Hocalı Katliamının 19. Yıldönümü

1992 yılında Azerbaycan’ın Yukarı Karabağ bölgesinin en önemli yerleşim yerlerinden biri olan Hocalı köyüne karşı Ermeni birliklerince gerçekleştirilen saldırıda çoğu kadın ve çocuk olmak üzere yüzlerce Azeri Türk’ ü katledilmiştir.

Hocalı’da yaşayan yaklaşık 3.000 Azerbaycanlı, Ermenilerden oluşan silahlı gruplar tarafından acımasız bir saldırıya maruz kaldılar. Saldırıda ölenler hakkında verilen resmi rakam 613 kişi olmakla birlikte, katledilen toplam Azeri sayısının 1.300 kişi olduğu söylenmektedir. Saldırılar sırasında Hocalı’da yaşayan Ahıska Türkleri de evlerinde yakılarak öldürülmüştür. Kadın, çocuk ve yaşlılar da dahil olmak üzere birçok sivil bu kıyımda katledilmiştir. Katliam sonucunda birçok aile bütün fertleriyle öldürülmüş, 700’den fazla çocuk anne ya da babasını yitirmiştir. Binden fazla kişi ise katliamdan yaralı olarak kurtulmuştur.

Katliama tanık olan bir gazetecinin de ifade ettiği üzere katliamda bıçaklardan, kurşunlardan kurtulmayı başaranlar; kadınlar, çocuklar, ihtiyarlar karlı dağlarda tipi altında Agdam’a gelmeyi başardıklarında çoğunun ayakları donmuştu. Bazılarının ayakları ise kangrenden dolayı kesilmişti. Katliamı gerçekleştirenler vahşetin her türlüsünü sanki örnek olsun diye gerçekleştiriyorlardı.

İşin daha da acı yanı o dönem bu katliamı gerçekleştiren birliklerin liderliğini üstlenenler katliamla bölgenin Azeri Türklerinden arındırılmasını amaçlamışlardır. Bu insanlık suçunun baş sorumluları daha sonraki süreçlerde Ermenistan’da Başbakan ve Devlet Başkanı olabilmişlerdir.

Tarihin acılara ayrılan sayfalarında önemli ve etkisi silinemez biçimde yer alacak bu etnik arındırma amaçlı katliamlar sonucunda, Azerbaycan’ın beşte birlik bölümü Ermenistan tarafından işgal edilmiştir. Bu işgalle evlerinden, yurtlarından kovulan 1,5 milyonun üzerindeki Azeri, on yıllardır tren vagonlarında, çadırlarda, barakalarda yaşam savaşı vermekte, yuvalarına dönecekleri günü özlemle beklemektedirler.

Katliam sonrası oluşan sorunu çözmek için kurulan ve Bölgeye gönderilen AGİK’e bağlı Minsk grubuna Türkiye’nin Ermeni soykırımı gerçekleştirdiğini yasalarıyla tanıyan ülkelerin seçilmiş olması dikkatlerden kaçmamakla birlikte bu heyetin raporunda, yaşanılanlar için “toplu kıyım gibi dehşet verici, konu teknik bir heyetçe incelenmeli” denmesine karşın bugüne dek sorunu çözmeye yönelik atılmış somut bir  adım bulunmamaktadır. Aynı raporda bu zorbaca saldırı ve katliam, egemen bir devletin toprağının işgali olarak tanımlanmış, uluslararası hukuk ve AGİK ilkelerinin kabul edilemez biçimde ihlal edildiği de vurgulamıştır.

İstanbul Barosu, 26 Şubat 1992 Hocalı katliamının 19. yılında Ermenistan’ın Azerbaycan topraklarındaki hukuk dışı işgaline bir an önce son vererek, halklar arası düşmanlığa yol açacak davranışlardan vazgeçmesi ve barışa katkı vermesi çağrısında bulunduğunu kamuoyuna saygıyla duyurur.

         İSTANBUL BAROSU BAŞKANLIĞI