Avukatın Sorumluluk Hukuku

İstanbul Barosunun 140. Kuruluş Yıl Dönümü ve 5 Nisan Avukatlar Günü etkinlikleri çerçevesinden “Avukatın Sorumluluk Hukuku” konulu panel, 4 Nisan 2018 Çarşamba günü saat 10.00’da baromuz merkez bina konferans salonunda gerçekleştirildi.

İstanbul Barosu Başkan Yardımcısı Av. Necmi Şimşek’in açılış konuşmasından sonra oturumlara geçildi.

AVUKATIN CEZAİ SORUMLULUĞU konulu oturumun ilk konuşmacısı Türk Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretimi Üyesi Prof. Dr. Fatih Selami Mahmutoğlu, avukatların yürütmüş oldukları faaliyetlerde kamu görevlisi olduklarını söyledi.

2005 yılında TCK’da çok önemli değişiklikler yapıldığını, bu değişikliklerin avukatlık hukukuna yansımaları olduğunu belirten Muhmutoğlu, eski TCK’nın 279. Maddesindeki memur kavramının ‘memur’ ve ‘kamu hizmeti gören’ diye ikili bir ayrım yaptığını ve bu ayrım yüzünden de pek çok sorunun yaşandığını bildirdi.

Yeni yasa çalışmalarında kavramlar bölümüne ‘kamu görevlisi’ kavramının dâhil edildiğini ve ikili tanımın sona erdiğini hatırlatan Mahmutoğlu şöyle dedi: “Kavramlar bölümünde 6. Maddede kamu görevlisi deyiminden kamu faaliyetinin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla, ya da herhangi bir suretle sürekli veya geçici olarak katılan kişi tanımı yapıldı. Bunlar kimler olur sorusuna ise avukatlar ve noterler örnek gösterildi”.

Yargıtay 5. Ceza Dairesinin verdiği bir kararda göre kamu görevlisi tanımının çok açık yapıldığının kaydedildiğini, yani avukatların yürütmüş oldukları faaliyetlerde kamu görevlisi olduklarının vurgulandığını belirten Fatih Selami Mahmutoğlu, sözlerini şöyle tamamladı: “Hâkimlerin, savcıların zimmet suçundan yargılandığı bir düzende, avukat da aynı sevk maddesinden yargılanmalıdır. Memur kavramından yola çıkarak geldiğimiz noktada dikkat edilmesi gereken şey görevle bağlantılı olmasıdır, yoksa kamu idaresinde çalışan bir memurdan asla söz etmiyoruz”.

İstanbul Barosu Üyesi Av. Serra Karadeniz, sunumunda avukatlar hakkında uygulanan koruma tedbirlerini anlattı. Avukatın bürosunun, konutunun, üzerinin aranması konusunu ele alan Karadeniz, avukatın bürosunun aranmasının özel koşulları bulunduğunu belirtti ve yasada yer alan tedbirler üzerinde durdu.

Avukatın konutunun aranması kişisel bir suç içinse CMK genel arama hükümlerine göre arama yapılabileceğini belirten Karadeniz, suçüstü hali yoksa avukatın üzerinin aranamayacağını söyledi.

AVUKATLARIN MESLEKİ VE DİSİPLİNEL SORUMLULUĞU konulu oturumun ilk konuşmacısı İstanbul Barosu Disiplin Kurulu Başkanı Av. Burhan Öğütçü, meslekle ilgili uluslar arası mevzuat, anayasa, kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde disiplin hükümlerini anlattı. Öğütçü sunumunda, disiplin suç ve cezalarında kanunilik ilkesi, disiplin suçlarının çeşitleri, disiplin suçunun oluşumu ve disiplin cezaları konularını ele aldı.

Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kurulu Üyesi Sefa Bilgiç, Disiplin Kurulu olarak meslektaşın değil mesleğin korunmasına özen gösterdiklerini, çünkü meslektaşın kurallı bir mesleğin sahibi olduğunu bilincinde olması gerektiğini söyledi. Avukatlığın kurallı sosyal statü ve yeminli mesleklerden biri olduğunu belirten Bilgiç, “Meslektaşlarımız yemine uygun hareket etseler, meslekte pek ç ok sorunun yaşanmayabilir” dedi.

Sefa Bilgiç, Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kurulu’nun çalışmaları hakkında bilgi verdi. Bilgiç, incelemelerin dosya üzerinde yapıldığını, istendiğinde duruşmalı olarak da yapılabildiğini ve duruşmaların gizli olduğunu anlattı.

AVUKATLARIN SÖZLEŞMESEL VE HUKUKİ SORUMLULUĞU konulu oturumun ilk konuşmacısı Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Özgür Avcı, her şeyin kolayına kaçıldığını, bu kolaycılığın hukukun gelişmesine bir katkısının olmadığını söyledi. Sorumluluğun ne olduğu bilinmediğinde farklı sonuçlara ulaşılabileceğini belirten Avcı, “Okumak kaynakları öğrenmek zorundayız, kaynaklara hâkim olmak için bilmek, bilmek için de öğrenmek zorundayız” dedi.

Avukatın hukuki sorumluluğunu belirleyen iki kanun bulunduğunu bunlardan birinin Avukatlık Kanunu, diğerinin de Borçlar Kanunu olduğunu belirten Özgür Avcı, sunumunda bu iki kanunu hükümlerini karşılaştırmalı olarak anlattı.

Oturumun ikinci konuşmacısı İstanbul Barosu Üyesi Av. Atilla Özen, sunumunda avukatın hukuki sorumluluğun şartları üzerinde durdu.  Avukatın hukuki sorumluğunun doğabilmesinin üç şarta bağlı olduğunu belirten Özen, bunları kusur, zarar ve illiyet bağı olarak niteledi.

Kusur, zarar ve illiyet bağı ile ilgili Avukatlık Kanunu ve Borçlar Kanunundaki hükümleri ele alan Özen, ayrıca bu kavramları değerlendiren Yargıtay kararlarındaki hususları vurguladı.

Atilla Özen, avukatın sorumluluğuna ilişkin zamanaşımı konusunda da bilgi verdi.

AVUKATIN VERGİSEL SORUMLULUĞU konulu oturumda konuşan Prof. Dr. Nihal Saban, Türkiye’de vergi hukukunun gelişmemiş bir alan olduğunu söyledi.

Vergi hukukunun gelişmiş ülkelerde en az ceza hukuku kadar önem taşıdığını belirten Saban, aslında verginin demokrasinin gelişmiş olduğu ülkelerde tartışılabilen ve devletin işlemlerinde hesap sorulan bir alan olduğunu bildirdi.

Vergi hukukunda avukatları ilgilendiren temel yasaların Gelir Vergisi Kanunu, Katma Değer Vergisi Kanunu (KDV) ve Vergi Usul Kanunu olduğunu hatırlatan Nihal Saban, Türkiye’de avukatların bağımlı bir sistem içinde çalışıyorlarsa kazançlarının ücret kazancı, bağımsız ir biçimde çalışıyorlarsa elde ettikleri kazancın serbest meslek kazancı olduğunu kaydetti.

Günümüzde avukatların yaptığı işlerin bir bölümünün robotlar tarafından yapılmaya başlandığını belirten Saban, avukatlık bürolarının birçoğunda yapay zekâ kullanılmaya başlandığını ve bunların nasıl vergilendirileceğinin tartışıldığını bildirdi. Nihal Saban, konuşmasının son bölümünde kısaca gelir vergisi kanunundaki ücret ve serbest meslek kazancını genel çizgileri ile anlattı.

İstanbul Barosu Vergi ve İdare Hukuku Merkezi Başkanı Av. Mehmet Kaya, vergi alanının bakir bir alan olduğunu söyledi. Maliyeci bakışıyla hukukçu bakışının çok farklı olduğuna dikkat çeken Kaya, Danıştay’ın da vergi konusuna maliyeci kafasıyla baktığını bildirdi.

Mehmet Kaya, konuşmasının son bölümünde, tespit ettiği sık sorulan soruları ve bunların yanıtlarını dile getirdi.

Oturum sonlarında İstanbul Barosu Başkan Yardımcısı Av. Necmi Çelik tarafından konuşmacılara,

İstanbul Barosunun 140. Kuruluş Yıldönümü ve 5 Nisan Avukatlar günü nedeniyle üretilmiş anı pulları sunuldu.