en az 5 karar getirme zorunluluğu her yıl için en az 15 karar olarak değiştirilerek hukukçuların hakemlik sınavına girmesi ciddi oranda zorlaştırılmış, adeta imkansız hale gelmiştir. Böylelikle hukukçu hakem sayısı azalacağından bu durum Sigorta Tahkim Komisyonu’nun tarafsızlığına da gölge düşürecektir.
Hukuka aykırı düzenlemeler ve eylemlerle vatandaşların haklarına zarar veren kişi ya da kurumlara karşı İstanbul Barosu olarak her zaman mücadele ettik ve etmeye de devam edeceğiz. Sigorta Tahkim Komisyonu’nun yasayla tanımlanan yargısal işlevi ve tüketiciyi koruma fonksiyonu açıkça ortadayken, Sigorta Tahkim sisteminin layıkıyla çalışmasını engellemeye yönelik çabalara son verilmelidir. Sigorta Tahkim Komisyonu’nun bugüne kadar göstermiş olduğu başarıya zarar verecek düzenlemelerin, vatandaşlarımızın adalete hızlı erişimine engel olacağı düşünülmektedir.
Bu nedenlerle hukuka açıkça aykırı yönetmelik maddelerinin düzeltilerek kanuna uygun hale getirilmesini talep etmekteyiz. Sürecin takipçisi olacağımızı kamuoyuna saygıyla duyururuz.
İSTANBUL BAROSU
SİGORTACILIKTA TAHKİME İLİŞKİN YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK