Derin yoksulluğun ortadan kaldırılması hukuki bir yükümlülüktür!

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 22 Aralık 1992 tarihli 47/196 sayılı kararıyla 17 Ekim’i “Dünya Yoksullukla Mücadele Günü” olarak ilan etmiştir.

Yoksulluk, yalnızca gelir eksikliği değil, aynı zamanda insan onuruna, sağlık ve eğitim gibi temel "yapabilirliklere" ve toplumsal katılıma yönelik çok boyutlu bir tehdittir. Derin yoksulluk ise gelir yetersizliği, insani gelişim eksikliği ve toplumsal dışlanmanın birleşimiyle bireylerin haklarını geri kazanma imkânını neredeyse tamamen ortadan kaldıran ve genellikle görünmez kalan bir sorundur.

İnsanların onurlu bir yaşam sürebilmesi için gereken asgari koşullardan mahrum bırakılmaları, uluslararası insan hakları sözleşmelerine ve Anayasa’ya göre açık bir insan hakları ihlalidir. Bu nedenle, yoksulluğu yalnızca ekonomik bir sorun olarak değil, aynı zamanda temel bir hak ihlali olarak görmek gerekir.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi'ne göre de derin yoksulluğun ortadan kaldırılması sadece ahlaki bir görev değil, aynı zamanda mevcut insan hakları hukukuna göre hukuki bir yükümlülüktür.

Yoksulluk, özellikle derin yoksulluk, bireylerin yaşam hakkına doğrudan meydan okurken aynı zamanda diğer hak ihlallerini de tetikler. Bu nedenle yoksulluk, insan hakları ihlallerinin hem nedeni hem de sonucudur.

İstanbul Barosu İnsan Hakları Merkezi bünyesinde faaliyet gösteren Derin Yoksulluk Alt Çalışma Grubu olarak olarak, derin yoksulluğun yalnızca ekonomik değil hukuki bir sorun olduğunu hatırlatıyor; meselenin hak temelli, bütüncül, sürdürülebilir ve kesişimsel hukuki politikalarla ele alınması gerektiğini vurguluyoruz.

Yoksulluğun ortadan kaldırılması, toplumsal adaletin ve insan onurunun korunması için vazgeçilmezdir. Yalnızca Anayasa’nın 17. maddesiyle güvence altına alınan “maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkı” ile sosyal devlet ilkesinin dahi devleti bu konuda doğrudan sorumlu kıldığının altını bir kez daha çizmek isteriz.

İstanbul Barosu İnsan Hakları Merkezi

Derin Yoksulluk Alt Çalışma Grubu