Enerji Yatırımlarında Kamu Yararı Gözetilmeli

İstanbul Barosu Enerji Hukuku Komisyonunca düzenlenen “Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği ve Yeni Elektrik Piyasası” konulu panel 30 Ocak 2010 Cumartesi günü saat 13.30 – 19.00 arasında Orhan Apaydın Konferans salonunda yapıldı.

Panelin sunuş konuşmasını yapan İstanbul Barosu Enerji Hukuku Komisyonu Başkanı Av. Yeşim Gürler panelde, dünyadaki gelişmelerin yanı sıra ülkemiz elektrik sektöründe yaşanan yeniden yapılanma ve serbestleşme yönündeki politika ve stratejilerin ele alınacağını söyledi.

Enerji sektöründe serbest piyasanın oluşmasının belirli bir geçiş dönemi gerektirdiğini belirten Gürler, bu çerçevede hazırlanan Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaşma (DUY) Yönetmeliğinin 1 Aralık 2009 tarihinde uygulamaya başlandığını ve böylece uygulanmakta olan sanal dönemin sona erdiğini bildirdi.

İlke olarak dengelemeyi ikili anlaşmalarla kontrata bağlayan arz ve talebin kontrat dışında kalan eksik veya fazla bölümünün üçüncü kişilerden sağlanması olarak niteleyen, uzlaşmanın ise bu alış verişin taraflar arasında mahsuplaşması, tahakkuk ve tahsil edilmesi olduğunu ifade eden Gürler şöyle dedi:

“DUY ile bugüne kadar yürürlükte olan piyasa yapısına göre daha liberal bir model öngörülmüştür. Bu modelde tüketicinin sadece günün hangi zaman diliminde ne kadar enerji tükettiği değil, günün hangi saatinde ne kadar enerji tükettiği de önem kazanmakta ve mahsuplaşma işlemi buna göre yapılmaktadır.”

Panelin açılış konuşmasını yapan İstanbul Barosu Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Dr. Av. Selçuk Demirbulak, bir ülkenin enerji politikasının doğruluğunun ölçüsünün, kendi enerji kaynaklarından ne kadar yararlandığına bağlı olduğunu söyledi. Demirbulak, “çağdaş ülkelerin enerji politikalarının vazgeçilmez unsurlarından biri ve belki de en önde geleni, öncelikli olarak kendi enerji kaynaklarını değerlendirmektir” dedi.  

Türkiye’nin enerji kaynaklarının büyük ölçüde dışa bağımlı olduğunu, AB ülkelerinde fert başına yıllık enerji talebi artışının %1,6 iken Türkiye’de bu rakamın %4,5’e ulaştığını belirten Demirbulak şöyle konuştu: “Elektrik enerjisi özelinde konuya bakarsak, kendi kömürünüzü, suyunuzu, güneş ve rüzgâr enerjinizi, işleyen bir piyasa mekanizmasıyla elektrik üretim sistemimize dâhil ettikçe doğru politikaları doğru olarak hayata geçirirmiş olursunuz. Bu anlayış hükümetlerin politikası olmanın da üzerinde bir devlet politikası haline getirildiği zaman gerçek anlamda amacına ulaşır.”     

Enerji politikalarının ekonomik büyüme ve sosyal gelişmeyi sağlayacak şekilde zamanında, güvenilir ve yeterli miktarda enerjiyi çevreye yönelik önlemlerle beraber, ekonomik koşullarda sunmayı hedeflemesi gerektiğini vurgulayan Demirbulak, ülkemiz enerji politikalarının kaynak çeşitliliği ve arz güvenliğini arttırmayı, sektörde gerekli reform çalışmalarını sürdürmeyi zorunlu kıldığını hatırlattı.

Çevresel etkileri de göz önüne alarak, enerji sektörünün tüm alanlarında yapılacak yatırımların kamu yararı ilkeleri gözetilerek yapılmasının kaçınılmaz olduğunu belirten İstanbul Barosu Başkan Yardımcısı Demirbulak, sözlerini şöyle tamamladı:

“Piyasaların büyümesi, geliştirilmesi, şeffaflaştırılması ve daha da tüketici odaklı olmasını sağlamak hepimizin ortak görevidir. Enerji, günlük hayatımızın vazgeçilmezidir. Vatandaş içindir, tüketici içindir. Tüm sektörler tüketicileri ile vardır. Bir başka ifadeyle, yapılan her şey esasen tüketicilerin daha kaliteli, daha ucuz bir şekilde enerji tüketmesine ilişkindir. Tüketicilerin enerji sunumundan, hizmet kalitesinden memnun olmaları, bir piyasanın sürdürülebilir olmasının temel şartıdır. Bu anlayış ile tüm karar ve uygulamalarda rekabetçi piyasaların düzenlenmesinin ve denetlenmesinin yanında tüketici haklarının ve çevrenin korunması anlayışı temel unsurlardır.”

Panel iki oturum halinde gerçekleştirildi. İlk oturumu İstanbul Barosu Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Dr. Av. Selçuk Demirbulak, ikinci oturumu İstanbul Barosu Enerji Hukuku Komisyonu Üyesi Av. Evren Aksakoğlu yönetti.

Bu oturumlarda TEİAŞ Hukuk Müşaviri Av. Seyhan Şahiner, TEİAŞ Elektrik Piyasa Hizmetleri ve Mali Uzlaştırma Dairesi Başkanı Nezir Ay, Enerji Hukuku Araştırma Enstitüsü Elektrik Kurulu Başkanı Av. Fatma Çiftlik ve Enerjisa Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş. Ticaret Müdürü Gökmen Yılmaz, “DUY'un Yasal Dayanağı, DUY'da Yeni Dönem Düzenlemelerinin Gerekçeleri, DUY ile Birlikte Uygulamada Karşılaşılan ve Beklenen Hukuki Sorunlar, Gün Öncesi Planlama/Piyasası (GÖP) Sistemi, Dengeleme Güç Piyasası (DGP) Sistemi, Uzlaştırma Mekanizması ve Faturalama, DUY'da Yeni Dönem Düzenlemelerinin Özel Sektör Açısından Tanıdığı Fırsatlar ve Karşılaşılan Sıkıntılar” konularında sunumlar yaptılar.

Birinci oturum konuşmacılarına İstanbul Barosu Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Dr. Av. Selçuk Demirbulak, ikinci oturum konuşmacılarına da Yönetim Kurulu Üyesi Av. Handan Doğan birer “Teşekkür Belgesi” sundu.