Ağır Ceza Mahkemelerinde Temyiz Harca Tabi Değil !

6 Haziran 2008 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren Harçlar Kanunundaki değişiklik uyarınca, Ağır Ceza Mahkemelerinin “temyiz harcı” alınması gerektiği yönündeki uygulamasına son verildi.

Aşağıdaki haberde de tafsilatlı olarak açıklandığı üzere, yasa değişikliğini yorumlayan Ağır Ceza Mahkemeleri “temyiz harcı” uygulamasına başlamıştı.

Adalet Bakanlığından alınan şifahi bilgilere göre, uygulamanın aşağıda belirtilen “Baro Görüşü” çerçevesinde olması gerektiği kararlaştırılmıştır. Bu karar, en kısa sürede resmen duyurulacaktır.

İstanbul Barosunun önceki açıklaması ve konu ile ilgili görüşü aşağıdaki gibi idi;

AĞIR CEZA MAHKEMELERİNDE TEMYİZ VE İTİRAZ HARCA TABİ MİDİR?

6 Haziran 2008 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 5766 Sayılı Yasa ile 492 Sayılı Harçlar Kanununda da değişiklik yapılmış ve (1) Sayılı Tarifenin “Mahkeme Harçları” bölümüne eklenen (IV) nolu bölüm ile;

a. Yargıtay ve Danıştay’a yapılacak temyiz başvurularında     60.- YTL.

b.  ………………

c. Ağır Ceza Mahkemelerine itirazen yapılacak başvurularda  30.- YTL.

harç alınması öngörülmüştür.

Bu hükmün getirilmesini takiben, bazı yargıçlarımız tarafından, özellikle “c” bendine getirilen açık hükmün yorumlanması suretiyle, ceza yargılamasına konu kararların temyizinin de harca tabi bulunduğu yolunda uygulama yapılmaya başlanmıştır.

Yapılan uygulama yönünde oluşan  yasa hükmü  pek çok alanda açıkça hukuka aykırıdır. Gerek uluslararası sözleşmeler ve gerekse TCK ve CMK bağlamında yapılan değişikliklerle, yasa hükmü haline getirilen esaslar bağlamında, eşitlik, hak arama özgürlüğü, adalete erişim ve adil yargılama haklarının ihlali anlamını taşıyan bu uygulamadan ivedi olarak vazgeçilmesi gereklidir.

Doğru olan ve anlaşılması gereken husus şudur:

Harçlar Yasasının (1) Sayılı Tarifesi “Yargı Harçları” üst başlığında, Mahkeme Harçlarını tanımlamakta ve bu başlıkta açıkça sözkonusu harçların “Hukuk ve ticaret davalarıyla, idari davalarda ihtilafsız yargı konularında ve icra tetkik mercilerinde” uygulanacağını belirtmektedir. Bu hüküm uyarınca yukarıda belirtilen yasa değişikliği ile Yargıtay ve Danıştay’a yapılacak temyiz başvuruları için harç öngörülmekte ise de, bu harcın ceza davalarını da kapsadığının iddia edilmesi ve bu yönde uygulama yapılması yanlıştır. Çünkü, burada bahse konu edilen “temyiz” , yukarıda belirtilen dava ve mahkemeleri kapsamaktadır. Ağır Ceza Mahkemelerine itirazen yapılacak başvurular ise, bizatihi İcra Ceza Mahkemelerinin kararlarına karşı yapılacak itirazlar ile ilgilidir. Bunun dışında başka itiraz konularını kapsayamaz. Aksinin iddia edilmesi, Tarifenin başlığında yer alan dava ve mahkemeler bakımından ciddi bir yaklaşım hatası olur. Getirilen hükümler itibariyle, ceza yargılamasında temyiz ve itirazların harca tabi olacağı gibi bir anlayış oluşmuş olsa idi, o takdirde Asliye ve Sulh Ceza Mahkemeleri kararları için de benzeri yolların seçilmesi gerekirdi. Bu yola tevessül edilmemiş olması, yukarıda belirttiğimiz yaklaşımın isabetli olduğunu anlatmalıdır.

Anılan yasa hükmünün yukarıdaki biçimde anlaşılması ve bu şekilde uygulanmasını teminen, TBB nezdinde gerekli girişimlerde bulunulmuş ve Adalet Bakanlığının, İstanbul’da yargıçların  temyize yönelik yanlış uygulamasından vazgeçmesini sağlayacak bir genelgeyi sirküle etmesi talep edilmiştir.

Bu konuda fikir birliği oluşturulamaz ve uygulamanın bu “yanlış” biçiminin sürdürülmesinde ısrar edilirse İstanbul Barosu olarak, bu “yasa hükmü”nün, değiştirilmesi ve  iptali yönünde yapılması gereken tüm girişimler sergilenecektir. Bu bağlamda bir yandan Bakanlığın yasa  değişikliği ile  ilgili    harekete geçmesi sağlanırken, diğer yandan da yasanın iptali amacıyla kurumlar tahrik edilecektir.

Ancak, kabul edilmelidir ki, özensizce yasalaşan bu hükümler nedeniyle, uygulamadan kaynaklanan sorunların düzeltilmesine kadar olan evrede de, bir kısım ek sorunların yaşanması kaçınılmazdır.Bu nedenle, sözkonusu karmaşanın giderilmesi bağlamında aşağıdaki    hususların açıklanması gerekmiştir:

Uygulamanın temyiz ve itiraz bağlamında “harç ödenmesi” suretiyle yapılması Ağır Ceza Mahkemelerinin kararı olarak devam ettiği sürece, harcın ödenmemesinin “hak kaybına” yol açabileceği ihtimal dahilindedir. Esasen yargı çevreleri ile bu noktadaki istifhamlar paylaşılmakla birlikte, soruşturma sonucunda zimmet uygulaması yapılması yönündeki kaygı, uygulama açısından belirleyici olmaktadır. Meslektaşlarımız, uygulamadan vazgeçileceği ihtimaline binaen, harçların “ihtirazi kayıt” ile yatırılması yönünde uygulama yapmaktadırlar. Her ne kadar, bir kısım meslektaşlarımız da; temyiz uygulaması bakımından yukarıda bahse konu ettiğimiz yorumumuzun Bakanlıkça da geçerli bulunması (ve sirküle edilmesi) halinde, ihtirazi kayıt dermeyan edilmemiş olsa da, harçların istirdadının kaçınılmaz olacağını ifade etmekte iseler de, bu konuda tedbirli davranmak gerektiği düşünülmektedir. Uygulamanın  CMK kapsamında zorunlu müdafilerle ilgili olan boyutu açısından ise, yapılacak harcamaların masraf olarak talep edileceği kuşkusuzdur.

İstanbul Barosu olarak, uygulamanın yukarıda belirtilen biçimde düzeleceğine inanıyoruz. Bu amaçla tüm girişimler sergilenmiştir.

Bu konudaki gelişmeler hakkında ayrıca bilgi verilecektir.

İSTANBUL BAROSU BAŞKANLIĞI