İdari Muhakemede Adalete Erişim Ve Adli Yardım Hakkı

İstanbul Barosu Adil Yargılanma Takip Merkezince düzenlenen Adil Yargılanma Hakkı (İHAS Madde 6) seminerlerinin dördüncüsünde ‘İdari Muhakemede Adalete Erişim ve Adli Yardım Hakkı’ ele alındı. Seminer, 29 Nisan 2014 Salı günü saat 15.00’da Çağlayan Adliyesi Konferans Salonunda yapıldı.

İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Ulaş Karan, açılışta yaptığı konuşmada, seminer hakkında bilgi verdi. İstanbul Barosu Adil Yargılanma Takip Merkezi tarafından İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesinin adil yargılanma hakkını düzenleyen 6. Madde çerçevesinde düzenlenen üç seminerde ‘adalete erişim hakkı’, ‘aleni ve duruşmalı muhakeme hakkı’ ve ‘masumiyet hakkı’ konularının ele alındığını belirten Karan, seminerlerin Haziran ayı sonuna kadar devam edeceğini bildirdi. Karan, sonbaharda düzenlenecek kapsamlı bir Sempozyumda genel değerlendirme yapılacağını ve bir sonuç bildirgesinin yayınlanacağını duyurdu.

Seminer oturumunu Okan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mustafa Koçak yönetti. Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Özge Aksoylu, ‘İdare hukukunda Adalete Erişim ve Yargı kararlarının Uygulanması’ konulu bir sunum yaptı. Adil yargılanma hakkının yargı kararlarının uygulanmasıyla gerçekleşeceğini belirten Aksoylu, idari yargı kararlarının kamu gücüne karşı verildiğini, ancak ülkemizde idari yargı kararlarına uymamak, ya da muvazaalı uygulamak gibi kötü bir alışkanlığın bulunduğunu belirtti. Anayasaya göre yargı kararlarının bağlayıcı ve uygulama zorunluluğu bulunduğunu hatırlatan Aksoylu, yargı kararlarını uygulamamanın hak ihlali olduğunu ve AİHM nezdinde Türkiye’nin hak ihlallerinde ön sıralarda bulunduğunu bildirdi. Özge Aksoylu, hakimlerin Fransız hakimleri gibi verdikleri kararın ne şekilde uygulanacağına dair inisiyatif almaları ve yürütmenin durdurulması kararını da vermekten de çekinmemeleri gerektiğinin altını çizdi.

İstanbul Barosu Adli Yardımdan Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi Av. Özlem Aksungar konuşmasında idari yargıda adli yardım uygulamalarını anlattı. İstanbul Barosunun adli yardım konusuna çok önem verdiğini, vatandaşın adalete erişimini kolaylaştırmak için çeşitli yerlere adli yardım büroları açtıklarını belirten Aksungar, ekonomik durumu zayıf ve avukat tutacak parası olmayan vatandaşlara hukuki yardım yapıldığını, bu hizmetin baronun vatandaşa dönük yüzü olduğunu söyledi. Adli yardım hizmet alanının genişletildiğini belirten Aksungar, idari yargı alanında adli yardım konusunda bazı sıkıntıların yaşandığını bildirdi. Adli yargıda muhtardan alınan yoksulluk belgesi geçerli sayılırken idari yargının noter onaylı belge istemesinin zorluk yarattığını kaydeden Özlem Aksungar, ‘Adalete erişim ve adil yargılanma hakkı konusunda idari yargıda tıkanıyoruz’ dedi. İdari yargıda adli yardım konusunda 2011 yılında 67, 2012 yılında 118, 2013 yılında 276 talebin geldiğini belirten Aksungar, baro olarak bu alandaki çalışmaları yoğunlaştırmayı ve görev alacak meslektaşlarımızın donanımlarına katkı sağlamak amacıyla eğitim seminerleri düzenlemeyi ve bir sicil oluşturmayı gerçekleştirmek istediklerini vurguladı. 

Uluslararası Yargıçlar Birliği (IAJ) 1. Çalışma Komisyonu Başkan Yardımcısı İdari Yargıç Mehmet Tank ‘Avrupa Birliği Normları Perspektifinden İdari Yargıda Adalete Erişim’ konulu bir bildiri sundu. Tank sunumunda, adalete erişimin dayanağı (İHAS Madde 6), adalete erişimde uluslar arası standartlar, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi kararları, Adalet Bakanlığının 2010-2014 strateji planına göre adalete erişim, idare mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri, Danıştay ve Danıştay Dava Daireleri Genel Kurulu kararlarındaki farklılıklar, makul sürede ve aleni yargılanma hakkı konuları hakkında açıklamalar yaptı.

Konuşmaların tamamlanmasından sonra konuşmacılar katılımcıların sorularını yanıtladı. Oturum sonunda ise konuşmacılara birer Teşekkür Belgesi sunuldu.