Özürlü Haklarına İlişkin Sorunlar Ve Çözüm Önerileri

İstanbul Barosu, Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Ana Bilim Dalı ve Türkiye Omurilik Felçlileri Derneğince düzenlenen “Özürlü Haklarına İlişkin Sorunlar ve Çözüm Önerileri: Erişilebilirlik” konulu panel 2 Aralık 2009 Çarşamba günü saat 09.30 – 17.00 arasında Galatasaray Üniversitesi Aydın Doğan Salonunda yapıldı.

Panelin açılışında konuşan Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat Engin, bu toplantının bir benzerinin daha önce yine Galatasaray Üniversitesinde yapıldığını, bunu düzenli hale getirip deneyimlerden yararlanmak istediklerini bildirdi. Ergin, bilim adamı ve uzmanların toplantılarda yapacakları konuşmalarla bilgi birikiminin aktarılmış olacağını söyledi. 

Türkiye Omurilik Felçlileri Derneği Genel Başkanı Ramazan Baş da konuşmasında her aşamasında engellilerin bulunduğu toplumda yaşamın engellenmemesi gerektiğini belirtti. Baş, son on yılda engellilerin yaşamını kolaylaştırmak amacıyla önemli gelişmelerin sağlandığını, ancak bunu yeterli görmediklerini bildirdi. Baş, gelişmiş toplumlarda engellilerin sorun olarak kabul edilmediğini söyledi.

İstanbul Barosu Başkanı Av. Muammer Aydın ise ‘Engelli Hakları’nın toplumun büyük bir kesimini ilgilendirdiğini belirtti.

Türkiye’de engelliler için çıkarılan yasal mevzuatla engellilerin hayata, istihdama, demokratik ve eşit katılıma dönük mekanizmaların kurulamadığını, uygulamada gerekli iyileştirmenin sağlanamadığını kaydeden Aydın, evde bakım hizmetlerinin, özel ve kaynaştırmalı eğitime ilişkin yasal düzenlemeler uygulamada ortaya çıkan aksaklıklarla kanayan yarayı durduramadığını, sorunlara yeni sorunlar eklediğini bildirdi.  Muammer Aydın, “Kuşkusuz bunun en büyük nedeni, kanun koyucunun “ engellilere karşı ayrımcılığın önlenmesi " perspektifinden, yoksun olması kadar, engelliler için "etkin hak arama mekanizmaları" oluşturamamasıdır” dedi.

Türkiye'nin taraf olduğu ve Bakanlar Kurulu tarafından Resmi Gazetede yayın­lanarak iç hukukta bağlayıcı niteliğe kavuşan BM Engelli Hakları Sözleşmesinin uygulanmasını sağlamak adına hukukçulara çok iş düştüğünü vurgulayan Aydın, sözleşmeye göre, ayrımcılığın önlenmesinde en büyük görevin devletlere verildiğini, devlete engelli çocuklar için ek tedbirler alma, çocuğun üstün yararına öncelik verme ve onlarda kendilerini ifade olanakları oluşturarak, hak bilincinin anlaşılmasını sağlamak gibi yükümlülükler yüklendiğini anlattı.

Özellikle doğuştan engelli bireylerde eğitim alamayanların sayısı ürkütücü boyutlarda olduğunu vurgulayan İstanbul Barosu Başkanı Aydın,  “Okullardaki mimari engellerin kaldırılmasının yanı sıra gerek eğitimcilerin gerekse diğer çocukların velilerinin engelliyi dışlayan tutumlarının değişmesi hepimizin toplumca farkındalığımızın artması ile mümkündür. Engellinin İstihdamında yaşanan zorlukların aşılması elzemdir ve öncelikli olmalıdır. Ekonomiye katılamayan her engelli sadece kendisi ve ailesi için değil toplum için de önemli bir sorundur” dedi.

Gündem dışı konuşan İstanbul Vali Yardımcısı Mustafa Altıntaş da konuşmasında eğitim kurumlarının yaptığı öneriler doğrultusunda çalışmalar yaptıklarını, toplantılarda alınman kararların uygulanması gerektiğini, tasarlanan pek çok şeyin bulunduğunu anca uygulamada gecikmeler yaşandığını söyledi.

İstanbul Valiliği olarak 90 bin özürlü ile iletişim halinde olduklarını belirten Altıntaş, çalışamayacak durumda olan 22 bin kişiye maaş verildiğini, 32 bin kişinin de evde bakımının gerçekleştirildiğini, iyileştirme çalışmalarından ise 600 kişinin yararlandığını anlattı. Eğitim çalışmaları hakkında da bilgi veren Altıntaş, kaynaştırma çalışmalarına hız verdiklerini, özel eğitim sınıflarını ise arttırmaya çalıştıklarını sözlerine ekledi.

Daha sonra panele geçildi.

Oturum Başkanlığı da yapan Doç. Dr. Ahmet Ulvi Türkbağ ve Av. Arzu Besiri Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesinin kavramsal temelli ve çeşitli alanlarda özürlülerin erişimi konusunda bilgi verdi.

Sabah oturumunda konuşan Arş. Gör. Pınar Memiş ise ayrımcılık suçunu özürlüler açısından değerlendirdi.

Sabah oturumunda ayrıca, Arş. Gör. Çağla Tansuğ “Özürlük Haklarının Kullanımı ve İdarenin Sorumluluğu”, Arş. Gör. Eylem Aksoy da “Özürlü Hükümlünün Cezasının İnfazı” konusunda değerlendirme yaptı.

Sabah oturumunun son bölümünde özürlü oyuncular “Empati” konulu iki bölümlük bir skeç oynadılar. Oyuncular büyük alkış topladılar.

Panelin öğleden sonraki oturumu Prof. Dr. Şafak Karamehmetoğlu’nun yönetiminde açıldı.

Bu oturumda Doç. Dr. Murat Engin, “Çalışma Yaşamında Özürlülük”, Yrd. Doç. Dr. Şebnem Gökçeoğlu Balcı “ Sosyal Dışlanma Kavramında Özürlülük” konulu bildiri sundu.

Yük. Mim. Şükrü Sürmen’in yönettiği panelin son oturumunda ise Doç. Dr. Fatih Şahin “Özürlü Haklarına Erişimin Yolu Olarak Savunuculuk Bir Çözüm Olabilir mi?”, Av. Cemal Donat “İstihdam Sürecine Katılan ve Katılamayan Özürlüler”,  ve Av. Figen Erberk “Özürlülerin Erişebilirlilik Açısından Karşılaştıkları Sorunlar” konusunda değerlendirmelerde bulundu.