İş Hukuku Ve Sosyal Güvenlik Hukukuna İlişkin Sorunlar Ve Çözüm Önerileri

İstanbul Barosu İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Komisyonu ile Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesinin ortaklaşa düzenledikleri “İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukukuna İlişkin Sorunlar ve Çözüm Önerileri” konulu Sempozyumun on üçüncüsü 12 – 13 Haziran 2009 Cuma ve Cumartesi günleri Saat 10.00 – 18.00 arasında Galatasaray Üniversitesinin Ortaköy Yerleşkesinde yapıldı.

Sempozyumun açılış konuşmasını yapan İstanbul Barosu Başkanı Av. Muammer Aydın, geleneksel hale gelen Sempozyumun bu yıl ekonomik kriz ortamında yapıldığını, küresel anlamdaki krizin yarattığı kaygılarla işçi sayısını azaltma eğiliminin keyfi bir uygulamadan çok bir zarurete dönüştüğünü söyledi.

İş hukuku bakımından konu ele alındığında ‘feshin son çare olduğu’ ilkesinden hareketle adaletin tecellisi için hukukçulara büyük sorumluluk düştüğünü hatırlatan Aydın, feshin son çare olması için devleti yönetenlere de önemli görevler düştüğünü bildirdi. Krizin hemen hemen her sektörü doğruda etkilediğine dikkat çeken Aydın, ekonomik enstrümanları pozitife çevirmek için herkesin elini taşın altına sokmak zorunda olduğunu kaydetti.

Krizi ‘yok sayıp’ görmezden gelmek yerine krizle baş etmenin yollarını öğrenmemiz gerektiğini vurgulayan Muammer Aydın, “Sosyal politikaların geliştirilmesi, yoksulluk ve işsizlikle bir metodoloji çerçevesinde tabanla bütünleşerek mücadele edilmesi eli kalem tutan tüm aydınların görevidir. Biliniz ki, tüm bu bilimsel çalışmalar sorumlu devlet adamları için bir yol haritası olacaktır” dedi.

İstanbul Barosu İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Komisyonu Başkanı Av. Ahmet Şükrü Eymirlioğlu, geçen yıl yapılan Sempozyumda dile getirilen Harçlar Kanununun 28. maddesi ile ilgili İstanbul Barosu Başkanlığının yasa değişikliği önerisinin TBMM tarafından benimsendiğini, önerinin Komisyondaki görüşmelerinin 15 Nisan 2009 tarihinde tamamlandığını, en kısa zamanda yasalaşacağını umduklarını bildirdi.

Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat Engin de konuşmasında Sempozyum programı hakkında bilgi verdi. Daha sonra oturumlara geçildi.

Birinci oturumu yöneten İstanbul Barosu SEM Çalışma Hukuku Bölüm Başkanı Av. Abdi Pesok, küresel ekonomik krizin bütün ülkelerin gündemine girdiğini ve her ülkenin kendi koşullarına göre krizle mücadele yöntemleri oluşturduğunu söyledi.

Türkiye’nin küresel anlamda sermaye ihraç eden bir ülke olmadığını, bankacılık, borsa, iletişim alanı gibi temel sektörlerde yapancı sermayenin ağırlık taşıdığını belirten Pesok, yabancı sermayenin Türk insanının çalıştırdığını ve bu nedenle krizin daha çok bizim insanımızı vurduğunu bildirdi.

Bahçeşehir Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Seyfettin Gürsel Sempozyumda büyüme, işsizlik, işgücü piyasası reformları konulu bir sunum yaptı. Gürsel sunumunda kriz ve işsizlik, büyüme ve istihdam, iş gücü piyasasında reform konularını çeşitli grafik ve çizimlerle irdeledi.

Bütün gelişmiş ülkelerde ekonomi ile hukuk arasında karşılıklı bir bağımlılık bulunduğunu belirten Gürsel, ülkemizde bunun böyle olmadığını, bir takım yasalar çıkarıldığını, bunların etki analizlerinin yapılmadığını, uygulamada yaşanan olumsuzlukların ve yasal eksiklerin zamanında giderilmediğini bildirdi.

Krizin 2010 yılının ilk çeyreğinde bitmesini beklediklerini, bu tarihten sonra Türkiye’nin hızlı bir büyümeye geçeceğini kaydeden Gürsel, krizden çıkılsa bile işsizlik oranının artabileceğini, bunda nüfus artışının, kadın katılım oranının yükselişinin ve tarımdaki istihdamın düşmesinin etkili olabileceğini anlattı. Gürsel işsizlik oranını sabit tutabilmek için yılda en az 550 bin kişinin istihdam edilmesi gerektiğini belirtti.

OECD ülkeleri arasında Türkiye’nin en katı istihdamı koruma yasalarına sahip olduğunu hatırlatan Gürsel, işgücü piyasasında yapılması gereken reformlar çerçevesinde katılık ve esneklik politikaları hakkında açıklamalar yaptı. Gürsel, Sendikalar Yasası’nın da AB standartlarına getirilmesi gerektiğini vurguladı. 

Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fazıl Sağlam, “Ekonomik Kriz ve Sosyal Devlet İlkesi” konulu bir sunum yaptı.

Bireysel Başvuru Hakkı, İktisadi, Sosyal ve Kültürel Hakları güvenceye alan Maastricht ilkesinin Türkiye tarafından kabul edilerek imzalandığını ancak yürürlüğe girmediğini belirten Sağlam, Anayasamıza sosyal devlet ilkesinin 1961 Anayasasıyla girdiğini, tam olarak uygulanmadığını, ancak daha sonra yapılan değişikliklerle bu ilkenin yozlaştırıldığını söyledi.

Sosyal devlet ilkesinin kimi zaman görmezden gelindiğini, bu ilkenin bağlayıcılığının uygulamacılarda tedirginlik yarattığını kaydeden Sağlam, hükümetçe hazırlatılan bir anayasa tasarısında ise sosyal devlet ilkesinin zayıflatıldığının görüldüğünü bildirdi.

Bazı kesimler tarafından sosyal devlet ilkesinin bir norm olarak görülmediğini, Anayasaya girmesine karşı çıktıklarını belirten Sağlam, “Bilindiği gibi anayasa normları bağlayıcıdır, herkesi bağlar” dedi.

İkinci oturumu Atılım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sarper Süzek yönetti. Bu oturumda söz alan Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Yard. Doç Dr. Şebnem Balcı, “Yoksulluk ve İşsizlikle Mücadelenin Hukuki Boyutu”  (Asgari Gelir Yasaları ve Yeni İstihdam Türleri) konulu bir sunum yaptı.

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Nurşen Caniklioğlu ise, Ekonomik Krizde Gelir Güvenceleri(İssizlik Sigortası, Kısa Çalışma Ödeneği ve Ücret Garanti Fonu) konulu sunumunda açıklayıcı bilgiler verdi. 

“İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukukuna İlişkin Sorunlar ve Çözüm Önerileri” konulu Sempozyuma 13 Haziran 2009 Cumartesi günü aynı yerde devam edildi. İkinci günün Oturum Başkanları, bildiri sunanlar ve konuları şöyle:

Birinci Oturum Başkanı: Ali Güneren, Yargıtay 21. Hukuk Dairesi Başkanı

Konu: Ekonomik Kriz Sırasında İş Sözleşmesinin Esaslı Değişiklik Uygulamaları ile Ayakta Tutulması

Doç. Dr. Mustafa Alp, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi

Konu: Ekonomik Kriz Koşullarında İşletme Gerekleri Nedeniyle Fesih

Prof. Dr. Polat Soyer, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Emekli Öğretim Üyesi

İkinci Oturum Başkanı: Dr. Mustafa Kılıçoğlu, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Başkanı

Konu: Feshin Geçersizliği ve İşe İadeye İlişkin Yargıtay İlke Kararları

Bektaş Kar, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Tetkik Hâkimi

Konu: Kıdem Tazminatına İlişkin Yargıtay İlke Kararları

Şahin Çil, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Tetkik Hâkimi

Konu: Ücret, Fazla Çalışma Ücreti ve İş Görmekten Kaçınmaya İlişkin Yargıtay Kararları

Seracettin Göktaş, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Tetkik Hâkimi