Aile İçi Sorunların Çözümü İçin Görev Aile Mahkemelerinde

AİLE İÇİ SORUNLARIN ÇÖZÜMÜ İÇİN GÖREV
AİLE MAHKEMELERİNDEAile Mahkemelerinin Kurulması hakkındaki Kanun TBMM'de kabul edilerek 18 Ocak 2003 tarihinde yürürlüğe girdi. Temmuz ayında İstanbul'da Beyoğlu ve Sarıyer Adliyelerinde Aile Mahkemeleri kuruldu ve göreve başladı. Günümüzde Aile Mahkemelerinin bir an önce kurulması gerçekten bir gereksinim haline gelmiştir. Yaşanan ekonomik krizler, işsizlik ve toplumsal yaşamdaki baş döndürücü gelişmeler ve değer yargılarındaki farklılaşma, aile içinde eşlerin ve çocukların sorunlarının artmasına neden olmuştur. Aile içi sorunların çözümüne son zamanlarda çare yargı yolunda aranmaya başlanmıştır. Çözümü yargı yolunda arayanların sayıları da giderek artmaktadır. 2001 yılında mahkemelerde görülen davalara ait dosyaların yaklaşık 180.000'i aile hukukuna ilişkindir. Aile Mahkemelerinin kurulması, hem 1 Ocak 2002'de yürürlüğe giren Medeni Kanunun eşlerin ve çocukların aile içi ilişkilerini düzenleyen Aile Hukukuna ilişkin yeni hükümlerinden beklenen amacın gerçekleşmesi ve hem de 1998 den bu yana yürürlükte olan Ailenin Korunmasına Dair Kanunun aile içi şiddete uğrayanları koruyan hükümlerinin kanunun amacına uygun uygulanması açısından son derece önemlidir.

Aile mahkemelerinde aile içi sorunlar, bünyesinde bulunan uzmanlar yardımıyla öncelikle sulh yoluyla çözülmeye çalışılacak, anlaşma sağlanamadığı takdirde yargılama devam edilecek ve karar verilecektir. Kanunda sulh yoluyla sorunun çözümü için yararlanacak uzmanlar arasında pedagog, psikolog ve sosyal çalışmacılar sayılmıştır.

Aile mahkemelerinin diğer bir görevi de, ailenin korunmasına yönelik koruyucu, eğitici, uyarıcı ve sosyal önlemlerin alınmasıdır. Aile Mahkemesi yargıcının 30 yaşını bitirmiş olması koşulu yanında evli ve çocuklu olmasının da zorunlu tutulmasının doğru olup olmadığı tartışılabilir. Aslında Tasarıdaki gibi tercihan evli ve çocuklu denilmesi doğru olacaktı.

Her ilde ve nüfusu 100.000'i aşan her ilçede 2 yıl içinde kurulması öngörülen Aile Mahkemelerinin akıbeti umarız Çocuk Mahkemelerine benzemez. 1982 tarihli ve 2253 sayılı Kanun gereğince her ilde ve nüfusu 100.000'i aşan her ilçede Çocuk Mahkemesi kurulması gerekirken, ne yazıkki bugüne kadar sadece 7 Çocuk Mahkemesi kurulmuştur.

Aile Mahkemeleri Kuruluş Kanunu'na göre:
Aile Mahkemeleri her ilde ve merkez nüfusu 100.000'in üzerindeki her ilçede, tek hakimli ve Asliye mahkemesi derecesinde olmak üzere kurulur.

Hakim, evli ve çocuk sahibi, otuz yaşını doldurmuş ve tercihan aile hukuku alanında lisansüstü eğitim yapmış olmalıdır.

Görevleri: Evlenme, nişanlanma, boşanma, eşler arasındaki mal rejimi, soybağının kurulması, evlat edinme, velayet, vesayet gibi Aile Hukuku alanındaki işlere ve aile içi şiddet konusuna "Ailenin Korunmasına Dair Kanun" çerçevesinde bakmaktır.

Uzmanlar: tercihan evli,çocuklu ve 30 yaşını doldurmuş aile sorunları alanında lisansüstü eğitim yapmış psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacılar; görevleri: davanın esasına girmeden veya davanın görülmesi sırasında taraflar arasındaki uyuşmazlık nedenlerine ilişkin araştırma, inceleme yapmak ve sonucunu bildirmektir.

Koruyucu, eğitici ve sosyal önlemler:
Eşleri yükümlülükleri konusunda uyararak, gerektiğinde uzlaştırmaya ve yükümlülüklerin yerine getirilmesine ilişkin gerekli önlemleri almaya; resmi veya özel sağlık kurumlarına, huzur evlerine.. yerleştirmeye; meslek edinme kursuna veya uygun bir eğitim kurumuna vermeye…

Küçüklerin bakım, gözetim, eğitim ve korunması için gerekli tedbirleri almaya…hakim karar verebilir.

Aile mahkemeleri, davanın esasına girmeden önce, aile içindeki karşılıklı sevgi, saygı ve hoşgörünün korunması bakımından eşlerin ve çocukların sorunlarını tesbit ederek bunların sulh yoluyla çözümünü, gerektiğinde uzmanlardan da yararlanarak teşvik eder. Sulh sağlanamazsa yargılamaya devam eder ve kararını verir.

Av. Nazan Moroğlu