“Organ Bağışında Halkı Bilinçlendirmek Gerekiyor”

İstanbul Barosu Sağlık Hukuku Komisyonunca 20 Nisan Cumartesi günü İstanbul Üniversitesinde düzenlenen “.Organ Bağışı ve Organ Naklinde Yasal Sorunlar” paneli yapıldı

Büyük ilgi gören panel iki oturum halinde gerçekleştirildi. Açılış konuşmalarından sonra ilk oturuma geçildi. İlk oturumu yöneten İstanbul Barosu Başkanı Av. Kazım Kolcuoğlu, ilk oturumun konuşmacılarından birinin panelden iki gün önce hayatını kaybeden, kendisine de karaciğer nakledilmiş TBMM Başkan Vekili ve CHP Milletvekili Ali Dinçer olduğunu belirterek kendisinin kaybından dolayı duyduğu üzüntüyü belirtti. Kolcuoğlu panele katılanları Ali Dinçer için saygı duruşuna davet etti.

İlk oturumu açan Av. Kazım Kolcuoğlu, yaptığı kısa konuşmada, organ bağışı ve naklinin birbirini tamamlayan iki kavram olduğunu, bağış olmayınca naklin de olamayacağını bildirdi.

3 Haziran 1979’da yürürlüğe giren Organ bağışı ve naklini düzenleyen 2238 sayılı yasanın günümüz koşullarına yanıt vermediğini belirten Kolcuoğlu, TBMM Sağlık Komisyonunda bulunan yeni yasa tasarısına, tartışmalar sonucu yapılacak önerilerin önemli katkılar sağlayacağını söyledi.

Organ bağışında halkımızın yeterli bilince ulaşmadığı için dünyadaki oranların tersine ülkemizde canlıdan bağışın yüksek oranlarda bulunduğuna dikkat çeken Kolcuoğlu, “Asıl olan kadavradan organ alarak naklin gerçekleşmesidir. Canlıdan alınan organ, bağışlayanı bir süre sonra sıkıntıya sokabilir. Biz yaşamı savunmak adına bunu zorunlu olmadıkça pek tercih etmiyoruz” dedi.

Konuşmasında Malatya’da yaşanan trajik olaylara da gönderme yapan İstanbul Barosu Başkanı Kolcuoğlu, konuşmasını şöyle tamamladı: “İnsanlar yaşamlarını devam ettirmek üzere organlarını bağışlarken, bazı gençlerimizin kör inancın karanlığında inançları ve etnik kökenleri nedeniyle insanları boğazlamasıyla bir insanlık dramı yaşıyoruz. Ülkemizi barış, sevgi odağı haline getirip çağdaş geleceğe taşımak yerine, karanlık dini odaklarca koşullandırılarak gençlerimize insanların boğazlatılmasını nefretle kınıyorum.”

TBMM Sağlık, Çalışma, Aile ve Sosyal İlişkiler Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Cevdet Erdöl, Organ bağışı ve nakli üzerinde son zamanlarda yapılan çalışmalarda bazı iyileşmelerin göründüğünü, örneğin İstanbul, İzmir ve Antalya’da organ bağışı konusunda bilinç düzeyinin yükseldiğini bildirdi.

Organ nakli için kalifiye hekimlerimizin ve donanımlı hastanelerimizin bulunduğunu belirten Cevdet Erdöl, “Bize düşen bilinç düzeyini arttırmak ve bağış oranını yükseltmektir. Bunun için 2238 sayılı yasayı büyük ölçüde değiştiriyoruz. Organ bağışını daha kolaylaştırıyor, bürokratik engellerden arındırmaya çalışıyoruz” dedi.

Organ mafyası, organların satılması, ailenin muvafakati konularında bilgi veren Erdöl, organ bağışında kadavrayı tercih ettiklerini, bunun için beyin ölümünün yeterli görüleceğini, yürürlükteki yasada kardialog, anestezist, nörolog ve beyin cerrahının onayının yeni yasada ikiye indirileceğini söyledi.

Memorial Hastanesi Organ Nakli Merkezi Başkanı Prof. Dr. Münci Kalayoğlu, organ naklinin tarihçesi hakkında bilgi verdi ve kendi yaptığı organ nakli ameliyatlarından görsel örnekler sundu.

Organ naklinde en önemli sorunun yeterince organ bulunamaması olduğunu belirten Prof. Dr. Kalayoğlu, organ naklinde koordinatörlük sistemine ihtiyaç bulunduğunu, aslında tıp öğrencilerine organ naklini öğretemediklerini, ameliyat yapmadan öğrenmenin mümkün olmadığını, ameliyat için de organ bulunması gerektiğini bildirdi.

Kısa bir arardan sonra ikinci oturuma geçildi. Oturumu yöneten İstanbul Barosu Yönetim Kurulu Üyesi Av. Mehmet Nuri Karahan, 40 bin yurttaşımızın organ nakli beklediğini, Anayasamızın yaşam hakkını güvence altına aldığını, ancak devlet olanaklarının yanı sıra sivil toplum kuruluşlarına da bu konuda görevler düştüğünü bildirdi.

Konunun önemini ve ciddiyetini istatistiklerle anlatan Karahan, “Kısa sürede çözüm beklemiyoruz. Ama konuya duyarsız kalmak da mümkün değil. Baro olarak üzerimize düşen görevi yerine getirmeye çalışıyor ve herkesi organ bağışı yapmaya çağırıyorum” dedi.

Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı Koordinatörler Kurulu Başkanı Dr. Ata Bozoklar, organ bağışı ve naklinin bütün katmanları ve herkesi ilgilendirdiğini söyledi.

Organ bağışı konusunda yeterince bir bilinç oluşturulamadığını, gelir düzeyi yüksek gruplarda organ bağışının daha düşük görüldüğünü belirten Bozoklar, Türkiye’de tüm diyaliz hastalarına böbrek takılabilse yılda 1 milyar dolar tasarruf sağlanabileceğini bildirdi.

Beyin ölümünün zamanında yapılamadığı ve organizasyon bozukluğu nedeniyle organ naklinde başarılı olamadığını öne süren Ata Bozoklar, daha çok yoğunu bakım yatağına sahip olmamız, ölüm zamanını çabuk tespit etmemiz, koordinasyon konusun geliştirmemiz gerektiğini savundu.

İstanbul Barosu Sağlık Hukuku Komisyonu Başkanı Av. Sunay Akyıldız da konuşmasında yasaların net ve anlaşılır olması gerektiğini, yeni hazırlanan yasa taslağı üzerinde iyi çalışılması, değişiklik önerilerinin dikkate alınması ve özellikle organ nakli koordinatörlerinin görevlerinin ve mali konuların ayrıntılı olarak belirlenmesi gerektiğini bildirdi.

Tıbbi ölüm yerine beyin ölümü deyiminin kullanılması gerektiğine işaret eden Av. Akyıldız, Belçika modeli hakkında bilgi verdi ve “Organ naklinin canlıdan değil kadavradan yapılması için el birliği etmeliyiz. Yaşama hakkı en temel ve kutsal bir haktır. Buna zarar verici hareketlerde bulunmayalım” dedi.

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku Öğretim Üyesi ve İstanbul Barosu Yönetim Kurulu Üyesi Doç. Dr. Fatih Selami Mahmutoğlu da konuya ceza hukuku açısından yaklaştı.