İstanbul Barosu Virginia Barosunu Ziyaret

İstanbul Barosu Dıi İlişkiler Metkezi Başkanı Av. A. Metin Uracin 8 Eylül 2015 Salı günü Amerika Birleşik Devletleri,Virginia Eyaleti  Alexandria Barosunu ziyaret ederek   Alexandria Seçilmiş Baro Baskani. (President - Elect of Alexandria Bar Asociation, Senior Attorney. Office of the Commonwealth ( in Virginia ) Attorney General David A. Lord, Yönetim Kurulu Üyesi Attorney at Law Chris Wright. Executive Director of Alexandria Bar Peggy McCoy ile görüştü.

Virginia Eyaleti Alexandria Adalet Sarayında yer alan ( Distirict Court ) Başsavcılık Makamı ve Alexandria Barosun da yapılan iki ayrı toplantıda  Virginia jüri sistemi ile ilgili ayrıntılı bilgi alış verişinde bulunuldu.

 Juri kelimesinin Normandiya Fransızcası kökenli bir kelime olduğunu, yemin etmiş olmak manasına geldiği, Virginia eyaletinde Jüri  "<ı>juré  (sworn) ’’ üyesi olmak için, 19 yaşında, seçimlerde oy kullanma hakkına sahip olan ve sabıka kaydı olmayan bir kimsenin jüri üyesi olabileceğini belirtti.  

Virginia da  jüri heyetinin ( Panel Of Jury ) 12 üyeden oluştuğunu, büyük ticari davalar ve ağır ceza davaların da istisna olarak 24 üyeden oluşan  jüri heyetleri’nin  mahkemelerde yer alabildiğini belirten Attorney General David A. Lord , taraf avukatlarına şaibeli jüri üyelerini ret edebilme hakkı tanındığını, jüri heyetinin mahkeme salonlarında avukat kürsüsünün arkasında salonun sağ arka köşesindeki yerlerinde duruşmaları izlediklerini, duruşmalara katılan jüri heyetinin seçmiş oldukları bir temsilci başkan ( Formen )  marifetiyle  bizzat hakime olayı açıklayıcı soru sorma haklarının olduğunu sözlerine ekledi. İngiltere ve Gallerde jüri heyetinde bulunan üye sayısının 11 veya 23 gibi tek sayılardan oluştuğunu, Anglo –Saxon hukukunda yer, yer farklılıklar olduğunu belirtti.

Av. Uracin tarafından sorulan, ‘’ Jüri heyeti karalarının niteliği ve oylama nisaplarının ne olduğunu’’  hakkındaki sorusuna  Attorney General A.Lord,  jüri üyelerinin olay ve olguları değerlendirdiklerini, hakimlerin ise hukuki değerlendirme yaptıklarını belirtti.

Jüri üyelerinin davalı/sanık hakkında olayları değerlendirerek hukuk yargılamalarında  ihtilaflı dava konusunu  değerini,  ceza yargılamaların da  ise sanık hakkında sadece suçlu ( guilty ) veya suçsuz ( non guilty ) kararı verdiklerini sözlerine ekledi.

Attr. General A. Lord,  İskoçya’nın Common Law sistemi içinde ( Scots Law ) olmasına rağmen jürili ceza yargılamalarda sanık hakkında suçlu ( guilty ) veya suçsuz ( non guilty ) yanında sanığın suçlu olduğu kanaati hasıl olduğu,  fakat ispatlanamadı manasına gelen üçüncü bir karar olan ( not proven ) kararı da aldıkları, bunun  halk arasında ‘’ hadi, şimdi kurtuldun, fakat bir daha yapma’’ anlamına geldiğini belitti.

Jüri üyelerinin kararlarının oy birliği ile alınmasının Virginia da emredici olduğunu belirten Attr.General David A. Lord,  uygulamadaki tecrübesiyle, jüri kararlarının, dikkat çekecek kadar isabetli kararlar olduğunu sözlerine ekledi.

Av. Uracin tarafından sorulan ‘’ jürili yargılamaların aleni olup olmadığı ve kişisel olarak jürili yargılamaların adil olup olmadığı ve toplumsal vicdanda adalet duygusunu yerleştirip yerleştirmediği ‘’ konusundaki sorusuna Attr. A.Lord,  jürili yargılamalara Virginia eyaletinde dinleyici kabul etmediklerini, yargılamaya sadece Hakim  ( Judge ), Taraf Avukatları ( Attorney for Plaintiff / Petitioner / Claimen,  Attorney for Defendant ),  Zabıt Katibi ( Registerar/Reporter ), Mübaşir ( Bailiff ), Taraf Asiller ( Principel Persons) ile jüri heyeri’nin ( Panel of Jury ) katılabildiğini belirtti. 

Jüril’i yargılamaların toplumun her kesiminden ırk, renk, cinsiyet, inanc ve düşünce faklılıklarına bakmadan oluşmuş kimselerin üye olduğu jüri  heyetleriyle yürütülmesinin adli sistemde toplumsal temsil olduğunu,  toplumsal katılımında  çoğulculuk açısından, toplumsal adalette vicdanları rahatlatan bir system olduğunu tecrübesini edinmiş olduğunu  söyleyebileceğini belirtti.

Virginia Eyaleti, Alexandria Mahkemesi (Circuit Court of Alexandria) toplantı da İstanbul Barosu Dış İlişkiler Merkezi Başkanı Av. A. Metin Uracin görüşmede  Virginia Mahkemelerinde Tazminatlar ( Damages ) konusunda yargılamalardan örnekler ile ilgili sorusuna cevaben  A.Lord, tazminat kararlarının kısaca ödül olarak nitelediklerini. ( Award ) Bu kararların tip parasal karşılığı olan kararlar olduğunu belirterek, Anglo – Saxson hukukunda ( Commen Law ) Alabama yargı sisteminde, kıta Avrupası sisteminden ( Romanesque ) farklı olarak Tazminatların;

1. Giderici Tazminat  ( Compensatory Damages )

2. Cezai Tazminat ( Punitive Damages ) olarak kategorik ayrıma tabi olduğu,

Giderici Tazminat  ( Compensatory Damages ) Maddi/ Belirli tazminat   ( Special Damaces ) olduğunu, bunun kazanç kaybı, menkul ve gayrimenkul zararı, tıbbi harcamalar gibi ekonomik kayıplar kapsadığını,

Manevi/ Genel Tazminat  ( General Damages ) ekonomik olmayan acı ve elem ile ruhi ve duygusal düzensizliklere sebep olunmuş tazminatı kapsadığını belirterek, Alabama yargı sisteminde,

Sözleşmelere aykırılıklarda, sözleşme ihlallerinde ise giderici tazminat olan, beklenen muhtemel zararın tazmini olan  ( Expectation Damages ) mevcut olduğunu sözlerine ekledi.

Özen Borcu ve Haksız Fiil sonucu zarar  giderici tazminat söz etti. ( Compensatory Damages/ Actual Damages ) söz etti.İlginç olarak Manevi / Genel Tazminat ( General Damages ) Mutluluk Tazminatı olarak kategorize edilen bir tazminatın Virginia da uygulamada olduğunu belirtti.   Hedonic Damages   de  denilen Manevi Tazminatın, yaşam mutluluk iksiri’nin azalması ve/veya kaybolması da dahil, her türlü manevi alanı kapsayan haksız fiiler sonucu yargılamalarda karar ( award ) ile verilen tazminat türü olduğunu sözlerine ekledi. Bir çok tazminat türü olduğunu kendisinin ilginç bulduğu tazminat türünün Spekülatif Tazminat ( Speculative Tazminat )  olduğunu belirterek geçekleşmemiş, gerçekleşmesi beklenen bir tazminat türü olduğunu sözlerine eklerdi. Davacının talebine dayanak zararın hesaplanması yerine, kanuni tazminat belirlenmesi,   (statutory damages), gerçek tazminden ziyade zarar, ziyanın ismi olarak, ad üzerinde ve sembolik olarak tazmini olan ( nominal damages ), davacının zarar talebinin tazmini yanında, dava harici alemi caydırmak ve islah etmek, zararın giderilmesini de amaçlayan cezai tazminat ( punitive damages / non-compensatory damages)  türleriyle, genel olarak Virginia da örnek teşkil eden tazminat olarak adlandırılan ( exemplary damages ) söz etti

Virginia da şeref ve haysiyet temelli onur tazminatı olarak adlandırılan, miktarı ehemmiyetsiz ve sembolik olan ( contemptuous damages) yanı sıra, haksız fiilin faili tarafından örneğin aşkın şiddet kullanılması sonucu oluşan zararın ağırlaştırılmış tazminatla ( aggravated damages ) giderilmesinin de Alabama yargı sistemi içinde yer aldığından söz ederek son olarak fikri mülkiyet alanında ve güven ilişkisine dayalı zararların aynen tazminat ( restitutionary or disgorgement damages) türünden de söz etti.

Toplantı sonrası Adalat Sarayı, Baro yerleşkesi gezildi.