15 Mart Dünya Tüketici Hakları Günü

15 Mart 1962 yılında dönemin ABD Başkanı John F Kennedy’nin Temsilciler Meclisinde yaptığı konuşmasında “Tüketici Hakları” kavramını kullanarak, tüketici haklarının yasal güvencelerle korunmasını istemiş olması nedeniyle ve Birleşmiş Milletler’in 1985 yılında aldığı bir kararla tüm dünyada 15 Mart, Dünya Tüketici Hakları günü olarak kutlanıyor. 

Aynı yıl Birleşmiş Milletler’in kabul ettiği TÜKETİCİ HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ; temel gereksinmelerin karşılanması hakkı, sağlık ve güvenliğin korunması hakkı, ekonomik çıkarların korunması hakkı, bilgilendirme hakkı, eğitilme hakkı, tazmin edilme hakkı, temsil edilme hakkı, sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı olmak üzere tüketicinin 8 temel hakkını içermekteydi.

Ülkemizde ise, 1995 yılında "4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun" ile ilk özel düzenleme hukuk sistemimize girmiş, 2003 yılında 4822 sayılı kanunla oldukça esaslı değişikliklere uğramış ve nihayet 2014 Mayıs'ta yürürlüğe giren "6502 Sayılı Yasa" ile Tüketici Hukuku'nun uygulama alanı büyük ölçüde genişlemiştir.

Türk Tüketici Hukuku uygulamasında, toplumun her kesiminden yurttaşın kolayca ve harç ödemeksizin faydalanabileceği Tüketici Hakem Heyetleri, Tüketici Mahkemeleri ile birlikte, dengenin profesyonel satıcı ve sağlayıcılar lehine bozuk olduğu piyasalarda dengeyi kurmaya yönelik en etkili itici güç haline gelmiştir.

Yine de bugüne dek -özellikle AB uyum çalışmaları kapsamında yapılan- düzenleme ve değişikliklerin yeterli  olduğunu söylemek çok da mümkün değildir. Zira, uygulamada Tüketici Hakem Heyetlerinin üzerinde büyük bir yük bulunmakla birlikte, heyetlerin oluşum şekli bu yükün altından kalkmayı ciddi biçimde zorlaştırmaktadır. Hakem heyetlerinin -baro temsilcisi dışında-hukuk eğitimi almamış kişilerden oluşması, heyet üyelerine ve raportörlerine, alanları ile ilgili eğitimlerin verilmemesi gibi nedenler, adeta bir mahkeme gibi hareket etme kabiliyeti bulunan heyetleri, hukuku uygulamak konusunda nitelik ve niceliksel olarak çok zorlamaktadır.

Oysa,teknolojnin kazandığı ivme bizi her geçen gün daha karmaşık ilişkilerin içinden daha hızlı çözümler üretmeye zorlamaktadır. Üstelik bu arada, geçtiğimiz iki yüzyıl boyunca sanayileşme nedeniyle ikinci plana attığımız doğayı ve insan sağlığını da korumak ve iyileştirmek zorundayız.

Bu bilinç ve amaçla çalışmalarımıza devam ederken, 15 Mart Dünya Tüketici Hakları Gününüzü kutluyor, tüketicilerin kendilerini yok etmeden tükettikleri ve bilinçli birer tüketici olarak haklarını en üst seviyede koruyabildikleri, sağlıklı, mutlu ve adil günler diliyoruz.