IV. Ulusal Sağlık Hukuku Sempozyumu

İstanbul Barosu Sağlık Hukuku Merkezi ile Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesince düzenlenen IV. Ulusal Sağlık Hukuku Sempozyumu, 14 Mart 2018 Çarşamba günü saat 10.00’da Kadir Has Üniversitesi Cibali Salonunda yapıldı. Sempozyumda, “Biyoloji ve Tıbbın Uygulanması Bakımından İnsan Hakları ve Haysiyetinin Korunması Sözleşmesi” ele alındı. 

Sempozyumun açılışında konuşan Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Tuğrul Katoğlu, 4 Nisan 1997 tarihinde imzaya açılan Biyoloji ve Tıbbın Uygulanması Bakımından İnsan Hakları ve Haysiyetinin Korunması Sözleşmesinin 2004 yılından beri Türkiye’de de uygulandığını ve hukukumuzun bir parçası olduğunu söyledi.   

Katoğlu, bu sözleşmenin iç hukuklarda doğrudan uygulanma kabiliyeti olduğunu ve son derece ayrıntılı düzenlemeler içerdiğini belirtti. Katoğlu, bu düzenlemeleri şöyle sıraladı: “İnsanın önceliği ilkesi, insan onuru üzerine inşa edilmiş, bilimsel araştırmayla ilgili temel esaslar, sınırları tıbbi ve biyolojik müdahaleler bakımından rıza ve buna ilişkin ayrıntılı düzenlemeler, ticari kazanç yasağı, bilimsel araştırmalar için en ayrıntılı bir şekilde tıpta embriyo araştırmaları, genetik taramayla ilgili kişisel veriler açısından mahremiyetin korunması, hastanın bilgilendirilmesi ve sağlık hizmetlerinden adil bir biçimde yararlanma, sağlıkla tıbbi ve biyoloji ile ilgili konuların saydam bir biçimde tartışılması gereği ve tıpta reklam yasağı gibi konular”.  

Bütün bunların bu sözleşmenin ne kadar önemli ve değerli olduğunu ortaya koyduğunu kaydeden Tuğrul Katoğlu, sözleşmeyi, “etiğin hukuklaştığı nadir bir örnek” olarak nitelediğini, hastanın artık bağımsız bir etik ve insan hakları öznesi olduğunu vurguladı.

Açılışta konuşan İstanbul Barosu Yönetim Kurulu Üyesi Av. Muazzez Yılmaz, 14 Mart Tıp Bayramı nedeniyle tüm sağlık çalışanlarının bayramını kutladı ve Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi ile İstanbul Barosu Sağlık Hukuku Merkezi yöneticilerini düzenledikleri Sempozyumda önemli bir konuyu ele aldıkları için kendilerine teşekkür etti.

İstanbul Barosu Sağlık Hukuku Merkezi Başkanı Av. Prof. Dr. Pervin Somer de sağlık alanlındaki sıkıntıların, sorunların, sağlık çalışanlarına karşı uygulanan şiddet ve Demokles’in kılıcı gibi başlarında sallanan performans baskısı ve sektörle ilgili bütün sorunların ne yazık ki 14 Mart’ın buruk kutlanmasına yol açtığını söyledi.

Bu Sempozyumda “Biyoloji ve Tıbbın Uygulanması Bakımından İnsan Hakları ve Haysiyetinin Korunması Sözleşmesi”nin ele alınıp tartışılacağını belirten Somer, konuşmasında sözleşmenin girişinde yer alan ilkelerden söz etti. Pervin Somer, bu ilkelerin bir yandan İnsan Hakları Evrensel Beyannamesine, bir yandan temel hak ve özgürlüklerin korunmasına, Çocuk Hakları ve farklı sözleşmelere atıflar yaparak bir plan oluşturduğunu bildirdi.  Somer bu arada, Sözleşmenin kabulüne ilişkin başlangıç kısmındaki gerekçeyi okudu. Somer, Sözleşmede yer alan önemli ilke ve hususların oturumlarda tartışılacağını bildirdi.

Açılış konuşmalarından sonra Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Tuğrul Katoğlu, İstanbul Barosu Yönetim Kurulu Üyesi Av. Muazzez Yılmaz ve İstanbul Barosu Sağlık Hukuku Merkezi Başkanı Av. Prof. Dr. Pervin Somer’e birer Teşekkür Belgesi sundu. Daha sonra Sempozyum oturumlarına geçildi.

Dört oturum halinde gerçekleştirilen Sempozyumun ilk oturumunu İstanbul Barosu Yönetim Kurulu Üyesi Av. Muazzez Yılmaz yönetti. Bu oturumun ilk konuşmacısı Yrd. Doç. Dr. Hamide Tacir, “İnsan Onurunun Biyotıp Bakımından Yapılan Uygulamalar Açısından Değerlendirilmesi” konulu bildirisini sundu. Aynı oturumda Doç. Dr. Nilay Arat, “Biyotıp Sözleşmesi Perspektifinde ‘Sağlık Hizmetlerine Erişimde Adalet” konusunu irdeledi.

Sempozyumun ikinci oturumunu Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Tuğrul Katoğlu yönetti. Bu oturumda Prof. Dr. Özlem Yenerer Çakmut, ceza hukuku açısından Biyotıp Sözleşmesini ele aldı.

Prof. Dr. Pervin Somer Biyotıp Sözleşmesini özel hukuk açısından değerlendirirken, Yrd. Doç. Dr. İpek Sevda Söğüt, Biyotıp Sözleşmesi hükümlerinin iç hukuktaki düzenlemelere etkisini araştırdı.

Sempozyumun üçüncü oturumunu Prof. Dr. Tunç Akkoç yönetti. Bu oturumda konuşan Dr. Şükrü Keleş, “Etik Boyutu ile ‘Ayrımcılık Yasağı ve Genetik Tanı Testleri” konulu bir sunum gerçekleştirdi. Yrd. Doç. Dr. Arif Barış Özbilen, insan genomu ve insan kökenli biyolojik madde kavramına ilişkin genel bir bakış açısı sergiledi.  Prof Dr. Ergun Özsunay etik ve hukuki açıdan insan genomuna müdahaleye ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Oturumun son konuşmacısı Prof. Dr. Eray Çalışkan, tıpta (in vitro) embriyo üzerinde yapılan araştırmalarda gelinen nokta üzerinde durdu.

Sempozyumun son oturumunu Prof. Dr. Yeşim Işık Ülman yönetti. Oturumda Yrd. Doç. Dr. Elif Küzeci “Hukuksal Boyutuyla Genetik Tanı Testi Verileri” konulu bir sunum yaptı. Sempozyumun son konuşmacısı Prof. Dr. Tunç Akkoç, Türkiye’de kök hücre araştırmaları hakkında bilgi verdi.

Sunumlardan sonra soru cevap bölümü uygulandı. Oturumların sonunda ise konuşmacılara birer Teşekkür Belgesi verildi.