Dünya Çocuk Hakları Gününde Engelli Çocuklar

İstanbul Barosu Çocuk Hakları Merkezince 20 Kasım Dünya çocuk Hakları Günü nedeniyle düzenlediği ‘Dünya Çocuk Hakları Gününde Engelli Çocuklar’ konulu panel 20 Kasım, 2017 Pazartesi günü saat 13.00’da Baro Kültür Merkezinde yapıldı.

Panelin açılışında konuşa İstanbul Barosu Yönetim Kurulu Üyesi ve Çocuk Hakları Merkezi Koordinatörü Av. Aydeniz Alisbah Tuskan, Birleşmiş Milletlerin Çocuk Hakları Sözleşmesini kabulünden yıllarca önce Cumhuriyetimizin kurucusu büyük önder Atatürk’ün, TBMM’nin açılış günü olan 23 Nisan’ı Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı ilan ettiğini ve dünyada hiçbir ülkede böyle bir bayram yokken,  ülkenin geleceği için çocukların önemini kavrayan Atatürk’ün, onları böyle bir bayramla onurlandırdığını söyledi.

Birleşmiş Miletlerin 20 Kasım 1989’da çocuk hakları Sözleşmesini kabulünden sonra sözleşmeye imza atan devletlerin bir takım taahhütlerin altına girdiğini belirten Tuskan, “Ancak bu taahhütler yerine getiriliyor mu, çocukları koruyucu önlemler alınıyor mu, bunların irdelenmesi lazım. Türkiye’de eğitim sistemi belirsizliğini korurken, çocukların eğitim haklarının bir geriye gidiş olduğunu gözlemliyoruz. Sadece bunlar değil, suça itilen çocuklar, mülteci çocuklar, işçi çocuklar, mağdur çocuklar, sokak çocukları, engelli çocuklar sorun içinde sorun yaşıyorlar” dedi.

Oturumu yöneten İstanbul Barosu Çocuk Hakları Merkezi Başkanı Av. Aşkın Topuzoğlu, Birleşmiş Milletlerin 20 Kasım’da kabul ettiği Çocuk Hakları Sözleşmesi dünya çocuklarının anayasası olduğunu ve bugüne kadar çocuklar için hazırlanmış en eksiksiz belge olduğunu söyledi.

Sözleşmeyle, çocukların yaşama, gelişme ve katılım haklarını düzenlendiğini belirten Topuzoğlu bununla birlikte dört temel ilke etrafında sözleşmeyi ele almak gerektiğini bildirdi. Topuzoğluna göre bunlardan birincisi, ‘18 yaşına kadar her birey çocuktur’, ikincisi ‘bütün çocukların doğuştan eşit haklara sahiptir’, üçüncüsü, ‘çocuğun öncelikli yararı’, dördüncüsü ise ‘çocuğun görüşünün öğrenilebilmesi’.

Engelli çocukların hakları konulu bir sunum yapan Av. Figen Erberk, sağlıklı bireylerin kazanımları olan tüm haklara engellilerin de sahip olduklarını, ancak engellilerin ayrıca sahip oldukları haklar ve düzenlemeler bulunduğunu söyledi. Yasaların sık sık değişikliğe uğradığını, ayrıca yasal düzenlemelerin yönetmelik, yönerge ve talimatlarla da değiştirilebildiğini hatırlatan Erbek, şöyle devam etti: “O nedenle yapılan düzenlemelerde bir standart yok. Engellilerin bir takım hakları var, ancak asıl sorun engellilerin bu haklardan neden yararlanamadıklarıdır. Bunların başında engellilerin ya da ailelerinin, ne gibi hakları bulunduğundan haberlerinin bulunmaması geliyor. Örneğin eğitim hakkına ilişkin olarak her engellinin, engel türüne ve oranına göre geliştirilmiş eğitim programına erişimin sağlanması gerekiyor.  Adalete erişimde de böyle, ekonomik olarak güçsüz olan engellilerin adalete erişimi çok zor. Ekonomik durumu iyi aileler zaten bu sorunları kendileri çözüyorlar.  Bir başka sorun da fiziki erişim engelleri ve uygulayıcılar. Uygulamacı olanların engellilerle çalışabilmesi için özel eğitim görmeleri gerekiyor”.

Psikolog Dr. Müge Kiremitçi Öztürk, sunumunda engelli çocukların ailelerinde yaşanan ruhsal sorunları ele aldı. Engelli yerine özel gereksinimli çocuklar demeyi tercih ettiğini belirten Öztürk, özel gereksinimi olan çocukların alt gruplar arasında tanımlanabildiğini, çocuğun özel eğitim hizmetlerinden yararlanabilmesi için hastaneden rapor alınırken hekimin çocuğu bu gruplarda raporlaması ve engel oranını da en az %20 olarak belirtmesi gerektiğini bildirdi.

Öztürk sunumunun devamında engelli çocuğu olan ailelerin neler beklediğini, bu ailelerin nasıl yaşadıklarını, engelli bir çocuğa sahip olduğunu öğrenen bir ailenin hangi aşamalardan nasıl bir geçiş beklediğini ve ailelerin yaşadıkları travmaları ve psikolojik dramları anlattı.

Ceviz Otizm Derneği Başkanı Av. Aynur Tuncel Yazgan da baronun çeşitli merkez ve komisyonlarında çalışırken çocuklar ve engelliler için yaptığı çalışmaları anlattı. Otistik bir çocuğa sahip olduğunu belirten Yazgan, yaşadığı sorunlarla ilgili kişisel deneyimleri ve izlenimleri hakkında bilgi verdi.

Soru cevap bölümünden sonra panel konuşmacılarına birer Teşekkür Belgesi sunuldu.