İstanbul Barosu Kadın Hakları Komisyonu Basın Bildirisi “Lozan’Dan Günümüze”

Kadın Hakları Komisyonu’nun İstanbul Kadın Kuruluşları Birliği (İKKB) etkinliği çerçevesinde Lozan Barış Antlaşması’nın yıldönümü dolayısıyla düzenlediği Basın Toplantısında “Lozan Antlaşmasının ülkemiz açısından önemini” kamuoyu ile bir kez daha paylaşmayı amaçladık. Mustafa Kemal Atatürk’ün “Türk tarihinin dönüm noktası” olarak adlandırdığı Lozan Barış Antlaşması, Türk Devletinin uluslar arası alanda siyasal, hukuksal ve ekonomik ilişkilerinin yeniden düzenlendiği bir diplomasi zaferidir.

Lozan Antlaşmasının Türkiye için başlıca üç açıdan büyük önemi vardır:

Birincisi, Lozan bir eşitlik belgesidir. Diğer devletlerle eşit bir müzakere süreci sonucu imzalanmıştır. Bugün de yürürlüğünü korumaktadır.

İkincisi, Lozan bir siyasal bağımsızlık belgesidir. Türkiye’yi bağımsız bir devlet olarak tanıyan ve bunu uluslar arası alanda tescil eden belgedir. Lozan antlaşmasından üç ay sonra da  Cumhuriyet ilan edilmiştir.

Üçüncüsü, Lozan bir ekonomik bağımsızlık belgesidir. Bilindiği gibi, Lozan’da kapitülasyonların kaldırılması kararı alınmıştır.

LOZAN aynı zamanda kadın hakları devrimine de ışık tutmuştur.

Mevhibe + İsmet İnönü’nün torunu ve İnönü Vakfı Başkan Yardımcısı Ankara Milletvekili Gülsün Bilgehan’ın aşağıdaki satırları bu hususa açıklık getiriyor.

“Lozan Konferansının arka sahnesinde, gece gündüz uğraşan başdelegenin yanında bulunan 26 yaşındaki bir genç kadından da söz etmek gerekir. Mevhibe Hanım. Atatürk’ün desteğiyle ilk defa Avrupa’ya giden, ilk defa çarşafını çıkaran ve eşinin yanında yeni bir hayata başlayan Mevhibe İnönü’den.. Çağdaş yaşam biçimin orada görmüş, dönüşünde diğer kadınlara da örnek olmuştur…”

Bugün ise… Sezer ve Chirac  çağdaşlıktan ve hukukun üstünlüğüne saygıdan ödün vermemek için “eşsiz davet” yapmak zorunda kalmaktadırlar.

81 yıl sonra baktığımızda AB’ye uyum veya küreselleşme adı altında yapılan ekonomik ve hukuki düzenlemeler, bizlerin zaman zaman “Sevr özlemcileri ve ver-kurtulcular egemen mi oluyor” diye endişelenmemize yol açıyor. Ancak, dış güçler ve içteki yandaşları Atatürk’ün önderliğinde kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin sağlam temeller üzerine kurulduğunu bilmelidirler. Lozan Barış Antlaşmasının 24 Temmuz 1923’de imzalanmasıyla, Türk ulusu için yeni bir dönem ve çağdaş dünya ile bütünleşme süreci  başlamıştır.

Ancak, ne yazıkki ülke yönetiminde olanlar zaman içinde ve günümüzde Cumhuriyetimizin kuruluş felsefesinden geri adımlar atılmasına neden olmuşlardır. Ülkemiz ekonomik açıdan dışa bağımlı kılınmış, onurlu bir dış politika yürütülememiştir. İçte de başta eğitim birliği olmak üzere devrimlerden ödün verilmiştir ve verilmektedir.

Bu bakımdan, özellikle genç nesillere Lozan’ın öneminin ve Cumhuriyet’in kazanımlarının iyi anlatılması, çağdaş uygarlığa ulaşmayı hedeflemiş bir ulus olarak günümüzde de bu yolda ilerlemenin yol haritası olacaktır.