Cmk Ve Asgari Ücret Tarifeleri Konusunda Baromuzun Görüşü

Türkiye Barolar Birliğinin 1136 Sayılı Avukatlık Yasası’nın 4667 Sayılı yasayla değişik 168. maddesi uyarınca Asgari Ücret ve CMK Ücret Tarifeleri hakkında baroların görüş bildirmesine ilişkin 2006/94 sayılı ivedi duyurusu üzerine, İstanbul Barosu Başkanlığı her iki tarifeye ilişkin görüşlerini saptayarak Türkiye Barolar Birliği Başkanlığına gönderdi.

İstanbul Barosu Başkanı Av. Kazım Kolcuoğlu imzasıyla TBB Başkanlığına gönderilen tarifelere ilişkin baromuzun görüşü şöyle:

A- CMK ÜCRET TARİFESİ ;

Adli müzaheret kapsamında hukuk davaları için görevlendirilen meslektaşlarımıza, Avukatlık Kanununun 181. maddesi uyarınca Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanan Adli Yardım Yönetmeliğinin 7. maddesi gereğince avukatlık asgari ücret tarifesinde gösterilen ücretler ödenmesine rağmen aynı tür hizmetin verildiği CMK hizmetleri için daha düşük bir tarife uygulanması, eşitlik ilkesine aykırıdır. Kaldı ki CMK Ücret Tarifesinin, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinden daha düşük hazırlanmasını haklı gösterecek bir nedende yoktur.

8. Birleşmiş Milletler Konferansı Avukatların Rolüne Dair Temel Prensipler (Havana Kuralları)’nın 16. maddesinin c bendi ile “Hükümetler avukatların; …. kabul görmüş mesleki ahlak kurallarına, görevlerine, standartlarına uygun faaliyette bulundukları için kovuşturma veya idari, ekonomik veya başka tür yaptırımlarla sıkıntı çekmemelerini veya tehditle karşılaşmamalarını sağlar” denilerek avukatlara ekonomik sıkıntı çektirilmemesi istenmektedir.

Bugüne kadar ödenen CMK ücretleri, meslektaşlarımızın vermiş olduğu hukuki yardımın ve harcanan emeğin karşılığı olmaktan çok uzaktır. Avukatlık Kanununun 1. maddesi gereğince avukatın savunma mesleğini serbestçe yerine getirebilmesi için salt düşünsel yönden değil, ekonomik yönden de bağımsız olması gerekir. CMK Uygulamasında görev alan meslektaşlarımızın vermiş olduğu hukuki yardımın etkili ve yeterli olması için CMK hizmetlerinin ekonomik boyutunun ihmal edilmemesi gerekli ve kaçınılmazdır.

Avukatlık Kanununun 164/4. fıkrası gereğince de Avukatlık asgari ücret tarifesi altında vekalet ücreti kararlaştırılamaz. Bu yönden yasal bir uyumsuzluğun da giderilmesi uygun olacaktır.
 
Bu sebeplerle yeni hazırlanacak CMK Ücret Tarifesindeki ücretlerin, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesindeki ücretlerden az olmamasına özen gösterilmelidir.

B- ASGARİ ÜCRET TARİFESİ ;

Avukatlık Kanunu’nun 180. maddesi uyarınca Adli Yardım Bürosu’nda görevlendirilen avukatlara görevlendirmeye konu iş için vekalet ücreti ödenmektedir. Ödenecek vekalet ücretinin belirlenmesinde,  Türkiye Barolar Birliği Adli Yardım Yönetmeliği’nin 7. maddesi uyarınca “…görevlendirilen avukata, görevlendirmeye konu iş için asgari ücret tarifesinde gösterilen maktu ücret peşin ödenir…” hükmü uygulanmaktadır.

Adli yardım “herkesin” hak arama özgürlüğünden yararlanabilmesine dair anayasal ilkenin sonucunda oluşturulan bir kurumdur. Adli yardım hizmetinin sunulması yoluyla “ekonomik elverişsizlik” içinde bulunan bireyler de hak arama özgürlüğünden ve adalete erişim hakkından yararlanabilmektedirler. Ancak bu hizmetin sunumunda “yargılama giderleri” ve “avukatlık hizmetinden kaynaklanan giderler” önem arz etmektedir. Barolar açısından bakıldığında, görevli avukata ödenecek vekalet ücreti miktarı ile yapılacak iş ve hizmetin niteliği arasında dengenin sağlanması sorunu doğmaktadır.

Avukatlık Kanunu 164. madde uyarınca “… Avukatlık ücreti, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade eder…” Adli yardımda ödenen vekalet ücretleri bu madde bağlamında değerlendirildiğinde, oldukça yetersiz kalmaktadır. Oysa Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Tavsiye kararında da belirtildiği gibi, avukatlık meslek kuruluşlarının “Avukatların özellikle ekonomik gücü yetersiz kişiler için adli yardım ve hukuki danışma sistemlerine katılma yollarının kolaylaştırılması” yükümlülüğü bulunmaktadır. Hizmetin sunumunun kolaylaştırılması ve niteliksel verimlilik açısından avukatlık asgari ücret tarifesinde belirlenen ücretlerde hizmet- ücret dengesinin kurulması ve tarifenin bu ilke gözetilerek hazırlanması önemlidir.

Asgari ücret tarifesindeki vekalet ücreti miktarları belirlenirken, ayrıca her bir ilin coğrafi - ekonomik koşulları - ulaşım koşulları da dikkate alınmalıdır. Özellikle Ankara, İstanbul ve İzmir gibi büyük illerde tarife bu illerin koşullarına göre daha yüksek belirlenmelidir. İstanbul özelinde baktığımızda, adliye sayısının çokluğu ve dağınıklığı, ulaşım giderlerinin miktarı, davaların uzun sürmesi vs. dikkate alındığında asgari ücret tarifesinde şu an için belirlenmiş vekalet ücretinin yetersiz kaldığı, avukatlarımızın en büyük yakınmaları arasındadır. Örnekleyecek olursak şimdiki tarifede 400 YTL olan Asliye Mahkemesi ücreti,  stopaj ve KDV kesintilerinden ve %10 Adli Yardım Bürosu yasal kesintisinden (AK 180/e uyarınca yapılan) sonra, 230.50 YTL gibi bir rakama inmektedir ki, İstanbul koşullarında davanın bu vekalet ücreti ile devam ettirilmesi oldukça güçtür ve avukatlarımızı ekonomik açıdan zorlamaktadır. Bu durumun sunulan hizmetin niteliğine yansıması da olasıdır. 

Ayrıca avukatlık mesleğinin Avukatlık Kanunu uyarınca bir kamu hizmeti olması ve yargının kurucu unsurlarından bağımsız savunmayı serbestçe temsil etmesi ilkeleri de gözetilerek, hizmetin bu ilkelere uygun ifası için avukatların ekonomik bağımsızlığı gerekliliktir. Bu gerekliliğin Adli Yardım hizmeti sunan avukatlar açısından sağlanabilmesi için asgari ücret tarifesinde  %50 oranından az olmamak üzere bir iyileştirme yapılması yönünde kanaatimiz mevcuttur. Ayrıca avukatlarımızca ifa edilen hizmetin kamu hizmeti niteliğinde olması nedeniyle,  adli yardımdan görevlendirilen işlerde, avukatlarımıza stopaj ve KDV’den tam ya da kısmi bağışıklık sağlanması veya bu kesintilerin oranında indirim yönünde bir düzenleme yapılması uygun olacaktır.

Adli yardım uygulamasında daha çok genç meslektaşlarımız görev almaktadırlar. Asgari ücret tarifesinin artırılarak daha elverişli hale gelmesi halinde,  diğer avukatlarında adli yardım hizmeti sunumuna katılımı mümkün olacak ve bu da hizmetin niteliğini arttıracaktır. Tarifenin makul düzeye çekilmesi ile tüm meslektaşlarımızın adli yardım dosyalarında görev alımı da sağlanmış olacaktır.    

İlgi duyurunuz gereğince Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ve CMK Ücret Tarifesine ilişkin görüşlerimizi saygı ile sunarız.