Cmk Harç Uygulamasına İlişkin Açıklama

6217 Sayılı Yasa ile getirilen düzenleme kapsamında, ceza yargılamasında kanun yollarına başvurma aşamasında harç uygulaması konusunda Baromuzun görüşlerini hukuk kamuoyu ile paylaşmıştık.

Ancak bu uygulamanın özellikle zorunlu müdafili alanındaki yansımaları konusunda, yasanın yürürlüğe girmesinden sonra Baromuz tarafından yapılan girişimlerle ilgili aşağıdaki bilgilerin paylaşılması ihtiyacı doğmuştur:

Yasanın yürürlüğe girdiği gün, Baromuz tarafından Adalet Bakanlığına yazılan yazı ile zorunlu müdafilerin bu alanda karşılaşacakları sorunlara değinilmek suretiyle, oluşan tereddütlerin giderilmesi için Bakanlık tarafından girişimde bulunulması talep edilmiştir.

Daha sonra Adalet Bakanlığı Müsteşarı Sn. Aykut Koçbey ile yapılan görüşmede;  sorunun aşılması yolunda “yönetmelik değişikliği” yapmayı tasarladıkları, Bakanlığın Kanunlar Genel Müdürlüğü tarafından bu yönde çalışmalar yapıldığı bilgisi edinilmiştir. Bu gelişme üzerine Kanunlar Genel Müdürü Sayın  Yüksel Hız ile yapılan görüşmede; yasalaşma çalışmaları sırasında TBMM’de bu sorunu fark ettiklerini, bir önerge ile düzenlemeyi düşündüklerini, ancak Komisyon çalışmaları sırasında “bir redaksiyon sorunu” nedeniyle bunun mümkün olmadığını belirterek, Baromuzun bu yöndeki talebinin haklı bulunduğunu, kendilerine ulaşan yazımızı takiben çalışmalara başladıklarını vurgulamıştır.  Sayın Genel Müdürden alınan bilgiye göre;  yasa ile getirilen bir düzenleme sözkonusu olduğundan, bu düzenlemeye yönelik bir istisna ve/veya değişikliğin de ancak yasa ile düzenleneceği yönünde mütalaa alındığı, KHK yoluyla yapılması hususuna Maliye Bakanlığının “vergi ve harç” niteliği taşıması nedeniyle sıcak bakmadığı, bu nedenle yönetmelikte düzenleme yapmak dışında bir seçeneklerinin kalmadığı noktasına varıldığı anlaşılmıştır. Yönetmelikte yapılacak düzenlemenin de, yasa ile getirilen harç ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldıracak ve/veya zorunlu müdafiler için istisna getirecek bir yönde olamayacağının anlaşıldığı belirtilerek, anılan Yönetmeliğin 4,8, ve 11. Maddelerinde yapılacak değişiklik ile avukatlar tarafından ödenecek bahse konu harçların iadesinin bu suretle sağlanacağının planlandığı anlaşılmıştır.

Bu gelişme üzerine masraflar konusunda yaşanan süreç özetlenmek suretiyle, bahse konu düzenlemenin sağlıklı olmayacağı,  ödenen harç bedelinin masraf olarak nitelenmesi nedeniyle makbuza bağlanması zorunluluğu doğacağı ve geri alınırken kesintiler yapılacağı, bunun da bir başka sorunu doğuracağı hatırlatılmıştır. Sayın Genel Müdür tarafından bu hususun dikkatle değerlendirileceği bilgisi alınmıştır.

Sayın Genel Müdür; bahse konu yönetmelik değişikliği konusunda TBB ile görüşme yapılacağını, daha sonra Yönetmelik taslağının Sayıştay ve Maliye Bakanlığına sunulacağını, olurları takiben yayınlanacağı bilgisini vermiştir. Bahse konu düzenlemenin “geçici” olacağı, yeni TBMM’nin oluşumunu takiben yasa değişikliği suretiyle sorunun köklü biçimde çözüleceği de alınan bilgiler arasındadır.

Yukarıdan bu yana özetlenen bilgilerden de anlaşılacağı üzere, yasa düzenlemesi yapılırken “unutulduğu” anlaşılan ve sonraki aşamalarda da düzeltilemeyen bu sorun, zorunlu müdafilikte yaşanan sorunların üzerine yeni bir sorun daha eklemiş olmaktadır. Her ne kadar sorunun geçici olduğu ifade edilmekte ise de, aşılması bakımından yasa değişikliği gerektirmesi karşısında, bu “geçici sürenin” hayli uzun olacağını tahmin etmek güç değildir. Bu nedenle, sorunun “en az hasarla” aşılmasının sağlanması bakımından, sorunun muhatabı konumunda bulunan başka Barolarla da yapılan görüş alış-verişi sonunda, bazı uygulamaların meslektaşlarımıza tavsiye edilmesi yönünde düşünceler oluşturulmuştur. Özellikle, yürürlüğe girmiş bulunan bu hükme karşın, yönetmeliğin de henüz çıkarılamamış olması karşısında, yönetmeliğin çıkış tarihine kadar yapılacak ödemelerin de geri alınabilmesi ihtimali zayıf olmakla, bazı aktivitelerin sergilenmesi gerektiği düşünülmektedir.

Bunlar;

·         Görülmekte olan davada ileri sürülmek suretiyle,  getirilen düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğu savıyla Anayasa Mahkemesine müracaatın istenmesi,

·         Yasa ile sevkedilen yeni düzenlemenin, temyiz aşamasında sorunlar doğuracağından bahisle esas hakkında mütalaa aşamasında uzun bir mehil talep edilmesi,

hususlarıdır.

(Konu ile ilgili olarak Sorumlular Kurulu ve diğer Barolar tarafından hazırlanan dilekçeler eklidir)

- CMK Sorumlular Kurulunun hazırlamış olduğu dilekçe örneği 1 için tıklayınız.

- CMK Sorumlular Kurulunun hazırlamış olduğu dilekçe örneği 2 için tıklayınız.

- İzmir Barosu'nun hazırlamış olduğu dilekçe örneği için tıklayınız.

Yönetmeliğin zorunlu müdafii “kesinleşme aşamasına kadar” sorumlu kılması ve nihayet aynı yönetmeliğin bahse konu harçları,  “geri ödenmesi  imkanı olan kalemlerden birisi” olarak sunması karşısında, yönetmelikte yapılması planlanan değişikliğin bir başka hukuki tartışmayı da doğuracağı anlaşılmaktadır. Adalet Bakanlığının 2008 yılında verdiği bir mütalaa ile;  açıkça “avukatı harç ödeme yükümlülüğü altında görmemesi” ve görevini sadece “temyiz dilekçesinin süresinde verilmesi” ile sorumlu kabul etmesi, ödeme yükümlüsünü “sanık” olarak tarif etmesinden sonra gelinen bu aşama   sorumluluk alanlarının tanımı açısından ciddi bir handikap teşkil etmektedir. Bu nedenle de, yönetmelikte yeni düzenlemeler yürürlüğe girinceye kadar;

·         Devam eden davaların karar duruşmasında kararların asillere de tebliğ edilmesinin talep edilmesi,

·         Kararı takiben temyiz dilekçesinin mutlaka Mahkemelere verilmesi ve keza kararların ve temyiz dilekçesinin asillere de tebliğ edilmesi suretiyle harç talep edilmesinin sağlanması,

hususları da gündeme gelmiş bulunmaktadır.

Hiç kuşku yok ki, bu uygulamadan zorunlu müdafiler ile birlikte sanıklar da büyük zarar görecektir. İlk gün yaptığımız açıklamada ve Adalet Bakanlığına gönderdiğimiz yazıda da belirttiğimiz üzere, adalete erişim, adil yargılanma ve sanık haklarını kökten ihlal eden bu düzenlemenin Anayasaya aykırı olduğunu düşündüğümüz için, bu alanda da tarafımızca girişimlerde bulunulmuştur.

Sözkonusu sorunla ilgili olarak yeni gelişmeler doğduğunda meslektaşlarımıza bilgi verilecektir.