İcra Dairelerince Bu Aşamada “Borcu Yoktur” Yazısı İstenmesi Mümkün Değildir
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 22/A maddesi Maliye Bakanına; aynı maddede sayılan ödeme ve işlemlerde, mükelleflerin vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına ilişkin belge aranılması ve yapılacak ödemelerden amme borçlarının kesilerek ödenmesi ile hangi hallerde bu zorunluluğun aranılmayacağı ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi verilmiştir.
Bu yetki maddesin içinde yer alan “Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa tabi kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermaye işletmelerinin yapacağı her türlü ödemelerde” hükmüne 28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile (mahkeme kararları ve icra dairelerinin ödeme veya icra emirleri üzerine yapılacak ödemeler dâhil)” ibaresi eklenmiştir.
Bu ibare sadece Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa tabi kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermaye işletmelerinin yapacağı ödemeler için geçerli olsa da işin esası gereği alacaklısına muhakkak ödenmesi gereken durumları belirtmediği, masraf ve vekâlet ücretine ilişkin açıklamada bulunmadan öngörülmez bir düzenleme getirdiği için şekli anlamda bir kanundur ve mülkiyet hakkına ölçüsüz müdahale doğurabileceğinden Anayasaya aykırıdır.
Anayasa’ya aykırı olan şekli anlamdaki bu yetki kanun maddesi yürürlüktedir. Ancak bu durumda da şu hususlar açıklamak gereği doğmuştur.
- Maliye Bakanı tarafından bu yetkiyi kullanan bir düzenleyici işlem henüz yapılmadığından “mahkeme kararları ve icra dairelerinin ödeme veya icra emirleri üzerine yapılacak ödemeler dâhil” ibaresini içerecek şekilde bir işlem hiçbir icra dairesi tarafından yapılamaz. Bu konuda İstanbul’daki icra dairelerinde sorun yaşayan meslektaşlarımız olursa İcra Daireleri Başkanlıkları ile görüşülüp çözülmesi için Baromuza bildirebilir.
- Kanuna eklenen ibare icra daireleri tarafından yapılacak tüm ödemeler için değil Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa tabi kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermaye işletmelerinin yapacağı borç ödemeleri için geçerlidir.
- Maliye Bakanı tarafından düzenleyici işlem tesis edilirken özellikle vekâlet ücretinin avukata ait olduğunun göz ardı edilmemesi, muhakkak alacaklısının eline geçmesi gereken ödemelerin netleştirilmesi, dava ve icra masraflarının ödenmemesinin ise hak arama özgürlüğü açısından ihlal olduğunun gözetilmesi gerekmektedir. Düzenleyici işlem yapıldığında gerekli olması halinde somut norm denetimine taşınması talepli iptal davası açılacaktır.
Mesleki kamuoyuna saygıyla duyurulur.