İş Güvencesi Ve İşe İade Davaları

İstanbul Barosu İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Komisyonu ve Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesince “İş Güvencesi ve İşe İade Davaları” konulu seminer 29 Mayıs 2010 Cumartesi günü saat 9.30 – 17.30 arasında Cibali’de Kadir Has Üniversitesi, Kadir Has Kampusu, D Blok Büyük Salonda yapıldı.

Seminerin açılışında konuşan İstanbul Barosu Genel Sekreteri Av. Hüseyin Özbek, küreselleşme modelinin, emeği hiçe sayan ve emek sömürüsü üzerine kurulu vahşi kapitalizme dönüş sinyalleri verdiğini söyledi.

Kapitalist ve liberal ekonomilerde sosyal barışı sağlayabilmek için emek – sermaye, işçi - işveren ilişkilerini dengede tutmak gerektiğini belirten Özbek, ancak uygulamada bu durumun gözden uzak tutulduğuna, hukuka ve çalışma yaşamına uygun olmayan politikaların yürütüldüğüne tanık olunduğunu bildirdi.

Yürürlükte bulunan Sosyal Güvenlik Yasası tasarı halindeyken bazı sakıncalarına işaret edilmesine rağmen dikkat edilmediğini ve uygulamada pek çok aksaklıkların görüldüğünü kaydeden Özbek, TEKEL işçilerinin direnişi ve kömür ocaklarında yaşanan faciaların emek örgütlerine ağır görevler yüklediğini, Baro’nun meslek örgütü olarak emek örgütlerine hukuki katkı sağlamaya özen gösterdiklerini anlattı.  

Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ali Güzel de, iş hukukunun en güncel ve uyuşmazlıkların en yoğun olduğu, iş mahkemelerinin ve Yargıtay 9. Dairesinin yıllık iş yükünü üç katına çıkaran konuların başında işe iade davalarının geldiğini söyledi.

Uyuşmazlıkların bir bölümünün yasal düzenlemedeki eksiklik ya da yetersizlikten, diğer bir bölümünün de yasa hükümleri uygulanırken dikkat edilecek ölçütlerin yeterli bilimsel anlam ve içeriğe henüz kavuşturulmamış olmasından kaynaklandığını belirten Güzel, şunları söyledi: 

“Yasa koyucu, geçerli fesih nedenlerini daha somut kılmak, uygulamaya ve yargı organına ışık tutmak amacıyla, İş Yasasının 18. maddesinin madde gerekçesinde, esas olarak, Alman Federal iş Mahkemesinin yıllar içinde verdiği kararlardan aldığı bazı örnekleri sıralamıştır. Yasanın yürürlüğe girmesinden itibaren de Fesih bildirimlerine, bu gerekçedeki örnek olaylar, alt alta yazılarak, feshin geçerli nedene dayandığı kanıtlanmak istenmiştir. Oysa Alman Federal Mahkemesi örnek olaylardaki her kararında, somut bazı ilke ve ölçütleri ayrıntılı bir biçimde değerlendirerek, feshin sosyal açıdan haklı olup olmadığına karar vermiştir. Bu ilke ve ölçütler zaman içinde yasal düzenlemelere de yansımıştır”.

Prof. Dr. Ali Güzel, Yargıtay 9. Dairesinin de çok isabetli olarak fesih işlemi üzerinde yargısal denetimi yapanken derinlerdeki ve karanlıktaki bu ölçütleri ortaya çıkarmaya çaba göstererek başarı sağladığını, seminerde bu ilke ve kararların ele alınacağını bildirdi.

İstanbul Barosu İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Komisyonu Başkanı Av. Ahmet Şükrü Eymirlioğlu da 1475 sayılı İş Kanununun yerine geçen 4857 sayılı yasanın getirdiği en büyük yeniliklerden birinin de işe iade hükümleri olduğunu, çalışanlara güvence sağlamaya yönelik bu düzenlemenin kısa sürede amacı dışına taştığını, bir süre sonra da fiilen hiçbir yarar sağlamayan bir düzenleme haline geldiğini söyledi. Eymirlioğlu, yürürlükteki durumun mahkemelerin ve Yargıtay’ın iş yükünü artırdığını ve dosyaların Yargıtay’dan dönüşünü uzattığını bildirdi.

Daha sonra seminer oturumlarına geçildi.

Seminerin ilk oturumunu Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Başkanı Dr. Mustafa Kılıçoğlu yönetti. Bu oturumda, Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesinden Prof. Dr. Devrim Ulucan, “Feshin Geçerlilik denetiminde Ekonomik ve Teknolojik Nedenler”, Doğuş Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinden Prof. Dr. Öner Eyrenci “Feshin Geçerliliğinin Denetiminde Ölçülülük İlkesi”  konulu birer bildiri sundular.

Öğleden sonra yapılan ikinci oturumu Atılım Üniversitesi Hukuk Fakültesinden Prof. Dr. Sarper Süzek yönetti.

Bu oturumda Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden Doç. Dr. Erdem Özdemir, “Feshin Geçerlilik Denetiminde Dürüstlük Kuralı”,  Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden Doç. Dr. Talat Canbolat da “İşe İade Kararlarının Uygulanmasında Dürüstlük Kuralı” konulu sunum yaptı.