Hsyk, Mahkemeler Ve Cumhuriyet Başsavcılıklarını Genelgelere Uygun Hareket Etmeleri Konusunda Uyardı
Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu, Cumhuriyet Başsavcılıkları, Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Adli Yargı İlk derece Mahkemesi Adalet komisyonu Başkanlıklarına gönderdiği 18 Temmuz 2013 tarih ve 33061 sayılı yazıyla, genelgelere uygun hareket etmeleri konusunda uyardı.
Bir meslektaşımızın, yasal zorunluluğa rağmen mahkeme ve icra kalemlerine sunulan dilekçelere UYAP’a işlendiği gerekçesiyle kalemlerin ‘alındı belgesi’ vermekten kaçındıklarını İstanbul Barosu Başkanlığına bildirmesi üzerine, Başkanlık, HSYK Genel Sekreterliğine yazdığı yazıda, ücretsiz ‘alındı belgesi’ verilmemesinin 18.10.2011 gün ve 24 no’lu genelgeye aykırı olduğunu bildirmişti.
Daha başka yakınmaları da değerlendiren HSYK’nın ilgili makamlara gönderilen uyarı yazısı şöyle:
... CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA
... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA
... ADLİ YARGI İLK DERECE MAHKEMESİ ADALET KOMİSYONU BAŞKANLIĞINA
Kurulumuza intikal eden bir kısım yazılardan, yerel mahkemelerce temyiz edilerek Yargıtay'a gönderilen dosyalar bakımından 18.10.2011 tarihli ve “Dosyaların kanun yolu incelemesine gönderilmesinde dikkat edilecek hususlar ’ konulu (21) No’lu; havale işlemleri bakımından ise 18.10.201 1 tarihli ve "Havale işlemleri” konulu (24) No’lu; Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sisteminde (UYAP) yapılacak işlemler bakımından Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılan 10.11.2011 tarihli ve “UYAP uygulamaları” konulu 124/1 No'lu Genelge’de belirtilen bazı hükümlerine yeteri kadar riayet edilmediği anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere, temyiz edilen dosyaların Yargıtay’a gönderilmesine ilişkin usul ve esaslar (2 1) No'lu Genelgede belirtilmiştir.
Ayrıca, 14 Haziran 2013 tarihinden itibaren daha hızlı ve hatayı en aza indirme amacıyla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Gelen Evrak bölümünde barkot sistemi uygulanmaktadır. Bıı sistem gereği temyiz formundaki bilgiler barkot okuyucu ile otomatik olarak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı sistemine aktarılmakta ve tüm Yargıtay aşamasında bu bilgiler kullanılmaktadır.
Yine, dosyaların yanlış daireye gitmesini ve böylelikle daireler arasında görevsizlik kararlan verilmesini önlemek amacıyla. 21 Haziran 2013 tarihinden itibaren Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine (UYAP) yükleme yapılarak, dosya gönderme kontrol formlarının ve temyiz formlarının doldurulması sonucunda görevli dairenin, Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 21.01.2013 tarihli ve (1) sayılı kararında belirlenen işbölümü esaslarına göre, UYAP üzerinden belirlenmesi sağlanmıştır.
Dolayısıyla, yukarıda belirtilen yeni uygulamalar karşısında mahalli mahkemelerce girilen eksik ya da yanlış bilgiler, Yargıtay’daki tüm işlemleri olumsuz yönde etkilemekte aynı zamanda emek, zaman ve hak kaybına yol açmaktadır.
Öte yandan, soruşturma, kovuşturma, dava işlemleri ile diğer adli ve idari işlemlerin etkin, verimli, hızlı, düzenli, şeffaf ve usul ekonomisine uygun biçimde yürütülmesini sağlamak için UYAP'ın etkin olarak kullanılması ile istisnai durumlar hariç olmak üzere her türlü işlem ve faaliyetin UYAP üzerinden gerçekleştirilmesine ilişkin usul ve esaslar Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılan 124/1 No'lu Genelgede belirtilmiştir.
Diğer taraftan, “Havale işlemleri" konulu 21 No’lu Genelge’de dosyaya sunulan her türlü dilekçe ve belge ile özellikle kanun yoluna başvuru dilekçelerinin havalesinde, yasal sürelerin kolayca ve doğru bir şekilde tespit edilmesi, yargılamanın daha kısa sürede sonuçlandırılması ile kalem işlerinin düzen ve denetim altında tutulması için dikkat edilecek usul kurallarına yer verilmiştir.
Bu itibarla;
1-Dosyaların kanun yolu incelemesine gönderilmesinde 18.10.2011 tarihli ve “Dosyaların kanun yolu incelemesine gönderilmesinde dikkat edilecek hususlar ’ konulu (21) No’lu Genelge’de belirtilen usul ve esaslara riayet edilmesi,
2- Öncelik verilecek dosyaların tespiti bakımından, “tutuklu, zamanaşımı, suçüstü, işlemli, duruşma talepli” gibi özelliklerin UYAP ortamda temyiz formuna muhakkak yazılması,
3- Dosya gönderme kontrol formları ve temyiz formlarının itinalı bir şekilde doldurulması ile dosyaların postaya verilmesi sürecinde zarfın üzerinde belirtilen daire bilgileri ile dosya gönderme kontrol formunda yazan daire bilgilerinin tutarlı olması,
4- Dosya gönderme kontrol formu oluşturulurken özellikle “Dosyanın gideceği Yargıtay dairesinin belirlenmesi” kısmında yer alan “ihtisas Alanı, Temel Görevi, Konusu ve Hatırlatma" alanlarının eksiksiz ve doğru bir şekilde doldurulması,
5- Yargıtay’a gönderilen dosyaların elektronik ortamda belirtilen fiziksel özellikleri (çuval, klasör adedi) ile mevcut dosyanın fiziksel özelliklerinin uyum göstermesi ve hâkim taralından UYAP ortamında gerekli onay işlemleri tamamlandıktan sonra gönderilmesi,
6- Masraf, zaman ve hak kaybına sebep olunmaması ile yasal sürelerin tespiti yönünden oluşabilecek tereddütlerin önlenmesi bakımından 18.10.2011 tarihli ve “Havale işlemleri" konulu (24) No’lu Genelge’de belirtilen esaslara riayet edilmesi ve özellikle havale için ibraz edilen dilekçe veya belgenin konusu ile alındığı tarih ve sayıyı gösteren Alındı Belgesi"nin ücretsiz olarak ilgilisine verilmesi.
7- UYAP’ın kullanımı ve UYAP üzerinden yapılacak işlemler bakımından Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılan 10.11.2011 tarihli ve “UYAP uygulamaları" konulu 124/1 No’lu Genelgesi’nde belirlenen ilkeler çerçevesinde işlem yapılması ve özellikle UYAP üzerinden yapılacak işlemlerde sıkıntılar yaşanmaması ve fiziki dosyadaki evraklar ile UYAP’da bulunan evraklar arasında eksikliklerin olmaması bakımından zorunluluk sebebiyle fiziki ortamda oluşturulan veya Sistem dışı gelen belgelerin ekleriyle birlikte muhakkak taranarak UYAP’a aktarılması, tarama işlemlerinin bizzat adliye bünyesinde kurulan tarama merkezlerinde ya da mahkeme kalemlerinde kalem personeli tarafından bizatihi yapılması,
8- Mahkemeler ve Cumhuriyet başsavcılıkları. AIHM kararları. Anayasa, kanunlar, yönetmelikler ile Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ve Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılan genelgelerde açıklanan ilkeler doğrultusunda hareket etmek zorunda olduklarından belirtilen usul ve esaslara aykırı hareket etmenin sorumluluk doğuracağının hatırdan çıkartılmaması,
Hususlarında gerekli dikkat ve özenin gösterilmesini, keyfiyetin merkez ve mülhakatta görev yapan Cumhuriyet savcıları, mahkemelere ve adliye personeline duyurulmasını rica ederim.
İbrahim OKUR
BAŞKANVEKİLİ