Çocuk Hukuku ve Medya

İstanbul Barosu Çocuk Hakları Merkezi, Türk Hukukçu Kadınlar Derneği ve Kadir Has Üniversitesince ortaklaşa düzenlenen ‘Çocuk Hukuku ve Medya’ konulu Sempozyum, 22 Mayıs 2017 Pazartesi günü saat 10.00’da Üniversitenin Cibali yerleşkesinde yapıldı.

Açılışta konuşan İstanbul Barosu Başkanı Av. Mehmet Durakoğlu, medyanın inkâr edilmez gücünün çocuk üzerindeki etkisi, çocuğun büyümesi ve psikolojisinden toplumsal etkisine kadar pek çok konumu içermesinin hepimizin ilgi alanına giren çok temel bir konu olduğunu söyledi.

Bu konunun kamuoyunda yeterince tartışılmıyor olması onu önemsiz gösterse bile hepimizin yaşamında çok yakından izlediği gerçekliklerin önemine işaret eden Durakoğlu, bu gerçekliklerin hangi boyutuyla hukuksal alana taşınması gerektiğinin belirlenmesine bu Sempozyumun katkı sağlayacağını umduğunu bildirdi.

Son dönemlerde ekranla büyüyen çocuklara tanık olunduğunu, kuşkusuz medya denilen olgunun çocuk karşısında ifade ettiği anlamın tümünün olumsuz sonuçlar içermediğini kaydeden Mehmet Durakoğlu şöyle konuştu: “Ama bunu bütünüyle olumlu bir havaya nasıl sevk edebiliriz, nasıl bunu gerçekten bir çerçeve içinde değerlendirebiliriz, hepimiz için yaşamsal bir konuyu ifade ediyor bu. Bir çocuğun ekranla büyümesinin neyi ifade ettiği onun geleceği açısından bizim de toplumumuz açısından neyi ifade ettiği, geleceğimizi biçimlendiren çok temel bir konu olmaya doğru yöneliyor”.

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şebnem Akipek Öcal, çocuk konusunun çok farklı alanları ilgilendiren çok önemli bir konu olduğunu söyledi.

Çocuk hukukunun ülkemizde ikinci planda görülen, çok fazla ilgilenilmeyen alanlardan biri olduğunu vurgulayan Öcal, medyanın çocukları çok yakından etkilediğini, özellikle sosyal medya, sosyal medyanın gücü, sosyal medyada karşılaşabilecekleri olumlu pek çok etkinin yanı sıra olumsuz pek çok etkinin de bulunmasını çocuklar açısından önemsediğin bildirdi.  

Mevzuat açısından bakıldığında ülkemiz çocuk hukuku açısından son derece ileri ülkeler arasında bulunduğunu hatırlatan Şebnem Akipek Öcal, en büyük sıkıntının uygulamada ortaya çıktığını, bu sıkıntının ortadan kaldırılması için önlem alınması gerektiğinin altını çizdi.

Türk Hukukçu Kadınlar Derneği Başkanı ve İstanbul Barosu Yönetim Kurulu Üyesi Av. Süreyya Turan, medya kuruluşlarının BM Çocuk Hakları Sözleşmesine paralel olarak 0-18 yaş arasındaki tüm bireylerde demokratik kültür ve iletişim biçimlerine ilişkin model oluşturmayı hedef olarak benimsemeleri gerektiğini söyledi. 

Gazete, dergi, radyo, televizyon ve interneti kullanarak medya ortamında mesleki faaliyet gösterenlerin yaptıkları iş ne olursa olsun sonuçta ürettikleri içeriğin öncelikle çocuklara ulaştığı bilinciyle ve sorumluluğuyla hareket etmeleri gerektiğini vurgulayan Turan şöyle konuştu: “Çocuk programında çalışacak medya görevlileri çocuk hukuku, psikoloji ve pedagoji alanlarında bilgili olmalıdırlar. Yine medya kuruluşları, cinsellik, şiddet ve olumsuz örnek oluşturabilecek içerikten çocukların korunabilmesi için aileleri bilgilendirmenin temel sorumlulukları olduğunu daima göz önünde bulundurmaları gerekmektedir. Özellikle suça karışan çocuklarla ilgili verilen haberlerde sadece söz konusu olayın sonuçlarına değil nedenlerine de yer verilmeli, bunun araştırması yapılmalıdır”.

Açılış konuşmalarının tamamlanmasından sonra, konuşmacılar adına TEMA Vakfına yapılan fidan bağışı nedeniyle Sempozyumu izleyen İstanbul Milletvekili Av. Mahmut Tanal ve konuşmacılara Vakfın sertifikaları sunuldu. Daha sonra Sempozyum oturumlarına geçildi.

İlk oturumu Türk Hukukçu Kadınlar Derneği Başkanı ve İstanbul Barosu Yönetim Kurulu Üyesi Av. Süreyya Turan yönetti.

Bu oturumda konuşan Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şebnem Akipek Öcal, “Reklamlarda Çocuk” konulu bir sunum gerçekleştirdi.

Kadir Has Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ahmet Kasım Han ve aynı üniversitenin Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Ahmet Ayar, “Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi, medya ve ABD Perspektifi” konulu birer bildiri sundular.

Basın Konseyi Başkanı, Gazeteci Pınar Türenç de pratikte medya ve çocuk konusu üzerinde durdu ve uygulamadan örnekler verdi.

İkinci oturumda söz alan Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Emel Badur, “Medya, çocuğun kişilik değerleri ve velayetin sınırları”, Cumhuriyet Savcısı Dr. Cengiz Aydın, “Çocuğun medyada kullanılmasının cezai sorumluluğu”, İstanbul Barosu Çocuk Hakları Merkezi Başkanı Av. Aşkın Yaşar Topuzoğlu, “Adalet sistemi içinde çocuk ve medya”, Kadir Has Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesinden Işıl Yenidoğan, “Sosyal Medyada Çocuk Güvenliği” konulu sunum yaptılar.

Oturum sonlarında soru-cevap bölümü uygulandı, bu arada konuşmacılara da birer plaket sunuldu.