İnsansız Hava Aracı Sistemleri

İstanbul Barosu Havacılık ve Uzay Hukuku Komisyonunca düzenlenen ‘İnsansız Hava Aracı Sistemleri’ konulu panel, 12 Mart 2018 Pazartesi günü saat 18.30’da Baromuz Konferans Salonunda yapıldı.

Panelini açılışında konuşan Havacılık ve Uzay Hukuku Komisyonu Başkanı Av. Lale Kaplan, hava hukukunun günümüzde hızla değişen ve gelişen bir alan olduğunu söyledi.

İnsansız hava aracı sistemlerinin de önümüzdeki günlerde pek çok konunun önüne geçecek durumda olduğunu belirten Kaplan, “Çünkü insansız hava aracı sistemleriyle ilgili henüz uluslararası bir konvansiyon düzenlemesi yok. Sigortası açısından, bunun vereceği zararlar açısından diğer konularda çok havada kalan bir yapısı var şu an. Ama hızla hayatın içersine giriyor” dedi.

Panelin ilk konuşmacısı Dr. Meltem Deniz Güner-Özbek, hızla hayatımıza giren insansız hava araçlarının şimdiden pek çok sektörlerde kullanılmaya başlandığını söyledi.

İnsansız hava aracının uluslararası mevzuattaki yeri, aracın tanımı ve yaptığı işler hakkında bilgi veren Özbek, bu araçların uzaktan kumanda ile yönetildiğini, pilot tarafından programlanıp kullanılabildiğini bildirdi.

Orta vadede diğer araçlar gibi uçuşlarının sağlanması ve uluslararası havacılık sistemine entegre edilmesi için çalışıldığını ifade eden Özbek,  İha’lar’ın taşıdıkları ağırlık bakımından dört kategoriye ayrıldıklarını, bu kategoriye girmeyenlerin kapsam dışı kabul edildiğini ve İHA’ları ticari amaçlar dışında da kullanmanın mümkün olduğunu anlattı.

Bu araçlarda uçuşa elverişlilik belgesinin gerekli olduğunun altını çizen Özbek şunları söyledi: “ İHA’ları herkes uçurabilir. Eğer ticari amaçlarla kullanılıyorsa bunun için eğitim gerekli, eğitim için bir takım şartlar söz konusu, ama bu eğitimde başarılı olup olmamak aranmıyor. Bunu kabul etmek çok zor, yakın bir gelecekte sivrisinek gibi tepemizde dolaşacak bu araçları ehil insanların yönetmesi gerekiyor. Diğer ülkelerde bu eğitimden başarılı çıkma şartı aranıyor”.

Panelin ikinci konuşmacısı Türkiye Hava Sporları Federasyonu İHA Branş Başkanı Mehmet Öztekin, 1998 yılından bu yana model uçak ve helikopter ile uğraştığını, 2000 yılında aile işi tekstili bırakıp model helikopterlerle çekim yapmaya başladığını söyledi. Belçikalı bir ekip tarafından çekilen Vizontele filmindeki çalışmalardan feyz aldığını belirten Öztekin, “O zamanlar model helikopterler manuel olarak kullanılıyordu. Şimdi 4-5 senedir dronlar hayatımıza girdi. Bunların hepsi otomatik sistemler” dedi.

Büyük ticari firmaların genellikle İHA 3 ve 4’le ilgilendiklerini ve bunlarda gelecek gördüklerini kaydeden Öztekin, Sivil Havacılık Dairesi’nin iha’lar için bir talimat hazırladığını, ancak bu talimatı herkesin anlamsının zor olduğunu, aslında talimatın yanı sıra tüketicinin de anlayabileceği bir tanıtım broşürünün hazırlanması gerektiğini savundu.

Sivil Havacılık Dairesinin çalışmaları hakkında bilgi veren Mehmet Öztekin, model uçaklarla ilgili yaptığı çalışmaları da anlattı.

Daha sonra soru cevap bölümüne geçildi.

Panelin sonunda konuşmacılara birer Teşekkür Belgesi verildi.